भाषाको मानक तयार गर्नु भनेको संविधान बनाउनु जस्तै हो। यसले भाषाका भोक्ताहरूको भावना र स्रष्टाहरूको विपुल सम्भावनालाई आत्मसात् गर्न सक्नुपर्छ।

स्टेफेन एम्ब्रोजले भने जस्तो सफल लेखक हुने मन्त्र भनेको मेजर अंग्रेजी लिएर पढेकी केटीसित बिहे गर्नु मात्र होईन यो त बरु लरेन्स कस्दानले भने जस्तो लेखक बन्नु भनेको जीवनकाल भर हरेक रात कडा होमर्वक गरिरहनु हो । लेखकको लागि कविता नै लेखन यात्राको सुरुवाती बिन्दु हो । यस सम्बन्धमा रोर्बट ग्रेभ्सले भनेका छन् । 'कवितामा पैसा छैन तर पैसामा पनि कविता छैन' । हो हरेक लेखक आफ्नै लागि लेख्छन् । साहित्यमा मजा छ त्यसैले लेख्छन् । हरेक लेखकले आफ्नो लेखन यात्रा कविताबाटै सुरु गरेको हुन्छ ।

पछिल्लो समयमा नेपाली भाषामा गरिएका खास गरेर हिज्जे परिवर्तनको विषयमा कडा विमतिहरू उठेका छन्।

बितेको दुई दशक पूर्ववर्ती दशकहरूका सापेक्षिक तुलनामा धेरै नै भिन्न, विशिष्ट र अर्थबोध प्रतीत हुन्छ । यही पछिल्ला दुई दशकको समय-रेखाङ्कनमा नेपालको राजनीतिक, सामाजिक, सांस्कृतिक, आर्थिक तथा साहित्यिक परिवर्तनको गति अकल्पनीय रूपमा तीब्र रहृयो ।

लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा (१९६६-२०१६) का फुटकर कवितामध्ये सर्वाधिक चर्चित र उत्कृष्ट कविता पागल (२०१०) मानिन्छ। पागल देवकोटाको गद्यकविता हो।

एकीकृत नेकपा माओवादीका उपाध्यक्ष मोहन वैद्य 'किरण' लाई पछिल्लो कृति मार्क्सवादी दर्शन प्रकाशन गर्न ११ वर्ष लाग्यो ।

बालबालिका भनेका सुन्दर भविष्य हुन् । बालबालिका र बालमस्तिष्कमा अबोधपना, चञ्चलता र उत्सुकता भरिएको हुन्छ ।

नेपाली पद्य साहित्यको उन्नयन तथा विकासको प्र्रश्नबारे यो भन्न सकिन्छ कि पृथ्वीनारायण शाहको समय अर्थात् विक्रमीय १७ औँ शताब्दीमै नेपाली काव्य साहित्यको पूर्णरूपमा विकास भैसकेको थियो ।

कुनै भाषा जतिसुकै समृद्ध भए पनि त्यसको महत्ता स्थापित गर्न त्यसका वक्ताले अरू भाषालाई आदर गर्नै पर्छ।

(१) परिचय

कुनै पनि मुलुकको सभ्यता र संस्कृतिको परिचय त्यस मुलुकको कला र साहित्यले दिने गर्दछ । साहित्य समृद्धशाली छ भने त्यस देसको समुन्नतिमा समेत ठोस टेवा पुग्दछ । साहित्य, कला र संस्कृतिको विकास भनेपछि कुम्भकर्णजस्तो निदाउने सरकारका सामु अरू कसैको केही लाग्दैन तर सर्जकहरूले भने सिर्जनामार्फत् नै परिवर्तन गर्न सक्छन् भन्ने कुरा विश्व इतिहासमा भएका वौद्धिक क्रान्तिहरूले पुष्टि गरिसकेका छन् । यो जगत् सुन्दर हुनु र देखिनुमा साहित्यले आधारभृ्त भृ्मिका खेलेको छ । मानवीय जीवनको प्रगतिको द्योतकका रूपमा साहित्य चिनिन्छ । मानिसलाई मानव भनेर चिनाउने गहना पनि साहित्य नै हो । नेपाली साहित्यको विकासमा राज्यको देन न्युन छ तापनि केही कृतिहरूले विश्व साहित्यसँग पौँठेजोरी खेल्ने क्षमता राखेका छन् ।