प्रमोद प्याकुरेल
आमाको चुल्ठो
यदाकदा मेरा अफन्तहरू भन्ने गर्छन्, मेरो अनुहार ठ्याक्कै आमाको जस्तो छ । उनीहरू अँझै थप्छन् आमाका अनुहारका छोरा र बाउका अनुहारका छोरी भाग्यमानी हुन्छन् । जब आमाको सम्झनाले मन भकभकी उम्लिन थाल्छ, म ढोका बन्द गर्छु र आमाको चुल्ठो लगाएर ड्रेसिङ टेबुल अगाडि उभिन्छु । यही चुल्ठो लगाएर कान्छी फुपूको बिहेमा खिचिएका आमाका तस्विरहरू हातमा लिँदै आफ्नै अनुहारमा आमाको अनुहार खोज्न थाल्छु । अफन्तहरूका कुरमा केही सत्यता भएको आभास हुन्छ ।
कुहिरो
जीवनको उत्तराद्र्घमा मलाई आफू एक्लो भएको र बाँच्नका लागि सामाजिक सुरक्षा आवश्यकता महसुस हुन थाल्यो । आफ्नो बिगतका कृयाकलाबहरूको एक पटक समिक्षा र गल्तीहरूका प्रायश्चित गर्नु आवश्यक ठाने मैले । महानास्तिकताबाट माथि उठेर ईश्वरको अस्तित्व नियाल्ने चाहना हुन थाल्यो । मृत्यु पछिको लोक खोज्ज मन लाग्यो । पुराना परम्परा, रीति, संस्कार आदि तोड्नु नै आनो जीवनको उदेश्य बनाएको म आज त्यही परम्परा जोगाउने प्रयास गर्दैछु ।
मध्यम बर्ग
केटाकेटी छँदा चिचिला लागे देखि नै मेरो बास लौसि, अंबा लगायत फलफुलका रुखमुनी हुन्थ्यो । लाठोको प्रहारले चिचिलाभन्दा बढी पात र हाँगाहरू झर्थे । दुई चार दाना यसो टोक्ने प्रयास गर्यो मिल्कायो । आज म आफै रुख भएको छु । तर फलफुल फल्ने रुख नभएर लेज, किण्डर जोई, क्याडबरी लगायतका थुफ्रै जंकफुडहरू फल्ने रुख । हिजो शनिबार । बिहान उठे देखि साँझ नपरेसम्म छोरीले आठ दश पटक प्रहार गरी र पाँच छ पटक आफ्ना आवश्यकताका बस्तु झार्न सफल पनि भई ।
मञ्जरी
मञ्जरी आफ्नै कोठा भित्र बसेर पल्ला घरको पिँढीमा रहेकी छिमेकी भाउजूलाई हेरिरहेकी थिई । भाउजू मकैका घोगाबाट केही पत्र खोस्टा नङ्ग्याउदै झुत्ता बनाइरहेकी थिइन् । कोठा भित्र गुम्सिएर मात्र कति सुन्नु ? आमा बस्तुभाउ वा मेला पर्म कता पुगे कि हुन्, थाह पत्तो छैन । बाउको झन कुरै भएन । उनका मन मिल्ने स्कुले साथीहरूका घर पनि अलि परै छन् । मञ्जरीलाई भाउजूसँग गएर एक छिन बसि बियाँलो गर्ने मन त थियो तर आँट थिएन । हुन पनि भाउजू ठेगान भएकी मान्छे पक्कै होइनन् । नाना भाँती कुरा गरेर पटक पटक लाज मर्नु गराइसकेकी छन् । हग्नेलाईभन्दा देख्नेलाई लाज भने जस्तो अनुहार रातो बनाउनु पर्ने चाहिं मञ्जरीले । तैपनि दर्बिलो मुटु बनाएर गई मञ्जरी ।
कैले भैरब
आज भोलि वसन्तपुर क्षेत्रमा दैनिक जति भीडभाड हुन्छ त्यति भीडभाड त उहिले हाम्रो पालामा इन्द्रजान्त्रामा पनि हुदैन थियो । अलिकति छिसिक्क केही हुन पाएको छैन तुरुन्तै मानव सागर ओइरिहाल्छ । आज दिउँसो हनुमानढोका चौकी अगाडि त्यस्तै मानव सागर उर्लिएर नाराबाजी गर्यो । कुरोको चुरो त बुझ्नै पर्यो । गएर कान थापेँ । पशु अधिकारवादीहरू रहेछन् । एउटा नरपशुले आफ्नो घरमा पालेको पशुमाथि अप्राकृतिक व्यवहार गर्ने गरेको आरोपमा समातिएको रहेछ । उक्त नरशुलाई कडाभन्दा कडा कारबाही हुनु पर्ने माग गर्दै चौकी घेरिएको रहेछ ।
थोराङ्गला पास यात्रा
आठ र बाह्र अङ्कलाई राम्रो दृष्टिले हेर्दैन हाम्रो समाज । कोही जाने मान्छे नगएर र कोही नजाने मान्छे जान कम्मर कसेर हाम्रो यात्रादल आठ सदस्यिय बन्यो । करिब एक महिना अगाडिबाट फेसबुकमा छुट्टै समुह बनाएर सामुहिक रुपमा गफिन थालेका थियौ हामी । टोलि आठ सदस्यिय भएकोमा मन खुम्च्याउनेहरुलाई गंगारामले ब्यंग गर्यो, “मैले त कालो बिरालो घरमा बाँधेर राखि सके । त्यस्लाई मेरो बाटो कटाएर मात्र घरबाट बाहिर निस्कन्छु ।”