बिबेक दुलाल क्षेत्री

(१)
पहाडबाट झरेको पाताले छागो हु म
आकाशबाट उडेको चंगाको धागो हु म
अरूको सम्मान गर्छु तर कसैले हेपेमा
फलाम र इस्पात पगाल्ने आगो हु म ।

एक प्याक रक्सीले यस्तो नशा दियो
संसार नै अहिले मेरो अघि थियो

क्रमश सर्प, बिच्छी, भ्यागुता देखिए
अन्तत सर्पले भ्यागुता मुखमा लियो

समस्यासित डराउन्न
कर्तव्यबाट भाग्दिन
कोरा दर्शन बोकेर हिड्दिन
स-सानो खुशीमा रमाउने
म एक आयाम हुँ

साधु चोर बनेपछि अरू के चाहियो
सबै मिलेका रहेछन थाहा पाइयो

आज भोलि जे गरे पनि हुने रहेछ
गाई र गोरुलाई यौटै जुवामा दाइयो

सज्जनसित अथाह सम्पत्ति थियो । सज्जनलाई कुनै कुराको कमी थिएन । सज्जन एक दिन घुम्न घर बाहिर निस्कियो । सज्जनले उसको घरैअघिको गेटमा एउटा
माग्नेलाई घन्टी बजाउनै लागेको देख्यो । सज्जनलाई सनक्क रिस उठ्यो र माग्नेलाई झपार्न थाल्यो – “ए भाते तँलाई माग्न लाज लाग्दैन? यत्रा हात पाखुरा छन् !”

माग्नेले भन्यो -“हजुर दुई दिनदेखि काम नपाएर भोको छु ।”

न एक पल निदाउन सके
न तिमीलाई रिझाउन सके
न तिमीले मलाई चिन्न सक्यौ
न मैले तिमीलाई चिनाउन सके

उस्ले आफ्नो काम दोहोर्यायो
सुन्दै नसुनेको नाम दोहोर्यायो ।

पानीको घर बालुवाको ओछ्यान रे
मान्छे नबस्ने गाम दोहोर्यायो ।

यो निबृत्त समय
पुरातनको लौरो टेकेर
मान्छेका खुशीका बलेशीहरूमा
आफ्नो दोशी आँखा लगाउदैछ
यो नौटङ्गी समय
आफ्नो पुरानो इतिहासलाई

(१)
लम्बिनु हुन्न
अझै बाचाको डोरी
कस्नु पो पर्छ ।

(२)
ढुंगा बोल्दैन
मान्छे पनि बोल्दैन
कुकर्म बोल्छ ।

म आफ्नो कवितामा
श्रमको, पसिनाको, स्वाभिमानको
गीत गुन गुनाउन थाल्छु
म आफ्नो कवितामा
मेरो देशको पाखा, पखेरो
उकाली, ओराली डुल्न थाल्छु

म माग्दिन तिमीसित
एउटा बादलको टुक्रा
म माग्दिन तिमीसीत
एउटा जलाम्य महासागर
म माग्दिन तिमीसित
एउटा पुरै महादेश

जब नाङ्गा साल सिसौहरूमा बशन्तले पालुवा लाउन थाल्छ । जब रातको अध्यारोमा जूनकिरीले उज्यालोको रोशनी छर्न थाल्छ । जब फूलबारीबाट बाबरी फूलको बासना पर-परसम्म चल्न थाल्छ । तब मेरो ऊ मेरो मसित हिडिरहे जस्तो लाग्छ । मतिर हासेर बोली रहे जस्तो लाग्छ । मेरो ऊ मसित टोलाई रहेजस्तो लाग्छ ।

प्रकृतिको अनुपम छटा
सिमसारमा डुल्दा
तिमीलाई नरमाइलो लाग्ला
उकाली, ओराली र देउरालीमा
मनको भारी बिसाउदा
तिमीलाई छटपटी होला
के गर्छौ र !

१) तिमीलाई देखेर अब कति मान्नु हर्ष
तिमी आयौ भनेर मैले कति गर्नु खर्च
तिमीले प्रगतिको हुरी त कैले ल्याएनौ
केवल पात्रोमा मात्र पो छाएछौ नयाँ बर्ष !

मनमा आउन सक्छ
नचिनेका मान्छेप्रतिको अड्कलबाजी
कोही मान्छे दयालु होलान्
कोही मान्छे रिसालु होलान्
कसैको नाम कालु होला
कसैको काम चालु होला

तिमीसित बोल्नुको मज्जा अर्कै छ
तिमीलाइ रोज्नुको मज्जा अर्कै छ

गोरू र गाई नारेको लौ हेर
सत्य बसाइँ सारेको लौ हेर

खुशी कसैको सहन नसकी
चरा बटाई मारेको लौ हेर

(१) नयाँ बर्षको
पुरानै आगमन
पात्रो फेरियो ।

(२) फेसबुकमा
कामनाको ओइरो
बिस्तारै पढ ।

ए ढ्वागको बुख्याँचा बुनेर
कति दिन सताउँछौ
मान्छे र उसले अरूप्रति गरेको
असल शोचलाई
ए कति दिन गिज्याउँछौ

पोखौँ त कसरी पोखौँ
तिमीलाई मनको बह मनभित्र
यति धेरै उकुश मुकुशहरू
भरिएर रहेका छन्
कतै बाहिर निकाली दिँदा
छताछुल्ल भएर
पोखिएला कि भन्ने डर छ !