सुशील शाह

पैसाले
रक्सी किन्न पाइँदो रहेछ
र त केही धनी मान्छेहरू
भेटिन्छन्
सहरको कुनै पाँचतारे बारमा

पैसाले
मान्छे किन्न पाइँदो रहेछ
र त केही धनी मान्छेहरू
भेटिन्छन्
सहरको कुनै प्रख्यात बेश्यालयमा

उस्ले
आफ्नो हातको बाउलामा
सिगान पुछ्न छाडेको दिनदेखि
खोज्न थालेको हो
कागज, बोतल, पत्रिका
र पुरानो टुटाफुटा फलाम
आज उस्को तालुबाट
जम्मै कपाल चिप्ली सक्यो

आमा
तिमीले सुन्यौं कि नाइ यो खबर
उ तिनीहरूले
गाउँगाउँमा चर्पी बनाउने रे
उ तिनीहरूले
घरघरमा चर्पी बनाउने रे !

पिएको रक्सीको मात्रा
केही पिसाब
त केही आँसु बनी खस्दै
जब खत्तम हुन्छ नशा
कतै हराएको बालबझैं
तब,
यो मन कताकता
यस्तो सोच्न बाध्य हुन्छ

आखिर कहिलेसम्म ?
सुकुम्बासीले
बागमतीको छेउछाऊ निदाउनु पर्ने हो
र सुङ्गनु पर्ने हो
बागमतीले पादेको नमिठो गन्ध

हल्का झोला बोकेर
खासमा
यो स्कुल जाने समय हो
एक जना बालिका तर
गोठालो गएकी छे
बाख्राको बथान लिएर ।

अनुहारमा लाली घसेर नआऊ
कोखिमा गन्ध छरेर नआऊ
मलाई लोभ्याउँछ
त्यो बालो योवन बोकेर नआऊ
बरु सक्छौं भने
मसँग जुध्ने छाइलो लिएर आऊ
अबको जिन्दगी केही रमाइलो लिएर आऊ
म चाहन्न,
मेरी श्रीमती चार दिवालमा कोट्टिएको
त्यसैले–
घर बाहिर हिँड्ने पाइलो लिएर आऊ ।

खास के छ तिमीमा ?
जस्ले गर्दा म
रातभर नसुती खाली
तिमीलाइनै सोच्ने गर्छु
मानौं
कुनै कविले कविता सोचे जस्तैगरी

खास के छ तिमीमा ?
जस्ले गर्दा मलाई
जायज लाग्छन्
तिम्रा ती नाजायज जिद्विहरू

कगाउँ भनेको मेरो दिमागमा
यस्तो छ

बनावट र उचाइले गर्दा
प्राय : एकै प्रकारका लाग्ने
र च्याउ जस्तै उम्रिएका
केही घरहरू
जहाँ साँझपख
जान्छु नभनेरै खुसुक्क

हाम्रो पहिलो भेट
उनी अलिकति लजाएकी थिइन्
उनको अनुहारमा जुन प्रष्ट देखिन्थ्यो
सायद उनले
यो ख्याल गरिन या गरिनन्
तर कता–कता
म पनि लजाएको थिएँ
अलिकति !

तिमी त गयौ
एकचोटी !
फर्केर हेर्दै नहेरी
तर, म उभिरहें
बीच बाटोमा
कुनै रुख उभिएझैं
र हेरिरहें तिमीलाई
एकनाश…
ऊ परको डाँडाले नछेकेसम्म
तिमी त गयौं
एकचोटी !
फर्केर हेर्दै नहेरी ।

प्राय : चुलै नबल्ने घरमा
कसैगरी बलिहाले पनि
उही एउटै परिकार
केवल खोले पाक्ने घरमा
कुनै दिन यदि
मासु मगमगायो भने
बुझ्नु–
त्यो दशैं हो
आखिर अर्को अर्थमा
दशैं भनेको
मिठो–मसिनो केही खाने दिन त हो ।

लुगा फोहोर हुन्छ भनेर
सायद बुबा
आफ्नो छोरालाई
उस्का साथीहरूसित
खेल्न दिदैन

सर्दी लाग्छ भनेर
या जरो आउँछ भनेर
सायद बुबा
आफ्नो छोरालाई
झरीमा रुज्न दिदैन

खल्तीमा
दुईचार फोटो
र झोलामा
एउटा सि–भि बोकी
प्राय ः
ऊ सबेरै हिँड्छ
र डुल्छ
रिङ्गरोडभित्र अटाएको
सिङ्गो काठमान्डु

सबेरै
आफ्नो गुड छाडेर
खोई-
के-के सोच्दै
खोई-
के-के खोज्दै
उडेका छन्
एक हुल चरीहरू

कहिले
आफ्नै सपनाकोपछि लागेर
कुदे नसुती,
एक्लै–
ती अनिदा रातहरू
केथा भेटिन्छ कि भनी ?
मैले खोजेको जीवन