बिबेक दुलाल क्षेत्री

म हिँडेको बाटो छोटो होस्
म कुदेको लक्ष्य नजिकै होस्
किनभने मेरी कान्छी यति बेला
म हिँडेको बाटोमा

उसले आँपको रुखमुनि बसेर आफ्नो बुवा आमा र छिमेकी प्रसादलाई एकसाथ सम्झ्यो । बाबुलाई बजार, खेत, दाउरा जाँदा आमासितै भेट्यो । आमालाई पनि पानी लिन जाँदा, पात टिप्न जाँदा, अस्पातल जाँदा बाबुसितै पायो । प्रसादलाई कचहरी जाँदा, तिरो तिर्न जाँदा प्रसादकी जहानसितै पायो ।

उसले आफ्नो उमेर सम्झ्यो कसो कसो तीन दसक काट्न लागेछ । उसलाई गर्मी नभए पनि पसिना आए झै भयो । अनि उसले हतार हतार दुई वटा चुरोट छिनभरमै सिध्यायो ।

कविजी ! तपाईं शब्द र अक्षरहरूको
माल उन्न माहिर हुनु हुनुहुन्छ
यत्ति माहिर हुनुहुन्छ
सजिलै आदिम युग, अन्तरिक्षको ओजन तह, सौर्य परिवार
कवितामै परिक्रमा गर्नुहुन्छ

दु:खमा मात्र किन लेखिन्छ गजल?
बेदना ग्रस्त किन भेटिन्छ गजल?

दिउसै पीडा पिई गाउ यौटा गीत
हर रातमा किन रेटिन्छ गजल?

बिबेक तिम्रै लागि बाँचेकी छु
ऊ भन्छे मेरो माया साँचेकी छु।

जिन्दगीको अर्को नाम सघर्स हो
ऊ भन्छे बिरलै मात्र हासेकी छु।

(१) मोल:
आफूभन्दा पराइको खुशी रोज्नेहरू
देश भित्र अर्को देश रोप्न खोज्नेहरू
धिक्कार छ ती सबै बुख्याचाहरूलाई
आफ्नी आमा बेच्न भनी मोल सोध्नेहरू ।

(१) आँशु
जिन्दगी धेरै सस्तो छ सबु
समय जाल रच्दो छ सबु
तैपनि मुस्कुराउन खोज्दा
आँखामा आँशु खस्दो छ सबु ।

प्यारे!
सपनाको खेती गर्दा गदै थाकिसकेँ
घाममा काम गर्दा गर्दै डढिसकेँ
यो मरुभूमिमा ।

प्राणेश!
न मायाको साख छ यहाँ
न प्रियजनको काख छ यहाँ
दिनभर हिँड्दा हिँड्दै गलिसके
यो मरुभूमिमा ।

मन भत्केपछि के गर्छौ ?
गल्छौ कि फेरि मुद्धा हाल्छौ?

रित्तिएको छ यहाँ पेट
केही नखाई झारा टार्छौ?

भन्छे सधैं माथि बस्छु
एक्लै र छौ साथी बस्छु ।

भैंसी तिम्रो भोको देखे
भन्छे घाँस काटी बस्छु ।

तिम्रो याद धेरै आयो आज आमा
आँखाभरि आँसु छायो आज आमा ।

मरी मेट्थ्यौ भोक भोकै मेरो लागि
ममताले खुशी ल्यायो आज आमा ।

जब तिम्रो कुरा चल्यो
तब मेरो मन जल्यो ।

तिम्रो रात अर्को साथ
मुटुभित्र आगो बल्यो ।

तिमी त्यहाँ अति व्यस्त
मेरो यहाँ खुट्टा गल्यो ।

तिमीले ऐना हेरेर मुस्कुराउँदा
मैले “मैले “त्यसो नगर” भनेको छैन
तिमीले चुरा पोते लगाउदा
मैले “यो के गरेकी?” भनेको छैन
तिमीले भजन किर्तन गर्दा
मैले “अब बन्द गर” भनेको छैन
तिमीले साँझ बिहान कम्फ्युटर खोल्दा
मैले “यसो गर्नु हुँदैन” भनेको छैन

मन कमलो
आमाको रात-दिन
सन्तानप्रति ।

——————

गीति-कविता
खै कस्ले पढ्छ आज ?
बिग्रियो चाला ।

खुशी

मेरा चिना कुपन देखाइदेऊ
साचो जति सबै नै लेखाइदेऊ
म यसै पनि दुखी ठहरिएँ
एक अंगालो खुशी बोकाइदेऊ।

तिम्रो चाहिन्न केही हाँसेर बोली दिए
मनका सारा कुरा तिमीले खोली दिए ।

हुँदैन भन्छौ भने कस्लो पो के लाग्छ !
सन्चो हुन्छ मेरो मुटु बरु पोली दिए ।

देवी देवता धेरै भाके तिमी पाउँछु भनी
के पुरा हुन्थ्यो फोहोर पानी फाली दिए ।

तिनको लवज उही छ, नारा पुरानो
तिनको लागि पाटी पौवा धारा पुरानो

के बन्ला गाउँ के बनाउलान् शहर
चाहियो पद कुर्सी अभिभारा पुरानो