kbs

झिसमिसेले चियाउँछ
रातको किनाराबाट सुटुक्क ।
पल्लो गाउँमा भालेको डाक सुनिन्छ
मानिसहरू चेतनाको कोल्टो फेर्छन्
प्रत्येक घरभित्र आवाज सुनिन्छ ।

कठै ! देश हाम्रो बिझ्यो नीलकाँडो
उखेलेर फालौँ गरौँ काम चाँडो ।

ऊ लेखिरहन्छ
अक्षरभित्र सुन्दर संसार देखिरहन्छ
खिपेका शब्दले बनिएका वाक्यवाक्यमा रमाएर
उद्वेलित उताल तरङ्गलाई छेकिरहन्छ
ऊ लेखिरहन्छ ।

ए मान्छेहरू सुन-
मलाई दुःखको खडेरी परेको छ
सुखभोगले म मात्तिएको छु
अघाउञ्जेल घाँस खाएर
उघ्राइरहेको गाईझैँ
म शून्यशून्य बाँचिरहेको छु ।

बाँझै छ कि हराभरा घरबारीको पाटो ?
प्यारो लाग्छ आमा मलाई मै जन्मेको माटो ।

मान्छेको मन पढ्न, चिन्न नसकी मान्छे यहाँ फस्दछ
आफ्नो यो बुइँमा चढाइ भुइँमा मान्छे स्वयं फाल्दछ
हेर्दा बाहिर जे छ भित्र पनि त्यो उस्तै कहाँ हुन्छ र
मान्छेको मन पढ्न चिन्न कहिल्यै मान्छे कहाँ सक्छ र ।

एउटा आलोक मान्छे
भौँतारिएर हिँडिरहेको सडकमा
आफ्नै वेदनामा छटपटिएका
अनेक पीडाको प्रतिबिम्ब हो मान्छे ।

चोखो तिम्रो माया चोखिँदै छु म नि
तिमीसँगै अब जोखिँदै छु म नि ।।

बाटो सोध्दै छु
यतैकतै
बाटो पछ्याउँदै पछ्याउँदै
हिँडिएछ यहाँसम्म
यहाँसम्म आइपुग्दा
आफ्नै जस्तो नलाग्ने स्वभावले
पछ्याइरहेको छ मलाई ।

साँझको बत्ती बलेजस्तै अनुहारमा आयौ
दुःखमा साथ निभाउन व्यवहारमा आयौ ।

पानी खाँदा सर्किएला होस गर
तीर्खा फेरि फर्किएला होस गर ।

मौनतालाई टुक्राइदिने सुसेल ए आँधी
भैँचालोले खोलोस् आँखा भाँचेर समाधि ।

हिजो साँझ पर्नपर्न लागेका बेला अशोकको घर लुटिएछ । टोलका मानिसहरू एक आपसमा कुरा गर्थे कि- यस्तो घटना त उनीहरूले जीवनमा कहिल्यै पनि देखेका थिएनन् । लुटेराहरूले लुट्न पनि एउटा नङमा बाध्ने दसीसमेत बाँकी नराखीकन लुटेर लगेछन् ।

समयले उसलाई यस्तो मोडमा ल्याएर छोडिदियो कि ऊ अब कसैको स्पर्शमा रहेर बाँच्न चाहन्छ । लामो समयसम्म ऊ एक्लो रहँदा आफूलाई कहिल्यै कुनै कुराको असहज महसुस गरेको थिएन । ऊ अरूको भावनालाई सधैँ कदर गर्न खोज्थ्यो तर कहिल्यै सहज र सरल हुँदैनथ्यो । कुनै न कुनै कुरामा ऊ चुकेको हुन्थ्यो ।

धेरै समयपछि म देहात फर्केको थिएँ घुम्नकै लागि । अझै पनि एउटा घर र केही कठ्ठा खेत बाँकी थियो देहातमा हाम्रो । ठेक्कामा दिएका थियौँ । बिचरा ठेक्कावाल पैसा पुर्याउन हाम्रै घर आउँथ्यो । कति सोझो थियो त्यो भने देख्दै टिठ लागेर आउँथ्यो । ऊ देहातमा हाम्रै घरमा बस्थ्यो । बुबाले घर भने सित्तै दिनुभएको थियो त्यसलाई । मेरो परिवारमा सबैभन्दा मनपर्ने मान्छे म नै थिएँ उसको ।

आज जनआन्दोलन भाग-दुईको आठौँ दिन । बाध्यात्मक परिस्थितिले गर्दा आन्तरिक उडानबाट दिउँसै बास बस्न आइपुगेँ सुनौलीमा । यहाँ त दलहरूले आमहड्ताल थालेदेखि नै डेरा जमाएर बस्न बाध्य रहेछन्-छुट्टीमा आएका इन्डिन आर्मी, लाहुरे अनि उता अध्ययनरत विद्यार्थीहरू । विस्तारै साँझ पर्न लाग्यो, होटलको आँगनमा एकपछि अर्को गर्दै जम्मा हुन थाले लजवासीहरू । हैन, बासीहरू भन्नु उपयुक्त होला । पाल्पा, लमजुङ, पर्वत, तनहूँ कहाँकहाँ हुन्, कहाँ कहाँका ।

ऊसँग आज सडकमै जम्काभेट भयो । अस्ति पनि देखेको थिएँ । हिजो पनि उसले सडकमै दिन कटायो । आज त भेटेँ नै । भोलि पनि उसको स्थान त्यहाँभन्दा माथि जानेवाला छैन । अस्ति कृष्णभक्तको मृत्युको विरोधमा, हिजो वीरभद्रको विरोधमा हिँडेको छ ।

“तेरो बूढा आज पनि त्यही नखरमाउली केटीसँग सुपरमार्केटमा घुम्दै थिए । मैले नदेखेझैँ गरँे । हैन, कति दिन चुप लागेर बस्छेस् ? किन केही भन्दिनस् आफ्नो बूढालाई ?” जुनाकी साथीले पिर मान्दै सोध्दै थिई ।

उत्तरार्द्धतर्फको पहाडका कन्दराबाट नागबेली पर्दै लमतन्न कसैले ओछ्याएको ठूलो गलैँचा जस्तो तुमलिङ्टारलाई अङ्कमाल गर्दै अविरल बगेको नीलो अरूण नदीलाई फुर्सदमा एकटकले हेर्दै आफ्नो पसलमा अस्मिता बसिरहेकी छिन् । दीलाङको सद्मीमेलामा आफूहरू व्यापारी भएका कारण प्रत्येक पटक तिनीहरूको सहभागिता रहने गर्छ ।

इन्टरनेट हेर्दाहेर्दै मेरो औँलाले माउसमा फेरि एक क्लिक दबाउँछ । त्यसपछि कालो हरियो मिसिएको मोडर्नाइज्ड छिटको साडी त्यस्तै मोडर्नाइज्ड ढाकाको चौबन्दी चोलो र ढाकाकै पछ्यौरा ओढेकी मोडर्नाइज्ड युवती कम्प्युटरको पर्दामा टुप्लुक्क देखिन्छे । त्यसको केही छिनपछि अर्की युवती पनि ठीक त्यस्तै पहिरनमा ठीक त्यसरी नै आउँछे ।