यकिना अगाध

म भन्छु
तिमी ननिदाउनु
तिमी ब्यूँझनु ।

Read More »तिमी ब्यूँझनु

सुत्नेले त सपना मात्र देख्छ
उठ्नेले त संसार भोग्छ ।
कुम्भकर्णजस्तै
कस्तो अभागी त हामी
एकदिन उठ्छौ र वर्षौं सुत्छौं ।

‘मान्छेले धर्म गर्नुपर्छ । धर्म गरे स्वर्ग गइन्छ र पाप गरे नर्कमा परिन्छ । नर्क पर्नेहरुलाई यमराजले आगोको भुङ्ग्रोमा नाङ्गै खुट्टाले हिंड्न लगाउँछन् । ततातो आगोमा हुत्याई दिन्छन् र तिखो झिर रोपीरोपी सजाय दिन्छन् । धर्मशास्त्रको आदेश नमान्नेहरू सबै अधर्मी, पापी हुन् र यिनीहरू यमराजको सजायको भागिन्दार हुने छन् ।’ यस्तै प्रवचन दिन्दा दिन्दै एकदिन धर्मगुरुको मृत्यु भयो ।

झुपडीमा बस्ने एक गरीब मान्छे गम्भीर विरामी पर्यो र उद्दारकर्ताहरुले अस्पताल लगेर भर्ना गरियो । डाक्टरले उसको सबै स्वास्थ्य जाँच गर्यो ।

रिपोर्ट हेर्यो सबै ठिकठाक देखियो । रोग पत्ता नलागेपछि फेरि भिडियो एक्सरे गरेर हेरियो । त्यो मान्छेको पेटमा सुनामीजस्तो मडारिरहेको भोकको डरलाग्दो रुप देखा पर्यो ।

कान्छो हजुरबाको जीवनमा घटेको यो कथा मेरो हजुरआमाले सुनाउनुभएको थियो । यो २००३ सालको कुरो हो । त्यतिबेला देशमा राणा शासन थियो । कान्छो हजुरबा त्यतिखेर १३ वर्षको हुनुहुन्थ्यो ।

सबै जहानहरू साँझको खाना खाइवरी घरको तल्लामा लहरै सुतेका थिए । कान्छा हजुरबा सबैभन्दा कुनामा ओछ्यान लाएर सुत्नुभएको थियो । बिहान सबैजना चार बज्दावर्दा उठिसकेका हुन्थे । तर, त्यो दिन कान्छा हजुरबा ढिलासम्म उठ्नु भएन । घरका ठुलाहरुले उठाउँदा उहाँ चुपचाप सुतिरहनु भयो ।

उसले भगवानको लामो तपस्या गर्यो । उसको कठोर तपस्या देखेर भगवान खुशी भयो र उसको अगाडि प्रकट भएर बोल्यो, ‘भन बाला ! तिमी के माग्न चाहन्छौ ?’

उसले खुशी हुँदै भन्यो, ‘हे ईश्वार ! म यो संसारमा सबैभन्दा सज्जन भएर बाँच्न चाहन्छु । म खोट बिनाको निर्दागी जीवन जिउन चाहन्छु ।’

‘लु एदा सुन्तला !’ माइली लुङगेलिसे सुन्तला चाबारि हृसि हाइरान ताना लाबा कोलाला ग्राम्बारि याफ्लासे फ्राङ ङ्ह्याना छेप्सि क्रिङजि, ‘दातेम म्ह्याङजिकि सुन्तलाला स्वाद ?’

कोलाला ग्राम्बारि छेप्बा थेला या सारि बाङसे व्यवासे थे फेद छोर्जि । तिल्मा ङ्यासे जामे किर्निमाया थेन सहनदा डान्सि क्रानाक्राना थे थेरिन बेहोस तासि गुर्बा मुबा ।

‘खाइ सिबा कालए आँखाबा । ह्राङला दिङला बाँकी खलाई आरे । ङा पाजिजा तिदा सोचिमुजि तला ।’ कागा होपला वाति पेरोग्याम क्युइ बसि दिमरि न्हाबान आम्बा ब्लेला मामसे ह्राङसे ह्राङदान केजि । चैतला खडेरीसे लमा पिङ बिबा खनाङए आरे । ताङ स्याल्बा क्युइ स्याप्बासे गुरेनरि स्योदोलो थेन पोलो जाजागार बुचिमुला । थेए रे दाङसे थुबासे उति बुबारि खाम्बा आरे । पोलो ल्हाप्ते चबारि पिङगाइ बुस्याडिकादे ओदेवान स्याउ स्याउ तचिमुला । बाङ आरेना ज्याना लसि गे लाखाम्बासे खुयु ल्हुइसे म्राङरिमार सुबा मकाइ राउरिउ तसि रोमुला । साङा ओस्बान ।

‘लु लु लाइनु थेला लिरि क्युइ स्वागो ।’ गान्बा गिसे कुल्बातेन वाइबा पाराङला जामेगेन बुगुनारि क्युइ बासि आपला लिरि युवा चुजि । सिम्बा क्युइ स्याप्मा वाइबा पाराङला ल्हुइ फ्रिबाह्राङ ताजि ।
‘कुडुलेला ग्लान साजि नोन बेहोस ताजि रो ।’ चु तामला पुष्टि आताजिमान आर्कु तामसोर दोगाजि, ‘चोक्टेला ग्लान पाराङ नोन बेहोस ताजि रो ।’

“आ हजुर यो खप्परमा सौता नै लेख्या जस्तो छ… !” मनमायाले एकाबिहानै लोग्नेसँग गुनासो पोखिन् ।

“धत्तेरी ! किन एकाबिहानै यस्तो अलच्छिना शब्द बोल्छ्यौ ए बुढिया…।” श्रीमती चाहिँले के भन्न खोज्दै थिइन्, बोल्नै नदिई बीचैमा बुझो लाइदियो हरिलालले ।

खाइमामि मधेश खाइमामि भोट
खाल्छेगा म्राङलाई प्राङबोला चोट…।

“साइलाबाको होटल”रि ब्लाङदार आले ह्राङलान सुररि ह्वाइ कोसि ताङ म्याप्चिमुबा। थेदा पुलिस खाबा नोन था आतानि। खालाइसे ग्याप पट्टिसे हापहोप चुङजि। ओसो फ्लिक दोसि च्यामाम पुलिसगा चिम। तिल्दा थेदा चुङजि थेसे तिलाई गोआँखाम्नि। साबुनला फिज सोक्खे मुबा या ख्रुबारि बाङ लाबागेन मुबा, पुलिससे या फ्याङचुङसि डुइसि बोर्सि भेनरि युजि। सहुदा एन भेनरि युसि चौकिरि दोना लाजि।

स्कुलग्याम कलेज ल्हुइरि वाङमा हेन्से स्याप्जि– गंगा श्रेष्ठ, विजय श्रेष्ठ, विवश बस्ती, बासु क्षितिज, प्रोल्लास सिन्धुलीय । परिवेस साहित्य परिवारला मिनरि क्रियासिल मुबा थेनिकादे । आस्याङ स्वयम्बरसिंह लामाला सचेतनाग्याम वाम राजनीतिप्रति जाजा दिङरिन क्रियासिल ङादा प्रगतिसिल ग्योइकाइ तिला हिन्ना बिबा था नोन आरेबा । ग्ले रानिला जयगान ब्रिसि स्कुलग्याम आयोजित उत्सवजुगुरि पुरस्कार ताबा ङादा आस्याङ स्वयम्बरसिंहला भौतिक झापडसे प्राङबोला स्हु ब्रिबारि जेक्खे आलोप्नि । ‘एला श्रिपेज, ख्रेन्बाला आन्छाङ, नाकिला मे च्योच्यो’ बिबा व्हाइखा ब्रिबा दोनालाजि ।

तिरेकुनु थे कोर्बान कोर्बान नाकिलिङरि दोजि । नाकिजुगु ह्राङह्राङलान ताङरि मुबा । खालाई चाबाकेन, खालाई क्लाङबाकेन ओम खालाई सिकार लाबाकेन । थेदा तिक्खुरि ब्ले म्राङमासे थेनिकादे पोप ताजि । थेदा थेनिला बथानसे जान्नाइ सिकार आस्होनि । नाकिला चोस्बा स्वतन्त्र ल्हुइ म्राङसि थे म्हिदा इख ताजि ।

“आमा ङादा म्हुइ बापिन्गोले ।”

मसिनि दमाइस्याला कोला सुन्दरे हप्तागिहेन्से तिसारि मुला । चाबास्हे तिलाई चाजिकि ओओ लासि रुइबा लामुला । तिनी क्युइ सुताइ आथुङबा ङ्हिरे ताजिन्जि । क्युइ सुताइ थुङबारि आम्हाइबा कोलासे तिनी चाबास्हे हृबासे मसिन दमाइस्यादा ताङना ङ्हाम्जि । ओइमा रामपुर बजारला हेल्थपोस्टरि बोर्सि थेसे कोलादा उन्मुबा । उर बेथासे स्याप्चिम बिजि ।

गौरीघाट तबान स्योङनोन स्योङ नारानटार दोबा ग्यामरि पिङ माइक्रो बिमा स्यान चलब अताबासे सतान नाङ नाङ तमुबा । मित्रपार्कग्याम ग्युरु फाप्पान लमा गिक्खे खेप्पासे माइक्रो रोकप लजि । यारि बोरा थेन डा थोबा थे खेप्पा क्रेबातेन गाडी प्लिङजि ।

‘ह्याङ गोलेजुगु गोसाइकुन्डरि निला आदेमुला । थेरि निइ बिसि निजि बिसाम ग्यामरिन सिला रो । रुइबा, छिर्बा, छावा खाबा तामुला रो ।’ आपासे सुङजि, ‘ओन्मा ह्याङला म्हेमेतेन ङ्ह्याम्बु ग्लेला लडाइ तामा ङ्ह्याम्बुसे डाजिम । गोलेजुगु गोसाइकुन्डरि दोजि बिसाम कुन्डला क्युइ प्योसि खासि ङ्ह्याम्बुसे ग्लोङला रो ।’

ऊ धेरै दिनदेखि विमारी पर्यो । औषधीमूलो गर्दागर्दै आफूसँग भएको सबै रकम सक्यो । अब ऊसँग केवल बसिरहेको छाप्रोको एक चपरी माटो मात्र रह्यो ।

उसले उपचार खर्चको लागि सबैभन्दा पहिला आफन्तसँग हात फैलायो । क्रमशः चिनेजानेका साथीभाइ र गाउँका नामी महाजनहरुसँग । सबैको एउटै उत्तर आउथ्यो– तिमीले त्यत्रा पैसा लिएर कसरी तिर्न सक्छौ र ? तिमीसँग केही आधार नै छैन । तिमीजस्तो कंगाललाई कसरी पत्याउने

‘लाउ याम्बु निबा दिङ गिक्खे सुताइ आछ्योजिमान तोच्चा गोलेम्हेला माइसे खारेन रिल गाप्ना म्हार क्वान्सि नाम्सारि दोगाजि होइ ।’ योला दिगु बडानाङ बाप गाङसाल दानदान स्वाड डुइसि स्याङतान खेप्पासे ह्राङला सेमताम घिसिङ बबुतेन थान्जि ।

‘म्हेमेलाम क्याम्साङ ब्लेला योन्जनला तिउरिसेम झन याम्बु निबा ला ब्लिरिन तोला ङ्हि म्हार छाबा रो बिमुला । तिला ओइमा न्हाब्याङ थानथान ह्योङब्राबा थेला आमाचासे क्यो जामेसे पुइगाबा बेरुवा म्हार न्हाब्याङनोन फेटटाङला ह्राङ छेसिङ निमा सुताइ क्वान्ब्राबा ।’