सकुला तामाङ

बिगत दश वर्षदेखि नियमित रुपमा प्रत्येक महिनाको अन्तिम शनिबार सन्चालन हुँदै आएको तामाङ डाजाङको साहित्यिक गोष्ठीले १०० औं शृंखला पार गरेको छ ।

भदौ ३१ गते शनिबारका दिन राजधानिको वाल्मिकी क्याम्पसमा एक विशेष कार्यक्रमको बिच शयौं शृंखला विशेष रुपमा सम्पन्न भएको हो ।

तामाङ भाषामा ९८ औं साहित्यिक श्रृखला सम्पन्न भएको छ ।

तामाङ डाजाङको सकृयतामा बिगत १० वर्षदेखि प्रत्येक महिनाको अन्तिम शनिबार सन्चालित साहित्यिक कार्यक्रम ग्योइकाई गेताङको ९८ औ अंक आज राजधानीको प्रर्दशनीमार्ग स्थित मानविकी क्याम्पसमा सम्पन्न भएको हो ।

कार्यक्रममा तामाङ भाषामा लेखिएका दुई दर्जनभन्दा बढी विविध विधाका रचनाहरू बाचन भएका थिए ।

जेठ २८, २०६८
काठमाण्डौं ।

बिगत दश वर्षदेखि तामाङ साहित्यिक कार्यक्रम सन्चालन गदै आएको तामाङ डाजाङले ९७ औं साहित्यिक शृंखला सम्पन्न गरेको छ । सो कार्यक्रम राजधानीको आर आर क्याम्पसमा आज सम्पन्न भएको हो ।

कार्यक्रममा तामाङ भाषामा लेखिएका कविता, गीत, लघुकथा, निबन्ध, गजल जस्ता विविध विधाका रचनाहरू बाचन भएका थिए ।

१. परिचय ः

“तामाङ डाजाङ”, २०५९ सालमा स्थापित साहित्यिक संस्था हो । हालसम्म यसले तामाङ भाषाको संरक्षण तथा साहित्यको विकासका लागि निरन्तर रुपमा विविध साहित्यिक गतिविधिहरू सञ्चालन गर्दै आइरहेको छ । डाजाङले प्रारम्भ देखिनै मासिक रुपमा निरन्तर साहित्यिक गोष्ठी (ग्योइकाइ गेताङ) को आयोजना र मासिक पत्रिका “तामाङ डाजाङ”को प्रकाशन गर्दै आइरहेको छ । एकल तथा विभिन्न तामाङ संघ संस्थाहरूसंगको सहकार्यमा तामाङ साहित्यिक पुस्तकहरूको प्रकाशन, तामाङ भाषा मानक सम्बन्धि राष्ट्रिय स्तरको छलफल तथा बहस, तामाङ सस्ंकृति, परम्परा तथा संस्कारहरूबारे छलफल र बहस गर्नुका साथै उच्चशिक्षामा तामाङ भाषा पठनपाठनका निम्ति राज्यलाई दबाव दिने कार्यहरूपनि गरेका छन । त्यसैगरि २०६१ देखि साप्ताहिक रुपमा रेडियो रेडियो सगरमाथाबाट तामाङ भाषामै सुचना संप्रेसन, जनचेतना अभिबृद्धि तथा तामाङ समुदायमाझ शिक्षामा जागरण गराउने उद्देश्यले तामाङ भाषाको कार्यक्रम “तामाङ काई” प्रसारण भैरहेको छ ।

डाजाङ आफ्नो यात्रालाई विशुद्ध साहित्यिक मात्र नभई सदियौंदेखि राज्यबाट हुदै आएको शोषण, दमन र उत्पीडन विरुद्धको आन्दोलनसँग पनि एकाकार गर्दै अगाडि बढ्यो । यो क्रममा भाषिक आन्दोलन, नेपालमा जारिरहेको जातिय पहिचानको आन्दोलन, निरंकुश शाहीशासनको विरुद्ध चलेको जनआन्दोलन —२०६३ मा डाजाङको पनि उपस्थिति रह्यो । र ऐतिहासिक संविधानसभा निर्वचनमा समेत आम तामाङमाँझ तामाङ जातिका उम्मेदवारहरूको विजयका लागि सक्दो प्रयास भयो ।

युलठिम स्होला बिबा म्हाङरी रो
गोबोन जति काइब्लोन दोपारी रो
ह्युलठिम ब्रिला बिबा गोबोनकादेसे
ह्युल्बाकादे सुत्तै तिनी म्लेजि रो

तामाङ भाषाको कान्छो कविताको छोटो अंश हो काभ्रे जिल्ला मेच्छेका भीमबहादुर थिङको । कान्छो यो अर्थमा कि, तामाङ युवाहरू जो अध्यायनको शिलशिलामा काठमण्डौं वरिपरि, हाल तामाङहरूले दाबी गदै आएको ताम्सालिङको विभिन्न जिल्लाबाट उपत्यकामा झरेका थिए, उनीहरूले रत्नपार्कमा बसेर बदाम छोडाउदै गर्दा बुनेको साहित्यिक अभियानको सपना र त्यसै सपनाको साकार रुप जो चल्दैछ अनवरत ग्योइकाई गेताङको नाममा । यसकै ९१ औं शृंखलामा बचित कविता हो ह्युलठिम शिर्षकको, भीमबहादुर थिङ बल्ल ९१ औं ग्योइकाई गेताङमा आइपुगेका हुन । त्यसैले उनको कविता कान्छो भन्दा फरक नपार्ला । कान्छोको अर्थ अन्तिम, तर अन्तिमको अर्थमा होइन, यो भन्दा अगाडि धेरै आएका थिए बर्तमानमा क्रम जारी छ आउने, जुन क्रममा सबभन्दा नयाँ र ताजा हो । यस्ता नयाँ अझै धेरै आउँदैछ र आउनु पर्छ पनि ।