Skip to content

पेशल आचार्य

आमा र साँझहरू

जननी
र ममतामयी साँझहरू
किनकिन
फूलका कालीनभन्दा प्राप्तिमय हुन्छन्
पिरो छ
एउटा साँझको वितण्डा
अमिलो छ
एउटा साँझको कथा

मान, सम्मान र भुक्तमान

हरेक मानिसलाई पुरस्कारले हौसला दिन्छ र दण्डले दुःख । मानव सभ्यताको इतिहासका प्रत्येक सन्दर्भमा त्यो पढिएको, देखिएको र भोगिएको छ । संसारमा हरेक क्षेत्रमा नामी र दामी पुरस्कारका व्यवस्था भएका छन् । संसार प्रसिद्ध ‘सिएनएन हिरो’को पुरस्कार नेपालकै प्रख्यात समाजसेवी अनुराधा कोइराला र पुष्पा बस्नेतले पाए । अँझ पुष्षा बस्नेतले त ‘सिएनएन सुपर हिरो’ को पुरस्कार समेत पाएकी थिइन । उनले पाएको पुरस्कार र कोइरालाले पाएको पुरस्कारले नेपाली समाजमा महिला र बालबालिकाका क्षेत्रमा उल्लेखनीय कार्य भएका छन् ।

दुई मुक्तक (चल्तीका शब्द, नेपाली सिनेमा)

चल्तीका शब्द

माइक्रो बस सहरमा
माइक्रो मिडिरहरमा
माइक्रो इकोनोमिक्स बजारमा
माइक्रो बायोलोजी हजारमा
चल्तीका शब्दले
सर्मसर्म मैँ मर्म पार्छ ।।

तीन मुक्तक (मङ्की स्टेट, नेपालीले के जान्यो, हिमाल)

मङ्की स्टेट

पितृलाई हेला गरेर
दातृलाई हेलो गर्ने
भन्नलाई चाहिँ जनतन्त्र भन्ने
व्यवहार मङ्की स्टेटको गर्ने ?

तीन मुक्तक (आवश्यकता, मृत्यु, हल्लाको पिरामिड)

१) आवश्यकता

चिठी लेखेपछि त्यसलाई टाँस्न गम चाहिन्छ,
हामी नेपाली भीरपाखा खोस्रर बाँच्छौं
कहाँ ट्याङ्क, गोला र बमको कुरा
गरिब हाँस्न त मिठो आलुदम चाहिन्छ ।

तीन मुक्तक (टिनएजर, प्रेम, काँचो प्रेम)

टिनएजर
बाउको पर्स चोरेर फोन गरी
डेटिङ् गरेपछि ढुक्क भयो ।
ट्यूसन जान्छु भनी दिनहुँ –
मोटरसाइकलमा बसी लुसुक्क धुलिखेल गयो ।।

तीन मुक्तक (राष्ट्रप्रेम, राहु पस्यो, मौसम)

१) राष्ट्रप्रेम

देश बँचेमात्र देशबासी रहन्छन्
भाषा रहेमात्र भाषाभाषी कहिन्छन्
खबरदार ! देशको नक्सा तानातान नगर
राष्ट्रप्रेम त हृदयमा पो समेटिन्छन् ।

तीन मुक्तक (सस्तो मृत्यु, सर्म, शैली)

सस्तो मृत्यु

प्रण गरेपछि बाग्मतीमा अब नदी पसेको छ
होश खुलेपछि अब तन्त्रमा माया बसेको छ,
मृत्यु दस रुपैयाँ धानीभन्दा सस्तियो यहाँ
आफन्तीहरूको आँखाबाट पानीजस्तै आँसु खसेको छ ।

ठेक्का दिऊँ (मुक्तक)

जनता गरिबीको समुद्र तर्न
गतिलो नाउको खोजी गर्छ,
नेता स्वार्थ पूर्तिका लागि
सधैँ चुनावको रोजी गर्छ,
चुनावसुनाव भाँडमा जाओस्
देश बिदेशीलाई दिउँ ठेक्का
गरे उसैले विकास गर्छ
नगरे मन मौजी गर्छ

दुई मुक्तक (लोकतन्त्र)

लोकतन्त्र –१
हाम्रा नेतालाई प्रजातन्त्रमा बहार छ
कार्यकर्तालाई दगुर्दैमा पहाड छ
कर्मचारीले खाइसकेको यो देश
जता हेर्यो उतै उजाडै उजाड छ ।

दुई मुक्तक (बढाएको छ, महत्व हुन्छ)

देखासिकीले फेसन बढाएको छ,
राजनीतिले टेन्सन बढाएको छ ।
डाक्टरहरू सहर नछोड्ने भए
कम्पाउण्डरहरूको उपचारले
गाउँमा रोगको देशन बढाएको छ ।

अभिवादन

एकातिर,
कारैकारको ट्राफिक जाम छ ।
अर्कोतिर,
ढाकरै ढाकरको उरुङ् लाम छ ।
भनाइ र गराइमा फरक देखियो ए ! प्रजातन्त्र !!
तेरो वी.पी.लाई ‘जयनेपाल’ र
पुष्पलाललाई ‘लालसलाम’ छ ।

पेशल आचार्य

धेरै भए – २ (मुक्तक)

गुरुभन्दा चेला धेरै भए
काम गर्ने छैनन् गोष्ठी र भेला धेरै भए
नायकको अभाव थियो यहाँ
तर खलनायकहरूको प्रदर्शनबीच
व्यर्थ राजनीतिका खेला धेरै भए ।

धेरै भए – १ (मुक्तक)

यहाँ,
नीतिभन्दा नेता धेरै भए ।
टाउकाभन्दा फेटा धेरै भए ।
पुस्तकभन्दा गाइड धेरै भए ।
प्राविधिकभन्दा साइड धेरै भए ।
अन्नभन्दा घुन धेरै भए ।

पाँच मुक्तक (आफ्नो ताल)

१. आफ्नो ताल
आमाको होटल र बाउको लजमा
घिच्न र लड्न सित्तै मिलुन्जेल
सबै बाबुराजा हुन्छन् –
त्यसपछि जब आफ्नो तालमा नाँच शुरू हुन्छ,
आफैँ चुइँया र मख्खिचुस हुन्छन् ।।