talakhu

बौद्धिक अपाङ्गता भनेको के हो ?

सामान्यतया शरीरको कुनै अङ्ग नहुनु वा कुनै अङ्गले काम नगर्नु आँशिक अपाङ्गता वा शारिरिक अपाङ्गता हो भने बौद्धिक अपाङ्गता भनेको पूर्ण अशक्त हो । बौद्धिक अपाङ्गता भएका बालबालिका तथा युवाहरुको जन्मजात नै मष्तिस्कको राम्रो विकास भएको हुँदैन वा भएर पनि ठिकसँग काम गरेको हुँदैन । यस्तो हुनका विविध कारणहरुमा प्राकृतिक, अनुवांसिक वा जैविक कारणले गर्दा हो भन्ने कुरा प्रमाणित भैसकेको छ ।

कति पाइयो धोका हरे
कति खाइयो चोट
बाँकी जीवन मस्ति गरौँ
जस्तो सुकै होस ।

के लानुर मर्दा खेरि
खालि हात जान्छौँ
धेरै छटपट किन गर्नु
यसै उसै मर्छौ मर्छौ ।

के को चिन्ता बोकिरहनु
यो मर्ने चोलामा
मरेपछि खरानी नै
बग्ने होखोलामा ।

मनमा जागेको खुसी पनि क्षणिक भैदिँदो रहेछ
अभागीले खाने बेला आँधी तुफान आइ दिँदो रहेछ ।

न सोचेको जिन्दगी भो हरे शिव मेरो
कुनै छेउमा खुसी छैन यत्त्रो सेरो फेरो

समस्याले घेरि दिँदा कस्को छ र साथ
फिरन्ते भै घुमिरहन्छु आफ्नै बनपाखा
कहिले झर्छु ओरालि त कहिले देउरालिमा
कहिले झार्छु आँसु बाहिर कहिले सिरानीमा ।।

कति रात पुरै जागा कुनै रात सुत्छु
एक निन्दा निदायनि झस्किएर उठ्छु
दिलभित्रको चिसोपना बरफ बनी दिँदा
मरे तुल्य भएकि छु आजभोलि किन किन

जसरी पनि जिउनु पर्छ जिन्दगी
दिल भरिका चोट लिएर पनि
आफ्नो दुख पाइताला मुनि राखेर
तेति मात्र कहाँ हो रइज्जेत समेत ढाकेर ।

दुख लुकाउँदै खुसी मात्र देखाउँदै
आई पर्ने बाधा अर्चन सबै हटाउँदै
दुखिलाई साथ दिँदै सुखिलाई मात्र हात दिँदै
जिउनु पर्छ जन्दगि ।।

हाँसो अनि खुसी अरुलाई दिएर
दुखका आँसु सबै आफैँ पिएर

नि स्वार्थ दिल लिएर
जिउन सक्नु पर्छ जिन्दगी ।।

सबल छोराछोरि पनि बाङ्गा हुने डर
असुरक्षित जीवन बन्छ कस्को गर्नु भर
आफ्नैसँग जन्मियका कहाँकाहाँ पुग्छन्
आफ्नो भने आउँछे आमा भन्दै दैलो ढुक्छन् ।।

अपाङ्ग हो तिम्रो बच्चा सबले सोध्ने गर्छन्
अलि पर पुगेपछि पापि रैछे भन्छन्
कस्ता कस्ता कुरा काट्छन् समाजमा सबले
एक पछि अर्को गर्दै ब्याथा मात्रै थप्ने ।।

देखावटि कठै भन्ने मनमा डर राख्ने
हाम्रा बच्चा नजिक परे दौडिएर भाग्ने
बच्चा देखि बुढासम्म सबैडराइ दिने
अपाङ्ग त छँदै छन् है खोसि के छ लिने ।।

आफू हिँड्न सक्या हुन्नन् अरु डराइ दिन्छन्
आत्मा विश्वस पनि यिन्ले सबै खोसि लिन्छन्
अपाङ्गको अभिभावक बनी हामी हिँड्दा

जिन्दगीको के भर छर के भर छ र
बाँचुन्जेल केही राम्रो काम गर
हे माया मारेर माया मारेर
जान्छौँ एक दिन संसार छाडेर ।

ढिँडाे पनि पाेलेर खाकै हाे
चाेखाे मायाँ पनि लाकै हाे
माेबाइल सुबिधा थियन
हामिलाइ भाग्गेले दियन ।

मेलापात पनि धाकै थियाै
असारे गीत नि गाकै थियाैँ
पहिलाकाे पिरति बलियाे
अहिलेकाे पिरति खै के हाे ।।

पहिलेकाे पिरति दिगाे थियाे
अहिलेकाे पिरति खै के हाे
बिग्रेकाे मायाँ भत्केकाे चाल
कतिकाे भाछ याहाँ बेहाल ।।।

बिग्रेकाे मायाँ भत्केकाे चाल
कतिकाे भाछ याहाँ बेहाल

देउरालि उकालि चडेर
जीवनभर सङ्घर्स गरेर
तैपनि टुँगोमा ज्यान छैन
पर्नु पिर पर्यो मलाई पर्नु पिर पर्यो ।

दिन र रात गन्दैमा
केही होलाकि भन्दैमा
सबैले भन्लान् कस्तो मन
खल्तीमा छैन चाहेको धन ।।
पर्नु पिर पर्यो मलाई पर्नु पिर पर्यो

सोचाइमा गलतमै हुँला
सबैको हुन्न उस्तै मन
दिन दुखिको सेवानै
ठान्छु मैले ठुलो धन
पर्नु पिर पर्यो मलाई पर्नु पिर पर्यो ।।।