शेखर ढुङ्गेल

सति तिम्रो देशमा

हे सति पीडा तिमीले सहनु पर्थ्यो
किन दियौ श्राप सन्ततिलाई ?
हेर्दै हौलि नि त्यहाँबाट
के हुँदै छ तिम्रो देशमा
लिन्छ्यौ कि फिर्ता श्राप
अब त अति नै भयो भनी ?

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

शब्दहरू अलग

शब्दहरू अलग अलग
भावना मनको एउटै हो
जसले छोडी हिंडे पनि
बिछोड आखिर बिछोड नै हो

छातीमा मुटु बेग्ला बेग्लै
धडकन सबको उस्तै हो
तिमीलाई दुखोस कि मलाई
पीडा भोग्ने उस्तै हो

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

आकाश मुनि

  • by

आफ्नै करेसा बारी वरिपरि दैनिक भयाभह लुट, बलात्कार, हत्याको चित्कार सुनिराखेको किरणको स्पन्दनलाई इथोपिया सोमालियाको पारदर्शी करंगले के छूओस ? आफ्नै नाकमा पुत्पुत्ति रुमलीइराखेको बारुदको धुवालाई बिर्सेर अफगानिस्थानमा पड्केको बमको धुवाले के पोलोस ?

किरणले मात्र बुझ नसकेको हो कि यो सृष्टिकर्ताको योजना र संरचना भित्र कै नियति हो ? ईश्वरप्रति आस्था राख्ने कोही छ भने यो विसंगतिको लागि उनलाई दोष दिने हिम्मत गर्न सक्दैन ।

त के यो आधुनिक सकुनीको खेल हो ?

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

सत्य लुक्दैन झुठो टिक्दैन !

  • by

एकादेशमा एउटा स्वाभिमानी राजा थिए । उनले आफ्नो राज्यमा बिभिन्न सागसब्जी, पशुपालन फलफुल खेती गराएर अर्को राज्यमा निर्यात गरी राज्य कोषमा ठुलो धनराशी जम्मा गर्न सक्षम भएका थिए । जो कोही बेरोजगारलाई बोलाई खेती पाती पशुपालन गर्न राज्य कोषबाट बिना ब्याज ऋण सहयोग गर्थे ।

ती राजाले भर्खरै अर्को एउटा सानो राज्यमाथि विजय प्राप्त गरी आफ्नो राज्यमा गाभी फर्केका थिए । उनले विजय प्राप्त गरेको त्यो राज्यमा नागरिक धेरै गरिब र दुखी थिए । खाध्यान्नको अभाव थियो पशुपालन कृषिजन्य कुनै उत्पादन थाहा थिएन । सबै अर्को राज्यबाट महँगोमा किनेर लेराउनु पर्दथ्यो । त्यसले गर्दा त्यो देशको राज्य कोष समेत खालि थियो ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

लालच

  • by

एउटा गाउमा धेरै घनि जमिन्दारको सुन्दर परिवार थियो । जमिन्दारले आफूसित भएको हिरा मोती सुन गहना आफ्ना तीन छोरा जेठो माइलो र कान्छोको जिम्मा दिएका थिए ।

एक दिन अचानक जमिन्दारको देहबसान भयो । तीन दाजुभाइमा सम्पति बाँडफाँडको कुरोलाई लिएर झगडा सुरु भयो । उनीहरूको घर झगडा वाद विवाद लामो समयसम्म चलिरह्यो । कुनै भाइ अर्कोलाई आफूसित भएको न दिने तर अर्कोसित भएको भाग लगाउनु पर्ने कुरोमा अडिग थिए । उनीहरूको झगडाले यस्तो बिकराल रुप लियो कि सगोलमा बसेका त्यो परिवारका नोकर चाकर मात्र होइन उनीहरूका श्रीमती र सन्तान समेत घर छोडेर हिंडे ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

म छु र संसार छ

  • by

म छु र मेरा छन्
संसार छ र पो गुनासो छ
दिन र रातको नियतिसँगै
लेखा जोखाको तराजुमा
सुखी हाँस्नेहरूसित
उन्माद बाँडिरहेछन
दुखी रुनेहरू सित
बिस्मात पोखिरहेछन
जिन्दगी, घाम छायाको कुरा गर्छन

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

कठोर बनेको मानसिकता

  • by

यहाँ मन्दिरको प्रसाद खाने र आराधना गर्ने भन्दा
अध्यारोमा रमाउने र लुट्नेहरूको भीड छ
अनि कहाँ पाइन्छ सुख र मानवता ?

यहाँ चुसेर अरुको रगत पसिना
आफू मात्र मोटाउने चलन चलेको छ
अनि कहाँ खोज्ने प्रेम र भाइचाराको महानता ?

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

यात्रा जिन्दगीको

  • by

यात्रा यो जिन्दगीको कस्तो कस्तो
भोकाएकाको गाँस जस्तो हो कि ?
बगरको बालुवा जस्तो !

हरपल टुटिजाने सपना हो कि ?
घाम सँगै टप्की जाने शीत जस्तो
यहाँ बाँच्नेहरू नै अन्योलमा छन् हेर
सुखको सागर हो कि आँशुको भेल ?
यो जिन्दगीको यात्रा कस्तो कस्तो ?

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

एउटा मृत्यु त्यस्तो होस्

  • by

लाग्ने गर्छ
मेरा पनि अघि-पछि कोही त रुने हुन्
हजारौँ-हजार मलामी हुन्
तर
कहिलेकाहीँ लाग्ने गर्छ
ए भगवान् !
म गल्लीको कुकुर झैँ मर्न पाऊँ

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

एउटा मानिस एउटा जीवन

  • by

एउटा मानिस
एउटा जीवन बोकेर
एउटा संसार जित्ने सपना देख्छ
सुखको खोजीमा मानिस स्वयमले पीडा रोप्छ
पीडा बाँड्दछ, पीडाकै ओछ्यानमा लम्पसार परी
पीडा मार्ने औषधि सेवन गर्छ
आगमनको पीडा भुलिसकेको उसले
प्रस्थानको पीडामा आँशु झार्छ

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

मैले सोधें

  • by

पूर्ण छैन कोही यहाँ
अर्कोलाई हिलो छ्याप्दैमा
दुर्घन्धबाट बच्न
तिमी पनि कहाँ सक्छौ र ?
खाल्डो खन्छौ अरुलाई भने
आफै पर्दैनौ भनी भन्न
कसले यहाँ सक्छ र ?

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

एउटा नेता चाहियो

  • by

राजस्व लुट्ने मात्र होइन
गरिबको आँसु पुछ्ने नेता चाहियो,
हाम्रो होइन राम्रो खोज्ने
सोच भएको नेता चाहियो,
आफन्तलाई होइन
निमुखालाई पोस्ने
शासन र नेता चाहियो,

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
20110501_ShekharDhungel_Jomsom_01

जोमसोम मुक्तिनाथ (यात्रा स्मरण)

धत्तेरिका! मेरो प्यारो उपत्यका (काठमाडौं)किन यसरी दिनानुदिन कुरूप विकृत हुदै गएको होला ? हेर्दाहेर्दै यसको प्राकृतिक सुन्दरता नष्ट भएर कंक्रिटको जंगलमा परिणत भएको छ । कुनै बेला यो आखाले देखेको थियो सडक बिभागको ट्यांकरले काठमाडौंको प्रमुख सडकहरूमा सडक बढार्ने र पानी छम्कने पनि गर्थ्यो । शहर बाहिर प्रशस्त हरियाली अनि खेतीयोग्य जमिन थियो । बिकासको अर्थ प्राकृतिक सौन्दर्यता ध्वस्त गर्नु होइन भन्ने कुरो हाम्रा नीति निर्माता र ब्यबसायीहरूले छिमेकी देश भारतको राजधानी दिल्लीलाई मात्र हेरे पनि पुग्थ्यो ।

मलाई थाहा छ मेरो यस्तो तर्कको कुनै तुक पनि छैन । तर ३० बर्षदेखि दिल्लीको बदलिदो स्वरुप देखेको यो निरीहलाई भने त्यस्तो पो बिकास भन्न खसखस लागेको छ । २५ बर्ष पहिले Green City Delhi अबधारणा लेराएर सुरु गरेको कार्यक्रमले आज मूर्तरूप लिएको छ । दिल्ली साँच्चिकै नमूना “हरित शहर” पनि भएको छ र भवन, सडक, सपिंग कम्प्लेक्स निर्माणमा पनि अग्रपंतिमा नै छ। के हामीले तिनको सिको गर्न सक्दैनथ्यौ ? विश्वको जुनसुकै देशमा पनि आफ्नो एतिहासिक महत्व राख्ने स्थानको मौकिकतालाई जोगाइराख्न निश्चित योजना लागु गरिएका छन् । काठमाडौं उपत्यका जहाँ दर्जनौ पुरात्वतिक महत्व र युनेस्कोबाट संरक्षित क्षेत्र हुँदा हुँदै पनि यस्तो विकृत र कुरूपतालाई रोक्ने प्रयास नहुनु दुखद मान्नु पर्छ ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

खुसी

  • by

खुसी ?
यो महँगो छ
यो अमुल्य छ ।
किनेर पाइन्न
मागेर झन पाइन्न ।
किनकि यो
आफैंभित्र लुकेको छ
बाहिर खोजेर कहाँ पाइन्छ ?

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

नदी

  • by

निरन्तरता तिम्रो नियति
त्यही तिम्रो सर्बोच्चता
अबरोधरुपी पहाड ढाल्ने
तिम्रो संघर्षशील जीवनगाथा
……………………..

हिलो छ्याप्नेहरू थाक्नु पहिले
तिमी संग्लिन सक्छ्यौ
खहरेहरूको गडगडाहट चिर्दै
तिम्रो लक्ष सागर पुगी छाड्छ्यौ
……………………..

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

अन्तिम प्रहर

  • by

तिमी चाहिं किन रोएकी नि ? मनबाट रुने त मैले कोही देखिन त ? आँखाबाट रोएर दुनियालाई के भन्न खोज्दैछ्यौ ? तिम्रो त दिन खुले नि ? अब मेरो हप्काइ खानु परेन । मेरो रिस देख्नु परेन । अब कहिले पनि तिमीले मेरो कारणबाट चित्त दुखाउनु नपर्ने भयो हगि ? म जिउँदो हुँदा कति वचन लगाई रहन्थे । अब त हाई सन्चो भयो तिमीलाई । खप्परमा त लेखेर लेराएकै रहेछौ नि तिमीले ! ल जे जे भयो भयो, जति गल्ति गरें, मेरो बुद्धि पुगेन । म मुर्ख मान्छे । मेरो सोच दरिद्र थियो, मैले सबैको चित्त दुखाएँ । मलाई माफ गरिदेऊ है । अब कहिल्यै दुख दिन्न, कहिल्यै गाली गर्दिन तिमीहरूलाई ।

“रामभक्त रिसाएका छन् । यो फटाहा ! धत्तेरिका त्यसको पनि नाम लिनु ? त्योसित संगत गर्न पुगेर कस्तो गल्तो भयो । के गर्ने, मुखले ठिक्क पार्थ्यो अगाडि परेपछि हिहिहि । “किरणजी तपाईं जस्तो मित्र कहाँ पाउनु ?” भन्थ्यो । अलि पर पुगेपछि धतुरो झार्दो रहेछ । पछि पो थाहा भयो । साथी भनी विश्वास गर्यो, घर व्यवहारको दुखेसो पोख्यो । ऊ त तिललाई पहाड बनाएर उल्टो सुल्टो बुट्टा भरेर कान कानमा हावाको बेग झैँ खबर पुर्याई सक्दो रहेछ । जीवनभर बच्चै बुद्धिको भएर मर्ने भयो फटाहा ।” एक छिन किरण चिताबाटै उसलाई दुख दिने मित्रको सम्झना गर्छ ।

चिता नजिकैबाट आएको आवाज किरणको कानमा ठोकिन्छ – “नरोऊ आमा नरोऊ । एक दिन सबले जानै पर्छ । बरु छिट्टै गएर उनी भाग्यमानी भए । अशक्त भएर घर परिवारको बोझ भएर बाँच्नुभन्दा त जानै जाति नि । उनको आत्माले शान्ति पाओस् । राम्रोसित क्रियाकर्म गरिदेऊ । रोएर के हुन्छ बेकारमा ?” छोराछोरी आमालाई सम्झाउदै थिए ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •