सुमन

मेरो माया

माया मेरो ज्यानै लिने शूल भयो
माया गर्नु मात्रै ठुलो भूल भयो

फूलै फूल सजाएथेँ, माया हिन्ने बाटोभरि
मोतीहरू पिरोएथेँ, मायालुकै याद गरी
यौवन मेरो बित्यो सधैं, कल्पिएर रातभरि
उजाड भयो जिन्दगीनै, काट्नु मात्रै बात गरी

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

मनका लेखहरू

कसैलाई नभन्दिनु मेरा मनका भेदहरू
बिन्ति मेरो सुनाई देऊ तिम्रा मनका लेखहरू

आजभोलि चारैतिर हाम्रै कुरा चल्छ क्यारे
सुनेको छु तिम्रो मनमा मेरै कुरो खेल्छ क्यारे
कति राम्रो हुन्थ्यो होला तिम्रो साथ पाएपछि
कति असल हुन्थ्यो होला तिम्रो माया पाएपछि

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

मायाको सुवास

नीलो नीलो आकाश छ
नौलो नौलो आभास छ

तिमी तर्कि हिडे पनि
तिमी फर्की गए पनि
रंगी-चंगी संसार यो
सागर झैँ विशाल यो
तिमीमा मायाको सुवास छ
नीलो नीलो आकाश छ

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

विरायौ कि कतै ?

तर्कि तर्कि हिंड्छौ तिमि, विरायौ कि कतै ?
मन पनि खोल्दिनौ नि, विरायौ कि कतै ?

चमक छैन मुहारमा, चाल ढाल पनि सुस्त
नजर पनि लुकाउंछ्यौ नि, डरायौ कि कतै?

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

चलेका चल्यै छन

  • by

आँधी हुरी उर्ल्या छैन युद्ध पनि चर्क्या छैन
सागरमा ज्वारभाटा चलेका चल्यै छन ।

डम्फु आफ्नो सबले ठोके मेरै डम्फु राम्रो
असन्तोषको आगो सधैं बालेका बाल्यै छन ।

जोरी खोज्ने अरु कोही बाँउठिने अर्कै छ
अभागी निर्दोष जनता ढलेका ढल्यै छन ।

सोधे जति सबले भने चल्या छैन हावा सुको
पातहरु सबै थर्थर हल्लेका हल्ल्यै छन ।

शान्तिखोज्न सोझा जनता उर्लेका उर्ल्यै छन
बुझिसक्नु छैन शहर जलेका जल्यै छन ।

घाम झुल्क्यो सधैं पूर्व सुस्ताउन पश्चिम
हावाहरु पश्चिमेली चलेका चल्यै छन ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

किन झर्छन तारा ?

  • by

चकमन्न रात हरुमा चम्केका छन तारा
कतिका ती आशा होलान कतिका सहारा
हे दैव भनिदेउ मलाई
किन झर्छन तारा ?

युगौँ युग लाग्न सक्छ बन्न लाई एक तारा
पहाड नै फोर्नु पर्छ खोज्न लाई एक तारा
दिनै रात खट्नु पर्छ टल्काउन एक तारा
एक छिन मै झरिसक्छ चम्किलो त्यै तारा
हे दैव भनिदेउ मलाई
किन झर्छन तारा ?

अनन्त आकाशमा छन एक्ला एक्लै तारा
कतिका ती बिम्ब होलान कतिका पुकारा
हे दैव भनिदेउ मलाई
किन झर्छन तारा ?

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

त्यहाँ भित्र के छ

तडक भडक बाहिर त्यहाँ भित्र के छ
चम्किलो छ परिधि त्यहाँ भित्र के छ

रसिला छन अधर छन चम्किला नयन
कोमल छ त्यो मन त्यहाँ भित्र के छ

अभेद्य छन पर्खाल उन्नत अट्टालिका
सुन्दर छ आँगन त्यहाँ भित्र के छ

थुप्रै छन पाना बाक्लो आवरण
असंख्य शब्दावली त्यहाँ भित्र के छ

गोलो छ पृथ्वी व्रद्माण्ड पनि गोलै
गोलै छ शुन्य त्यहाँ भित्र के छ

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

निरीह मान्छे

धर्म र दर्शनको ज्ञान र बिज्ञानको
व्याख्या गर्दछ यहाँ एक निरीह मान्छे ।

युद्ध र वीरताको इतिहास र राजनीतिको
पाना पल्टाउँदैछ यहाँ एक अबोध मान्छे ।

भौतिकता र समाजवादको साम्यवाद र रसायनको
अनेक प्रयोगमा व्यस्त छ एक निस्प्राण मान्छे ।

जलमा र थलमा वायु र नभमा
राज गर्ने प्रयासमा छ एक विद्रोही मान्छे ।

आफुलाई सर्वमान्य ठानि ए निरीह ‘सुमन’
प्रकृतिलाई न जिस्का एक अज्ञानि मान्छे ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

रात रमाईलो हुन्छ

मैले सुन्या छु यहां रात रमाइलो हुन्छ
तिमिले चाल पायौ कि रात रमाइलो हुन्छ ।

हजारौं मान्छे आउँछन जान्छन आफ्नै तालमा
म कसरी भनौं कि रात घमाइलो हुन्छ ।

आज सम्म म बसे कसैको आसै आसमा
मलाई सम्झना छैन कि रात तम्तमाइलो हुन्छ ।

मलाई सबैले सम्झाए फर्क आफ्नै संसारमा
आउ तिमि नै भन कि रात मताइलो हन्छ ।

बुझ्नै न सकिने रहेछ यो दुनियां ‘सुमन’
मलाई पत्याउनै गाह्रो भो कि रात रमाइलो हुन्छ ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

मीठा कुरा

तितो मनको मनमै राखि कुरा मात्रै मीठा गर
जाल चाहे तिमि बुन कुरा मात्रै मीठा गर ।

धराप चाहे तिमि थाप सल्काइ देउ संसार
बालक झैं अबोध भई बोली मात्रै तोते गर ।

व्यापारी भई सपनाको आशा चाहे तिमि बांड
भाशिए नि उसको भोली झोली मात्रै भर्ने गर ।

दियो उसको निभे पनि आउ तिमि हुरी बनी
पुछिए नि उसको सिन्दुर पोली मात्रै जाने गर ।

तर खोलो बिस्र लौरो ‘सुमन’ यस्तै छ संसार
चिताए नि सबको भलो कुरा मात्रै मीठा गर ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

मौन बस्नु जाति

सुन्दैनन् अर्ति भने मौन बस्नु जाित
गन्दैनन् तिमिलाई भने मौन बस्नु जाति ।

नकमाउनु बैरी संधै उपदेश मात्रै दिई
चित्त तिम्रो नबुझे नि ओठ कस्नु जाति ।

सांचो संधै तितो हुन्छ औषधि नि तितै
मह तिमि दिंदै दिन्नौ मनै झोस्नु जाति ।

थाप्नै पर्छ तिमिले हैंसे ठूलाको होस्टेमा
जुध्नै हुन्न भित्ता सित चिप्लो घस्नु जाति ।

बस्नै परे विपक्षमा गर्नु मौन विरोध
तुहि जाने विरोध भन्दा घुंडा धस्नु जाति ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

म यस्तै छु

बुझिन तिम्रो ईशारा म यस्तै छु
सुनिन तिम्रो कुरा म यस्तै छु ।

आफ्नो सम्झे जसलाई मैले जसलाई चाहे
बुझाउन सकिन आफ्नो कुरा म त्यस्तै छु ।

गरे लाखौं कोशिष सयौं मन्दिरमा गए
हुन सकिन म तिमि जस्तो म जस्तै छु ।

कालै भने कालो लाई सेतो भन्नै सकिन
दिनलाई रात भनिन के गरौ म मस्तै छु ।

तिमि जे हौ आफ्नै रुपमा वस ‘सुमन’
न छोप हत्केलाले मलाई म अभ्यस्तै छु ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

कुरा काट्ने हरु

टोल चोक र गल्लीहरुमा बग्रेल्ती छन् कुरा काट्नेहरु
खाली हातै तैनाथ छन् कुरा काट्नेहरु ।

तिलको पहाड बनाई सक्छन् आंखाको झिम्काईमा
कुरा काट्छन् बगरे झैं कुरा साट्नेहरु ।

रोजगारी प्रसस्तै छ प्रमाण पत्रै नचाहिने
विदेश तिमि जांदै नजाउ ए कुरा चाट्नेहरु ।

सजिलो छ काम धेरै मात्रै कुरा रेटि राख्ने
वाउलाई पनि किन छाड्नु कुरा छांट्नेहरु ।

शत्रु पनि सलाम गर्छन् रणभूमिमा मर्नेलाई
मरेकालाई नि गोली हान्छन् कुरा ढांट्नेहरु ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

कहाँ छ दुनिया

यहाँ छ कि त्यहाँ छ कहाँ छ दुनिया ?
आकाश कि पातालमा कहाँ छ दुनिया ?

गाउँमा कि शहरमा वनमा कि जंगलमा
सिर्जना कि बिनासमा जहाँ छ दुनिया ?

मिलन कि बिछोडमा सरलता कि कपटमा
विशालता कि सूक्ष्मतामा वहाँ छ दुनिया ?

शान्तिमा कि विद्रोहमा आत्मीयता कि तिरस्कारमा
हल्ला कि सत्यतामा त्यहाँ छ दुनिया ?

गीतामा कि वाइवलमा त्रिपिटक कि कुरानमा
अह ‘सुमन’ यहाँ छदै छैन यो दुनिया मा दुनिया ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

होस न हराउनु

चन्द्रमा नै छोए पनि नहराउनु होस
तिमि आफै हराए नि नहराउनु होस ।

सागर मै डुबे पनि ब्रह्माण्ड मै अल्झे पिन
भाशिए नि रसातल मै नमराउनु जोस ।

पाए पनि हिरा मोती कुवेर आफै भए पिन
क्षण भर मै गुम्न सक्छ नदेखाउनु रोष ।

मेनका नै हुन सक्छिन आउन सक्छिन उर्वसी नि
ईन्द्र पनि हार्न सक्छन् नकेलाउनु दोष ।

धर्मराज नि हारेकै हुन् रावण पनि हारे
सम्राट हरु सबै हारे हराएरै होस ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

असल मान्छे

ठूलो मान्छे न बन्नु है बन्नु तिमि असल मान्छे
नभए नि तिमि सफल बन्नु तिमि असल मान्छे ।

आफै गर्नु काम आफ्नो दोष तिमि न दिनु है
कुराउंदैमा अर्कालाई बिनंदैन ठूलो मान्छे ।

कमि आफ्नो पहिल्याउनु न कोट्याउनु दायां बायां
असक्तलाई सघाउनु है बन्नु तिमि दह्रो मान्छे ।

कुरा गरि ठूला ठूला कोरा सपना नबांडनु है
भए पनि तिमि नेता राख्नु मनमा सबल मान्छे ।

मूर्ति सरि मन्दिरको न हुनु है अचेत मान्छे
घण्टि ठूलो बजाउनु जगाउनलाई असल मान्छे ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •