बुद्धिसागर

जिन्दगीको फूल रोप्ने यहाँ कुनै हाता छैन
आस्थालाई बचत गर्ने यहाँ कुनै खाता छैन

भोकै मरे बचेरा ती चारा जलेपछि
आगो पिई बाँचे कति धारा जलेपछि

स्वात्त साइकलको चेन खुस्कियो । अगाडिका साइकलवाला परै पुगे । हात काँपिरहेका थिए, त्यसैले चेन मिल्दै मिलेन । बल्लतल्ल मिलाएँ र साइकल कुदाएँ । पर पुगिसकेका साइकलवालाको नजिक के पुगेको थिएँ, फेरि चेन खुस्कियो ।

घरमा एउटा मात्र रेडियो थियो । बा राति पौने नौ बजेको बीबीसी नेपाली सेवा सुनेपछि मात्रै निदाउनुहुन्थ्यो ।

हृदयको सुख्खा मैदानको माथिपट्टि उदासीको एक टुक्रा बादल देखापरेको थियो । लामो समय खडेरी भोगेको किसानझैं, म ट्वाल्ल परेर बादल बर्सने प्रतीक्षामा थिएँ ।

बसमा
अगाडिपट्ट, आमाको काखमा उफ्रिंदै
मुस्कुराइरहेको बालकलाई
आँखा झिम्काउँदै
मुस्कुराइदिनू,
त्यही मेरो
कलिलो मुस्कान हुनेछ ।

पुराना दिन पुराना लुगा होइनन्, मन लाग्दा टक्टकाउन मिल्ने। पुराना कैयौं दिन यस्ता हुँदा रैछन्, जो भित्री दिमागमा चेप्पिएर बसेका हुन्छन्, कहिलेकाहीँ ती चेप उक्किन्छन्। शिवरात्रीको तयारीसहित पशुपतिका भर्‍याङ, चेप र घुम्तीहरूमा धुँवा बेस्मरी उड्न थालेपछि, नङ्गा बाबाहरूले हातमा झाडू समाएर आशिर्वाद दिने तयारी गरिरहँदा अचानक पुराना दिनहरू मेरा आँखाभरी झल्झली आउन थालेका छन्, एकपछि अर्को। एल्बमका पाना पल्टाएजस्तो।

समयले आरुका रुखमा ‘हाइटेक सपना’ फुलाएको छ, आरुबारीमा । आरुबारी बसपार्कको उँभोतिर एउटा पीपलको रुख कसैलाई कुरेर बसेको छ, टुक्रुक्क । त्यसकै तल उमेरले धेरै रिंग्याएकाजस्ता वृद्ध पनि टुक्रुक्क बसेका छन् । के यिनले चिन्लान्, उनलाई ?
उनले भनेका थिए, ‘आरुबारीमा आएर जसलाई सोधे पनि भनिदिन्छन्, मेरो ठेगाना ।’

म एउटा गरिब तारा
झरेँ –
धर्तीको कुनै प्राचीन खोँचमा

जाऊँ त कसरी जाऊँ
हिँडेर कहिल्यै नसकिने बाटाहरू छन्

बेरोजगार रामेश्वरले
भर्खर थुकेको
दादाखैनीको छाप छैन मेटिएका ।

आज तिम्रो अहम्को छाती कुल्चेर
म फिर्ता गरिरहेछु तिम्रो नागरिकता

रहस्यको प्राचीन उपत्यकामा कैद
भित्र-भित्र बाँसझैँ सुकेका
बाहिर-बाहिर बेसारझैँ पहेँलिएका