मझेरी डट कम

छोराको प्रगतीको कुरा सुन्दा र देख्दा उसकी आमा हर्षले गदगद हुन्थिन । हुन पनि उनको छोरोले राम्रो प्रगती गरेको थियो । आर्थिक उन्नतीको त कुरै नगरौ । शहरमा २ वटा ठूला ठूला घरहरु थिए । एउटामा आफ्नो परिवार बस्थे अर्को घरचाही एउटा विदेशी संस्थालाई भाडामा लगाएको थियो । उसले चढ्ने गाडी उसले भने अनुसार नै अफिसका तर्फबाट विदेशवाट झिकाईएको थियो । उसको बिहेमा उसको ससुराली पक्षले राम्रो दाईजो दिएको कुरा त सबैको सामु जगजाहेर थियो । माथीका हाकिमहरुलाई खुसी पारेर बर्षको दूई तीन पटक त विदेश भ्रमण गरिरहन्थयो । उसकी श्रीमती र छोराछोरीहरुलाई जे चाहियो उ सिधै अफिसकै तर्फवाट मगाउथ्यो या त आफ्नो प्रभावको प्रयोग गरी सस्तो दरमा राम्रा र महंगा सामानहरु उपलव्ध गराउथ्यो । आज उसंग यति सम्पत्ति थियो कि जुन उसको सन्तानलाई अर्को पचास बर्ष कामै नगरे पनि खान पुगथ्यो ।

तिहार आयो उज्यालो ल्यायो
गाँउ र बस्तीमा
मखमली छायो सयपत्री फुल्यो
बारी र बगैचामा
का का गर्दै रमाए काग
उड्दै आकाशमा
गमक्क पर्दै आयो है कुकुर
घर घर गाँउमा
गाई हुन आमा पुज्दै होलान

ओठै नचलाई बोल्थिन उनी
आँखै नझिम्काई हेर्थिन उनी ।

मनका कुरा भेट्नै सकिएन
प्रेमकै कुरा खोल्थिन उनी ।

शव्दमा तलमाथी पर्यो भने
च्याप्प समाएर केर्थिन उनी ।

बगर पो हो कि जीन्दगी
सेता बालुवाहरुमा फैलिने
टललल टल्किने झललल झल्किने
या कुनै संगितमय धुनहरुमा हराईरहेको
वेश्याहरुको रात्रीकालीन अखाडा झै चिनिनॆ
फेरी उज्यालो नहुँदै मेटिने

अहाँ कस्तो राम्रो कुरा, देशको विकाश गर्छु रे
नेता साहै असल हुन, देशकै लागी मर्छु रे ।

भन्छन उनी गाँउलाई, सहर बनाई दिन्छु
योजना सफल भएन भने, गाँउबाटै सर्छु रे ।

बनी प्रेमको प्याला मेरो जीवनमा आयौ मायालु
बोकाई प्यास प्रतीक्षाको मायाप्रीति लायौ मायालु ।

भुलुँ कसरी म लौ भुल्नै नसकिने ती क्षणहरू
वाचाको अर्थै थाहा नभई कसम खायौ मायालु ।

पीडाहरूसँग कति लड्यौ
दर्दहरू कति झेल्यौ
मेरी प्यारी आमा तिमी
केवल मेरै लागि बाँचिरह्यौ ।

असारे बर्षा हिलो र माटो
त्यो मेरो देशमा
हली र हलो लाठेका खुसी
रोपारको रन्कोमा ।

आलु र केराउ अचार बनाउ
चिउराको साथमा
आमाले लगाईन त्यो रातो टीका
उज्यालो निधारमा ।

त्यो सानो देश नेपाल हाम्रो
सारै नै प्यारो छ
जहाँ नै जाँउ जता नै पुगौ
सम्झना उर्लिन्छ ।

पहाडी पाखो तराईको फाँट
चटक्कै मिलेको
उत्तर हाँस्ने त्यो सेतो हिमाल
अहाँ क्या राम्रो खेलेको ।

सजिएको सिउँदो देखाई मार्ने नगर
मायाप्रेमको नाटक गरी हाँस्ने नगर ।

मायामहल खडा गरीदिन्छु भन्ने तिमी
झुठो माया पिरती लगाई ढाँट्ने नगर ।

तिमी यसै दर्द बनी छाई दिंदा पनि आफ्नी
मधुर स्पर्श बनी आई दिंदा पनि आफ्नी ।

तिम्रा श्वरको जादुको कुरा के गरौ म लौ अब
तिमीले अरुकै गीत गाई दिंदा पनि आफ्नी ।

उ असाध्यै मिहेनती थियो । उ कक्षामा सधै राम्रो अंक ल्याएर उत्तिर्ण हुन्थ्यो । त्यसैले विद्यालय, गुरुवर्ग, गाँउघर, आफन्त सबैले उ प्रति धेरै आशा साँचेका थिए । उसले जब प्रवेशिका परीक्षा विशिष्ट श्रेणीका साथ उत्तिर्ण गर्यो गाँउमा सिँदुरे जात्रा नै भएको थियो । गुरुवर्गहरुले भने यो ठिटो यो विद्यालयको सम्पत्ति हो सान हो । धेरै बर्ष पहिले समयमा सदरमुकामको अस्पतालमा उपचारका लागी पुर्याउन नसक्दा अकाल मृत्युवरण गर्न पुगेकी आफ्नी प्यारी आमाको सम्झना गर्दै उसले चौतारीमा भेला भएका सबैका सामु आफ्नो ईच्छा जाहेर गर्यो कि उ यही गाँउमा एउटा डाक्टर भएर आएर गाँउ र देशको सेवा गर्न चाहन्छ । यो उच्च विचारको सबैले महान भनेर प्रशंसा गरे । सबैले भगवानसंग पनि प्रार्थना गरे कि यो ठिटो डाक्टर नै होस । उसका बाउले आफ्नो सन्तानको मुखबाट यस्तो महान विचार निक्लदा हर्षको आँशु झारेका थिए ।

मरुभुमीका ढेर
अर्थहिन बालुवामा छटपटिदै
समुद्रको पल्लो क्षीतिज नियाल्दै
बिहानीदेखी अर्को बिहानीसम्म नै
म मेरा अविरल पाईलाहरु नाप्दै गरेको हुन्छु ।

प्रभातको फेरोसंगै
पूर्वी आकाशले लाली लाउँदा
पंक्षीहरुको गीतसंगै
पधेर्नीहरुको हल्ला छाउँदा
गाँउ मेरो रमाउँछ
गाँउ मेरो नाचिदिन्छ ।

झरनाको मीठो पानी
गाँउ बेसीका गीत
कोईलीका कोकिल कण्ठ
गाईने दाईको मीत
भुलिएछ सबै कता
छोडिएछ कहाँ कहाँ
एकान्त र एक्लो जीवन
घिस्रिएछ यहाँ त्यहाँ ।

पैसा
जीवन दिन्छ
जीवन लिन्छ
पैसाले पैसा तान्छ
पैसाले पैसा लान्छ
चोर जन्माउँछ
साधु जन्माउन सक्दैन
नेता जन्माउछ
सच्चा नेतृत्व जन्माउन सक्दैन ।

उत्तर झयाल खोली हेर्दा
सेता हिमलहर मीठो
दक्षिणतिर चिहाउँदा
तराईका फाँट मीठो
आफ्नै हातले खोसि्रएको
आफ्नै गाँउको माटो मीठो
आफ्नै पसिनाले सिंचिएको
रमाईलो रहर मीठो।

बाहिर एकनासले पानी परिरहेको थियो । बाउलाई अस्पतालमा भर्ना गरेर निक्लेको थियो उ । अस्पतालले तुरुन्तै अप्रेशन गर्नु पर्छ भनेको छ । उसको बाउ एउटा सामान्य जागिरे हुन । उ जागिरे बाउको भविष्यको संरक्षक तर हाललाई देशका थुप्रै अरु युवाहरु जस्तै एउटा शिक्षित बेरोजगार ।

आज हाकिम दिक्क थियो। तैपनि घर छिर्ने बित्तिकै उसले श्रीमतीलाई एक पेग स्कच ह्विस्की र सुकुटीको सित्तन तयार गर्ने अर्डर गर्यो। श्रीमतीले पनि तुरुन्तै तयार गरीदिई। तर उसकी श्रीमतीलाई अचम्म लाग्यो किन कि आज हाकिम दिक्क थियो र पहिलोपल्ट घर आउने बित्तिकै रक्सी पिउन चाहेको थियो। कुरालाई मनमा गुम्साउनु उपयुक्त नहुने ठानेर उसले सोधी हाली। हाकिम पनि आफ्नी श्रीमतीलाई कुनै कुरा लुकाउदैन।

उसलाई टोलका अरु मान्छेहरुसंग निकै चित्त दुखेको थियो । उ जब बेरोजगार थियो जब उसका साथमा दूई पैशा हुदैनथियो कसैले पनि उसलाई एक कप चिया पनि ख्वाउदैनथे । उसलाई यस्तो पनि लाग्थ्यो कि उसका सही कुरा पनि कसैले सुन्दा पनि सुन्दैन थिए । राम्रै कामका लागी उधारो वा श्रृण मागे पनि मान्छेहरु उसलाई ठग भन्दाहुन जस्तो लाग्थ्यो उसलाई । बाउले दिएको स्कुल फि र गाउलेको कुखुरा हाँस चोरेर जम्मा गरेको पैशाले जसोतसो अलिअलि पिउन र अलिअलि खेल्नलाई धान्थ्यो ।