बसन्त मोहन अधिकारी

छातीको दुध मेरो बागमतीको ढलमा हाल्यौ
स्वाभिमानी स्वाभिलम्बी प्रतिष्ठा नी फाल्यौ

उत्तर दक्षिण पूर्व पश्चिम तिम्रा नातागोता
जिउँदै मलाई जलाउन दागबत्ती बाल्यौ

आजभोलि माग्नेभन्दा लुट्नेहरू महान अरे
लुकीछिपी मान्छे मार्न कुट्नेहरू महान अरे

पाप धर्म हाम्रो कर्म आफैलाई थाहा छैन
गल्ती गरी बिना दण्ड छुट्नेहरू महान अरे

मान्छे मार्दै मन्दिरमा पूजा किन गर्छन होला
रगतको खोला बिच मान्छे कहाँ तर्छन होला

फूलसँग आँखा जुध्नु, भुल रैछ मेरो
मलाई नै आँशु दिने, फूल रैछ मेरो

मेरो संसार तिमी हौ, भन्दै सजाउँदा
मेरै फूल आँशु दिने, मुल रैछ मेरो
मलाई नै आँशु दिने, फूल रैछ मेरो

खोजी र अनुसन्धान
मानव सुख शान्तिको
आवश्यकता
विकास
यसैले महल, पजेरो, जहाज बन्यो ।
 
बिकसित स्वरुपमा
कल्पबृक्षको निर्माण
स्वयमको लागि,
वंश र धर्मको लागि,
पाटीको लागि,
देशको लागि

हे मान्छे आफैलाई एक फेर हेर
आफ्नै आत्मा एक फेर चिनेर हेर

यो आत्मा र शरीर बेग्ला बेग्लै हुन्छ
नपत्याए आफैलाई जाँचेर हेर

छल्न, ढाँट्न सक्छौ यो आँखालाई तिमी
यो आत्मा छल्न सक्दैनौ सोधेर हेर

अमृत भनेर मैले बिष पिएको रै’छु
जीवन दिएर मैले मृत्यु रोजेको रै’छु

आँसु पुछेर उनको आफैँ रुँदैछु आज
यो खुसी लुटाई मैले आँसु साँचेको रै’छु

भिजेर उनको विष ढल्दैछु सडकमा

जीवन र जगतको उत्तम उपहार यो मानव जीवन हो । परिर्वतनशील यो जीवन हरेकसँग छ । सबै जन्मन्छन्, हुर्कन्छन् र एक दिन मर्दछन् । मानव, रुखपात, हात्ती र कमिला सबैसँग यस्तै जीवन छ । सबैमा उस्तै र एकै यो प्राण रुपी स्वास रहेको छ । यस जगतका सृष्टिकर्ता परमप्रभुले कसैमाथि अन्याय गर्नुभएको छैन । हेर त! न्यायगत समानतामा सबैलाई उही र उस्तै अदृष्य प्राणरुपी स्वास सानोदेखि ठुलोसम्म बराबर अंशमा प्रदान गर्नुभएको छ ।

आमा !
आज फेरी सपना देखें
तिमीलाई भैसिले लखेटेको
मध्यरातमा जुरुक्क उठेर
चैतन्यको बतिमा
चारैतिर हेरे
घरबाहिरका अर्नाहरूले खेद्दै रहेछन् ।

यो प्रेम गर्दा मर्नु रहेछ चितामा म ढलिरहेछु
बाँच्नुको अर्थ जल्नु रहेछ यसैले म जलिरहेछु

संसारको यात्रा गर्दा
हर व्यक्तिको सोधाइ
परिचय दिंदै गए
उनीहरू सोध्दै गए
कहाँबाट आयौ?
मेरो उत्तर धर्तीबाट
चन्द्र र सूर्यबाट त म आएको होइन ।

नाँच्दैछ मान्छे मान्छे मारेर
हाँस्दैछ मान्छे मान्छे काटेर
यो भिडमा आज म सोध्दैछु
कसलाई भनुँ म मान्छे भनेर

खबर पढे आँशुसंगै कपिलवस्तु याद आयो
खारा बारा त्यै घटना आज राजपुरमा छायो

बैनी रुन्छिन् मझेरीमा भाउजू चौकीभित्र
यस्ता पापी शत्रुसंग कसले मित लायो ?

अरु बाँकी केही भए तिम्रा ईच्छाहरु
भन प्रिय मलाई जीवन दिन्छु अरु ।

मान्छेको जीवन भन्दा धन प्यारो रैछ
सबै तिम्रै बनाउँन मलाई मार बरु ।

वसन्तको पासमा लाली गुराँस सधैं
हिमाल र हिमचुलीको सुनगाभा सँगै

रहेसम्म मेरो प्राण यही देह सँगै
सबै जना बास बस म नेपालसँगै ।

मरिसकेको छु जलाऊ आएर अब
के चाहन्छौ मेरो घर जलाएर अब

विश्वासमा दिए संसार तिमीलाई
जलिरहेछु तिम्रो आगो पाएर अब

जसको लागि बाँच्थे मर्थें उही आज पराई भयो
उसको बाटो पर्खिबस्दा चितामाथि सुताई भयो

लोभी,
पापी,
निर्दही,
निर्मोही!
रुप रंग उडाएर
चुस्न सम्म चुस्यौ ।

निष्ठुरी मलाई नभन प्रिय म फर्की आउँने छु ।
सिउँदोमा रातो सिन्दुर र्छन म भोली छाउँने छु ।