एल एन सुवेदी ‘हस्ती’

मधेशका फाट पहाडका बेसी हिमाल झन् राम्रा
नेपाली भई अटेर बस्ने संस्कृति छन् हाम्रा

मधेशी, राई, लिम्बु र क्षेत्री, खस अनि बाहुन
सम्बृद्धशाली आधुनिक नेपाल बनाउन आउन !

बिकुलप्रसाद र उनको छिमेकी नानीराम वीच आ-आफ्ना नातिका झगडाको बिषयलाई लिएर निकै भनाभैरी चल्यो । विवाद बढ्दै गए पछि उनीहरूका श्रीमतीले एक अर्काको इज्जत नंग्याए । त्यतिले भएन उनीहरूका छोराहरूले हात सुर्कासुर्की गरे झगडा चुलिदै गए पछि बुहारीहरूले एक आपसमा कपाल भुत्ल्याउन पुगे । गाउको जनसरकार सदस्यले आफ्नो अध्यक्षलाई उजुरी जाहेर गर्यो । दुई तीन जना भरुवा बन्दूक र कटुवा पिस्तोल बोकेका जनसुरक्षा कर्मीहरू अघि पछि लाएर अघि गाउँका बाख्रा शहरमा लगेर व्यवसाय गर्ने बाख्रा ब्यापारी “निर्जन” लाख्र्याक लाख्र्याक आई पुग्यो । पुराना फाट्न लागेको कम्ब्याक्ट ड्रेस लगाएको जन सरकार प्रमुखले सबै झगडाको बिउ बुझ्यो ।

पुण्यप्रसाद ब्राह्मण सकारी अड्डामा “नास्ता पानी” का नामले परिचित छन् । बिहानै सेतो धोती र कमिजमा खाली खुट्टा पशुपतिनाथको दर्शन गर्न जान्छन् । कपाल मुडुलो, लामो टुप्पी, नाकबाट माथि ललाट सम्म सेतो गोपिचन्दनको धर्कैधर्का भएको टीका लाउछन् । चार पाचवटा रुद्राक्ष र तुलसीका माला पनि लगाएका छन । बोली नै पिच्छे “हरि ओम” र “प्रभुको जो इच्छा” भन्छन् । कार्यालय आउदा कमिज सुरुवाल र चप्पलमा बिर्के टोपी लगाउछन् ।

मैले बर्सौदेखि निहाली रहेको छु, त्यो गल्लीका मानिसहरू उस्तै छन् । पुरानो गल्ली, सबै संरचना उस्तै । घरहरूको बनावट उस्तै, मान्छेको जीवन स्तर उस्तै ।

ज्यापू बस्तीका मान्छेहरू केही मरेर गए, केही बिहेवारी गरी गए । बिहे गरी जाने र स्वर्गतिर उकालो लाग्ने जतिकै संख्यामा जन्मिएका पनि छन् । तर तीस वर्ष अगाडिको परिवेश र अहिलेको परिवेशमा केही अन्तर छैन ।

परदेशका उराठलाग्दा दिनहरूको न्यास्रो, थकाइ र एक्लोपनलाई मेटाउँदै केही मनोरञ्जन गरौं भनी मेरो एक जना साथीले गएको डिसेम्बर महिनाको अन्तिम शुक्रबारका दिन उसको कोठामा साँझको खानको लागि बोलायो । आफ्नो ड्यूटी सकेर हतार हतार गर्दै म पनि उसको बासस्थान तर्फ लागें । आफ्नो गच्छेअनुसार खाना पिना समयमा नै बनाएछ । म पुगेपछि उसका अरु दुई जना साथीहरू पनि आए । सामान्य चिनाजानी भएपछि साथीले एउटा म्याकडोयल्स्को बोतल खाट मुनितिरबाट निकाल्यो । सलाद र केही स्नयाक्स् एउटा प्लेटमा सजाएर खाजाको बोतल गिलासमा अलि अलि खन्यायो ।

गएको महिनाको अन्तिम सप्ताहतिर मधेशका भूमिपति, ब्यापारी तथा समाजसेवी गजानन्द तिवारीको घरमा भएको ज्याफ्री नाम गरेको पोथी कुकुरको पाचौ वर्ष प्रवेश गरेको अवसरमा भव्य तरिकाले जन्म दिन मनाईयो । ज्याफ्री भारतका लकडीका नामूद ब्यापारी नवासी लालले गजानन्दकी माहिली श्रीमती अम्बिका देवीलाई तीन वर्ष अगाडि उपहार स्वरुप दिएका थिए । एउटा सानो फूर्लुंगमा राख्दा पनि हुने, यसो खोकिलातिर बोकेर हिडे पनि हुने, बडो मज्जाको कुकुर लाग्छ ज्याफ्री ।

धेरै बर्षको अथक परिश्रमपछि मात्र कूलदीप बजगाईँको बिदेश जाने सपना पूरा भयो । एउटा सानो छाप्रो घर, एक हूल गोरु, सानो बिरौटो खेत बेचेर मरितरी काठमाण्डौसम्म पुग्न सकिन्थ्यो होला, एक दुई दिन सम्म होटलमा बस्न पनि सकिन्थ्यो होला, तर सात समुद्रपारी पुग्न त्यति पैसाले कहाँ पुग्न सक्थ्यो र ? पैसा जोरजम गर्न के नै गरेन होला र बिचराले । आफूसँग भएको जायजेथा सबै पाशा फ्याँक्यो । साहू महाजनका खुट्टा ढोग्यो, ब्यापारीहरूलाई नमस्कार गर्यो, त्यही स्वास्नीको ईज्जतलाई दाउ लगाउन मात्र सकेन । आखिर घडीमा पैसा जुट्यो । कूलदीप बिदेश जाने भयो ।