म्हेनिङ जिन्दासि तिहार खादाम्बा मुबा । पन्चक सुरु ताजि । देश बिदेशग्याम म्हेनिङरि दिम खाबाजुगुएन नाम्सारिन मुबा । सोमे दर्जि क्योलोजेक्खे कतारग्याम्सा खाबाला । ओयाकजोङला हम्मरजुङगे लिम्बु साउदिग्याम खाबाला । थेराङनोन लासि पातालि राई कोरियाग्याम । दिङनाङ सुनसान दोबाला फाकुम्बा नाम्सारि छारछार म्हिला चहलपहल मुबा । क्योलोलो जिन्बाला म्हेनिङला रामराउस जाजागारगि लेङबाला मुबा । जौबारि गाङरि जुबाला होन्दालिङ प्योकबारि बाँकीन मुबा । थेराङनोन लासि खोकराङला चर्केपिङ अलैचि बगानग्याम्से हर्के भुन्डे थेन सन्तोसला ह्रोकादे क्योलोलो नाम्सारि खाबामुबा । थेनि नाङसाल क्लबला ठिटागादे । सतान देउसिभाइलो क्लाङसि सामाजिक गेलाबा । तियुङ सामुदायिक दिम स्होजि । चुपाल्छे गोन्बोगाङरि छ्योर्तेन स्होबा रो । देश बिदेशरि निबाकादेशे टाङगा पुइगाबा रो । सिङचुवा नाम्सारि बिजुलीनोन म्राबा रो । नाम्सारि चुराङबान चराङबान हल्ला तामुबा ।
पन्चक तिबा लिच्छा गन्धे मंगर, टोप्रे पिठागोठे, भोला साम्बा लिम्बु थेन रङगे दमाइला बिसाम सल्लाह आर्कुन ताजि । थेनि जुवा क्लाङबारि धरानरि निबा ग्रोइ लाजि । धरानरि हिन्साम नाम्साला दाना (रुद्राक्ष) छोङलाबाकादे नोन ह्रुप ताबा । अलाइचि चुङबागादे नोन ह्रुप ताबासे लामा क्लाङबाला आर्कुन मजा मुबा । थेन्से चुनोन सल्लाह लासि जुवा ढाइस क्लाङबारि बिसि घोपाक्याम्पला भोला साबाला स्योलोनला दिमरि निजि । नाम्सारि गाइगुइ हल्ला ताजि । खालाइसे लाख सोम खालाइसे लाख ब्लि पुइसि निबाला रो । डासाइ ढ्वाक्कान ब्रेसाइ प्वाक्कान बिबान सहररि जुवा क्लाङबारि निबाला रो । तिहावाररि तामनोन तामिर भोलाला आङा सुम्निमासे पाङबा ।
थेनि नाम्सारि चिबा बिमामि धरानरि निबालान ज्याबा होइ । दिमरि चिसाम नाम्साबा ह्रुप्सि म्हुक्गिन क्लाङबा । हल्ला लासि हाइरान । खाइमा सुर्ति थुङबा । खाइमाजी ग्वाइसि पिन्तोबा । दिन म्हुन दुङाल पिन्मुला । न्हा थेनि म्हेर्दो न्हा ङान्दा सुख ।
भाइटिका कुनुला ताम हिन्ना । पहाडग्याम निबाला ठिटाकादेला जुवा चल्तिजि । स्योलोनए दिमरिन मुबा । नेम्बाङ आकुसे चु दिमरि बिमा स्यान्दो दिमरि ज्याबा ताला बिसि आर्कुन दिमरि बोर्जि । तेह्राथुमला हरिप्रसादला दिमरि । भोटेपुलरि मुबा चु दिमरि । इटहरि, बेलबारिहेन्से पाडाजुङगि दोनाला कुख्यात जुवाडेगादे ह्रुप तामुबा । हरिप्रसाद क्षेत्रि इन्डियन रिटाएर आर्र्मि । रिटाएर ताबालिच्छा थेला पेसानोन जुवा क्लाङना लाबा । तिनीएन जुवा क्लाङबारि चुजि । योला कान चाबालिच्छा खाल पुङजि । क्योङलान लाख लाखला गड्डि थान्जि । पहाडपट्टिला नाइके रङगे दमाइ । भोटेपुल पट्टिला हरिप्रसाद क्षेत्रि । रङगे दमाइसे ह्राङला परिचय यमलाल क्षेत्रि बिसि पाङजि । जुवाला खाल जोडतोड लासि जाम्बान निजि । चाबा थुङबालाए जोहो ताजि । थेला व्यवस्थाजा चन्द्रकलासे लामुबा । चन्द्रकला हरिप्रसादला आङा हिन्ना । चन्द्रकलासे खाइमाजी आइरक, चुरोट बासि पिन्बा । खाइमा तिगा बाबा खाइमा तिगा बाबा लामुबा । थेला जिम्मेवारि खानपान थेन खाल्छे डाजि बिबा निर्नय लाबा ताजि । डाबान लिच्छा जितौरि याङमुबा । थेएन फुरताङजि । चाडबाडएन दाङबा फोकटरि जितौरिएन याङबा । खाइमा पाच सय खाइमा हजार । चुनोन लोपसे म्हुक्किन सेवा लाजि । मार्रा बिमा लोङनोन खुर्रा निजि । पाच सय बाजि । डाबाजा यमलाल । थेसेन डाबाहेन्से जितौरिएन थेसेन पिन्जि । चु क्रम ङ्हाच्छा निजि । यामलालसे डाबाला डाबान लाजि । टाङगाएन ल्हानान पिन्जि ।
चन्द्रकलाला सेमरि छोर्जि । चु म्हि ल्हानान ज्याबाटिम । पहाडग्याम खाबा म्हि । जुवा तासरि सिपालु । जुसि चाबारिएन सिपालु । हरिकलाला सेमसे यमलाल क्षेत्रिदा डान्सि चिजि । छ्यो आछ्योला पैतिस चालिसला हरिकला दातेदोना ब्रेल्बा आताबा । हृबारिम ल्हानान म्हि खाजि । सेम निबा म्हि आँखाबा । नाम्सारिएन चिबारि सेम आनिबा । सहररिमि झन खालाई ङोआसेबा । उमेरसे गाङ थाल्छाइ सेमजा बिसाम छामेन मुबा । सेम निबा म्हि म्हाइबारि नोन आसेबासे नाम्सारि नोन बिमुबा तिगा लासे हरिकला ? म्हे मुइ ह्राङबा हिन्साम ड्वाड्वा लासि रागा म्हाइसेला म्हि ताजि । तिगाइ लाबारि आतानि । सेमसेमि म्हाइजि । आस्याप्माहेन्से ओम आतामा हेन्से पाङनोन तोजि । थिबाला कर्म चेक्पामा ङ््हो । पहाडला दिमरि जामे थेबाला जिम्मेवारिसे प्लेजि ।न्हा ख्यात्पा डोबाला लाम्याङजि । आले आङाला मायासे । आपा आमाला जिम्मेवारिसे । थेदा थारेङ थारेङ निआपुङनि । क्योलोलो छार्बाला छारम्याङ ह्रोकादेला दिमनाम ताजिन्जि । सुनमायादा सिङगापुरे लाहुरेसे बोर्जि । टुल्किला ह्रेम्बो मेनपावरला मालिक । सन्तोसिला ह्रेम्बो अलाइचि ठेकेदार । हरिकलाजा थानथान ।
हरिकलासे तिनीजा बिसाम ह्राङला बिगत डान्जि । क्यामेराला रिलह्राङ सेमरि खाजि । साङराति बजाररि कोरबाला छोङ लाबाला । धान नाच थेन डम्फु नाच च्यासि फुरफुर ताङबा । आहा कादे जेबा ब्योङबा जोबनि । क्यार्से काठारि क्योङनोन जुवा क्लाङबान मुबा । थेन्ना ह्राङलान सुर मुबा । खालाइसे डाबा । खालाइसे ब्रेबा । चुर्से कोठारि हरिकलाला सेमरिएन गिक्खेन जुवा क्लाङबारि तिजि । खाइमा मार्रा । खाइमा छक्का । क्यार्से कोठारि यामलालसे जुवाला खालरि मार्रा…..लासि क्रिङमा चुर्से थेला सेमला दहरिएन छक्का दोबाह्राङ तामुबा । हरिकलाला सेमला खालरि यमलालला मार्रा ताबान निजि । सेम दुर्बारि वाङजि । तिगलाउ तिगलाउ । ह्राङलान खाल ह्राङलान जिताउरिह्राङ ताजि । ज्योज्यो हरिप्रसादला सिरिसम्पति सारसोर ताबान निजि । दिमनाम ब्रेजि । आङा हरिकलाला सेमन्हाङरि बिसाम डाबान निजि । डाबाजा थेनोन ज्योज्योला सिरिसम्पति थेन आङाला सेम । डाबाजा थेनोन यामलाल । चुदे दोना आफ्युवाला जोबानिला प्यासरि थे बोलोकबोलोक ताजि । चिप्सि खार्गे लाबा उस्युबह्राङबा जोबानिला रससे ब्लापब्लाप बाम्जि । क्यार्से बोल्बा ज्योज्यो । सिरिसम्पति ब्रेसीमामि । चुर्से बोल्बा आङा जुवाडेसे सेम डासीमामि । तिनीजा बिसाम हरिकलासे गोरगिक निर्नय लाजि । नाम्साबासे बिबा ओस्सोन आहिनबा टिम । ‘तिर्खामा नपाएको मोहि र बैसमा नपाएको पोइ के काम ?’ दारे ङासे ब्रेजि । यामलालसे डाजि । चुपाल्छेला तिहारमि सेमसे म्हान्बाह्राङ छ्योबारि चिम । साइत दोसि खाजिम । जुवा क्वाङबासे डासाइ ब्रेसाइ ङाइ डाजि ।
जुवा क्लाङबाला कोठाला ह्यालरि खालाइसे डाजि । खालाइसे ब्रेजि । यामलालसे डाबाला डाबान स्यान्दोसे ब्रेबाला ब्रेबान । थेसेएन तिर्यामजा थुङगाइ बिसि तपेसनाङजी ठासि पिन्जि । पिन्देमा म्हुनडेड ताजिन्बा मुबा । थेसे सेमसेम नोन तिङला मायादा हापख्वाइजि । महेर्गे म्हेर्गे लामा रेडियोरि ह्वाइ खाबान मुबा । ‘चिउरिको चिल्लो पात, सिरानी लाउन देऊ मायाको दाहिने हात ।’ हरिकला छुप म्हेर्जिम ।
बजियाले गर्नुसम्म गर्यो । साले डुम्रा मु….लाई नभागेको भए….। बिबान ज्योज्योजा फिरफिर छ्योङबान मुबा । जा…सँग जुवामाता हारियो हारियो घर पनि बिटुलो पारियो । हरिमायासे ताम आगोनि । दोसिन ङ्योइजि ज्योज्योसे पाङजि । कहाँ हुनु त्यो त क्षेत्रि भनेको होइन रछ । बजिया दमाइ पो रहेछ । यामला क्षेत्रि होइन । रङगे दमाइरहेछ । हरिकला थोमबोर्जि । ज्योज्यो विवाह्राङ थेन्ना दिमला कुदाप बिटुलो ताजि रो । थेमि दमाइ टिम रो । तासाइ ङाला जवानीला रस सिप्सिजा बिटुलो ताजि वा आतानि ? डान्ना डान्ना यो ताजि । ताम गोबान निमामि थाहा ताजि । थे ताममि थेसेनगा बिबा टिम । जब मार्रा बिमा अब हेर रङगे दमाइको कमाल बिसि छ्योङजिम । ए त दमाइ बिमा हो त के गर्छस गर । मैले जितें तैले हारे । हार जितमा जात पात हुदैन । बिबान रङगे छ्योङजिम । आह्यार्बा हिन्साम सेसेला टिम । रङगे ह्यार्माहेन्से भोलाए ह्यार्जिम । स्यान्दोएन टाप पुङजिम ।
आर.के. जिम्बा ‘पूर्वेली’
