मदन राई 'लामाखुले'

कालो मसी बिग्रेर
नमिठो गह्नाउँछ कहिलेकाही
लचकदार कुर्सीमा विराजमान महाशयको
कालो कोटको खल्तीमा सिउरेको
सुनको कलममा,

एउटै थियौ
तर पछि छुट्टियौ
मैले ऊ सङ्ग
सम्बन्ध विछेद् गरिदिए,

ऊ तल समुद्रछेउतिर लाग्यो
त्यहा समुद्र किनारामा डढेलो लगाउन थाल्यो ।

ताजापर्नको लागि कतै घुम्न जाने मन थियो । काठमाण्डौको उकुस मकुस वातावरण्भन्दा फरक हावा पानी भएको ठाउतिर । केही नया अनभूति प्राप्तहोस भनिकन, केही मन मिल्ने साथीहरू मिलेर जाउँ । अन्त त चारजना मन मिल्नेहरू जम्मा भयौ – तेज राई, आनन्द डङगोल, चन्द्र वाङँदेल, र म लामाखले ।

त्यो कून ठाउँहोला जहाँबाट नियाल्दा ज्युरीच को सम्झना होस ? “जिरी”लाई नेपालको स्वीजरल्याण्ड भन्ने गरिदोरहेछ । हाम्रो भ्रमणटोलीमा पनि यो प्रसंग उठयो ।विसेष् त्यो डाँडो पहिल्याउने जिम्मा तेजलाई दिएका थियौँ ।

ऊ उड्छ आकशमा
ऊमाथि घोडा चड्छ
करेली खैंचेर घोडाले उस्लाई दौडाउछ्
हातमा कुचिको सिर्कना लिएर
शसी शाहको टाउकोमा
दुख्ने गरी हिर्काउछ,
अनि महाभारत युद्ध भए ठाउँतिर

तिमी आकाशमा
उड्दा उड्दै तिम्रा आँखाहरू
पक्कै पनि ठोक्किए,
ती हिमालका धारीला धारीला चट्टानहरूमा
छरपष्टै भए जता ततै
पोखिए तिम्रा नजर ,
अनगिन्ती सुरम्य सुन्दर
हिमालका ताँतीहरूमा,

लालीगुराँशका बोटहरू
कम्जोर भएका छन्,
सगरमाथाको ओरालो पाखोमा
ओरालो बग्दैछ माटोहरू,
माटो कम्जोर बन्दैछ ।

मृत्यु भएर सालिकहरू नै
सालिक बनेकाछन्
सालिकहरूको मृत्यु भएर
घलौट का मूर्तिहरू
उभिएकाछन् चोकहरूमा,
धलौटका मूर्तिहरू,
अनेक प्रतिकहरू,
पनि त’ बन्दछ रे ।

मेची बगरमा
आज, बाढी आएछ
आकाशमा गिद्धहरू
फन्फन्ती घुमिरहेका रहेछन्
धुसेनीबाट स्यालहरू निस्केर
छाला लुछीरहेका रहेछन्
हुँडारहरू जंगलबाट निस्केर
शरीरका अंग अंग बोकेर
कुदाई रहेका रहेछन्
मेची बगरमा आज,
एउटा हल्ला भएछ ।

छोरो हराको तीन वर्ष बितिसक्यो, खुटखबर छैन । नयाँ नेपाल बनाउन जानुपर्छ भनेर गएथ्यो । एक चोटि पनि फर्केर आ’को छैन।

बच्चाहरूको मन मष्तिस्कमा
असाध्यनै भिजेको
कसैको पनि आँखामा प्यारो लाग्ने
दिनभरि खेल्यो रमायो
भाँडाकुटी खेल्यो सँगसँगै
मिठो मिठो परिकार सजायो
साच्चै माया गरेर
ख्वायो पियायो
अह्रायो खटायो
सबले बेहुली बनायो
पुातलिको बिहे गरी दिए
बच्चाहरूको मायालु पुतली ।