हिमान गाउँले

पूर्वका किल्ला याद गरे दाजु, देखाउनु भाइलाई पनि
पश्चिमका किल्ला नबिर्से दाजु, सोध्नु न बाउलाई पनि
उत्तरका किल्ला पहाडी जिल्ला, याद गरे हिमाल गनी
दक्षिणका किल्ला सलक्कै मिल्ला, लैजालान तानी तानी ।

ससुरै पर्लान ज्वाई नै पर्लान, भुलाउलान जानी जानी
याद गरे दाज्यू याद गरे भाइ, नगरी आन कानी
फुकेको कम्मर सुकेर आजकल, सारंगी भाको छ रे
मलिलो माटो ओरालो बाटो, दिन दिनै गाको छ रे ।

आज राति सपनीमा एक्लै गाउँमा घुम्दै छु
सम्झी सम्झी लेखन थालेँ, खुबै दुखी छु
जे- जे देखेँ सपनीमा, त्यही त्यही लेख्दै छु
जन्म भूमि घान्द्रुक गाउँ, यहीँ देख्दै छु

जेठ -असार सबै व्यस्त, घर खाली खाली
रोपाईं गर्न मेला पसे, स्याखु टाली टाली
गाउँन थाले असारे गीत, भाका हाली हाली
म पनि त हिंडदै रैछु, खेत आली आली

चर्किएका भित्ताहरू चुहिने तिनै छाना मिनु,
जीर्ण – जीर्ण घरहरू, भत्किएका रहरहरू
छाउनु पर्ने चुहिने छाना, खरबारी नै जले पनि
टाल्नु पर्ने भित्ताहरू, छेउमै पहिरो चले पनि

घुम्ने होलान तिनै फेरि, चुनाबका गीत बोकी
झिनो आशा – अभिलासा, भाषण खोकी खोकी
शब्द अनि भाव उस्तै, किन चोर्ने जानी जानी
स्वर अनि ताल बिना, किन गाउँने तानी तानी

चर्खे पिंगको एउटा पिर्का, मलाई कुर्दै होला कठै
लिंगे पिंगको एउटा लिंगा, मलाई हेर्दै होला कठै
लैबरिका भाकाहरू, एक्लिएका होलान कतै
बिना जोडी कोइली चरी, एक्लिएका होलान कतै

लालुपाते मखमली, मच्ची-मच्ची फुल्दै होलान
गैरी बारी कोदो फुल्दा, खेतमा धान झुल्दै होलान
लह लह धानका बाला, टोलाएर बसे कि त
फुर्के फूल मखमलीका, लोलाएर बसे कि त

चिन्ने न जान्ने ढुंगाले हान्ने, आफ्नै झैं ठानेर
लेकाली कोदो तीन-पाने भन्ने, हातैमा तानेर
मेरै हो भट्टी मैले नै पार्छु, सम्झेर आउनुस है
नजानु अन्त नपिउनु कतै, मिसावट हुन्छ दाइ

साइँलीको भट्टी चिटिक्क रैछ, त्यतै पो जमियो
कोदोको रक्सी तीनपाने भन्दा, झनै पो रमियो
साइँलीको हातमा जादु नै रैछ, क्या मिठो पारेको
भन्दै छिन् उता तपाईंलाई भनी, तीनेपाने तारेको

बिर्सेको छैन ती वन पाखा, झ्याउरे र ठाडा भाका
साथीभाई अनि म भएँ टाढा, गाउँ भयो लाखा पाखा
बिर्सेको छैन त्यो तारे भीरमा, काँडेपात झारेको
त्यो ठाडो खोला हातमा समाई, उनीलाई तारेको

बिर्सेको छैन साबेते वनमा, त्यो टुसा भाँचेको
आधा पो घरमा लुकाको आधा, मायालाई साँचेको
बिर्सेको छैन पात बजाई बजाई, बोलाको छेउ छेउमा
नटेक भनी सम्झाको उनलाई, खोलीको लेउ लेउमा

स्वच्छ छबि खोज्दा खोज्दै, बिग्रिएको हाम्रो देश
छ महिने दरबन्दी पुरा गर्दा, बिग्रिएको हाम्रो देश
हानाहान र तानातानले, बिग्रिएको राम्रो देश
नाते भाते जाते र बातेले, बिग्रिएको हाम्रो देश ।

पसिसकें मझेरीमा उठ नभन्नु
बसिसकें जमातमा छुट नभन्नु

देखिसकें अँधेरीमा लुक नभन्नु
लेखिसकें मझेरीमा झुट नभन्नु

कोराको कछाड पुवाको भांग्र, घान्द्रुकको समाचार
कोदोको ढिडो गुन्द्रुकको तिउन, टुसाको अचार
त्यो लाली गुराँस हिमाली बुटी, मग्मगी बासना
स्वदेशी अनि बिदेशी पाहुना, दिन दिनै आसन ।

जागै बस्दा थाहा पाएँ
एकान्तका रातहरू ।
एक्लै बस्दा थाहा पाएँ
आफन्तका साथहरू ।।

खै धेरै भो, घरबाट कुनै खबर आएन,
सानेले फोन पनि गरेन ।

हार जीतको खेल अब खेल्नु पनि छैन,
अरुलाई लडाएर उठ्नु पनि छैन ।