नारायण पोखरेल

हर मौसम फुल्छन फुल ,हर मौसममा काँडा
कहिले तल झर्छु साथि ! कहिले चडछु डाँडा
अभिनय हो गर्छन ,छल्छन ,पार्छन रित्तो माया
जानु आ उनु रित्तै भवमा ,क्षण भरकै हो काया

हामि यौटै जात ,(नेपली) भन्न न सक्ने भयौँ
संस्कारले अब देश्, अब हामि बाड्ने भयौं
हात् राज्य ,खुट्टा राज्य ,ओठ ,लालि राज्य
समाजबका राजि ,काजि दुसाद, धानुक राज्य
बिरताले के पो भन्छ संसारले के ?
आफ्नु दुनु सोझ्याउने नेता भन्छन् के ?
प्रचन्डको बिखन्डन्ले माओबादि टुट्यो
उस्कै आफ्नै घर् पनी घैटें भैइ फुट्यो
सुद्धि अब आउला कि ,नेपालि हौं जाती
तागा धागा ,दनुवार राइ नेपाली भाँति
यौटै शहर गाँउ घर भाईचारा हाम्रो
चलि आका चाड पर्ब ,छ मिल्ने राम्रो
भत्कायर हामि अब बाँदर बन्न हुन्न
नेपाल्का नेपाली हो ,धर्म छोडन हुन्न !

मेरो चरी आज किन चहकिएको छैन
झरी परी रुझी बस्यो, देखिएको छैन

चर्का घाममा, अल्झिएर कि त आको होइन
मन दुखी कतै रोयो, सम्हालिएको छैन
मेरो चरी आज किन चहकिएको छैन !

निदमा छु अब, आऊ बाहुपासमा
नसर्माऊ प्रिय, आऊ बाहुपासमा

मुटु गर्छ धक् धक् देऊ
लजज्का ती पाखुरी
समाई गर्छु म ! चुम्बन
आऊ बाहुपासमा
ती बदामी नयन
छल्की लज्जा शामको
खोज्छ मन मुटु दुबै
आउ बाहु पासमा

सकछौ भने चलाउ, मेरो दिलमा तरबार
छ भनौ कि छैन भनौ, मेरो घरबार
बर्सादमा बर्षा सङ, रमाउछु म ता
हिउदमा हिउँ सङै, खेल्दै हिडछु म ता

हिमालकै जडीबुटी, हिमालकै पानी
स्वच्छ हावा हर हर बास्नी ध्यानी

चौतारीका अग्ला रुख, धारो पँधेरो
बिर्सनलाई गहारो छ, आफ्नै संगालो
तल बग्छ निर्मल खोलो, माथि झरना
बनभरि नाच्छ चरी हेर्छ दुनिया

तिम्रा धोकाले
हामि रोगा’का
तिम्रा चोखाले
छौं हामि भोकाका
रगत बगायौ आँगन
काटेउ छोरा मार हान्न !
फोरेउ स्कुल अस्पताल
भोका नांगा हामि पाप्
बसाई सरे हुनेहरु
न हुने लागेउ तिम्रा पछि
डाँडा पाखा बनमारा छन्
ढरधति रुख्खो डाक्दछन्
पायम् के अस्रल्ल
भुरा भय अल्पत्र
कस्तो देन कस्तो बिकास
माँगी खाने केको आस
पतिॅ छोडि बाझै हीडेउ
तिम्ले पढी के पो गर्यो ?
बर्गलायौ इ गाउले सारा
खुकुरीले तर्साई नारा
भोट लियौ चोट दियौ
हत्याको किन अभिशाप् लियौ ?
कता मेरो प्रजातन्त्र !
तिमि कामी हन्त हन्त
जागी कहिले उठने होला
यो चोट कहिले सुक्ने होला
न रोउँ ! आँशु बग्छ भल् भल्
कसले हाल्ने अब मल जल

कत्तिका रुन्छन मन, बिरह छ छुने
घरबार छाडी, किन बिदेशमा हुने
गाई छैन घर्बार, खेती पर्यो बाँझो
पुर्खा थिए खनजोत, आज युवा हार्यो

सन्सारको चमक दमक, मिठो खान पाइने
सोचै सोचमा लाग्यो कता, हाम्रो गाले गाइने
अहिले भन्छ भाँबर छ, बालुवाको देश
पानी छैन निद छैन, छैन चयन लेस

सम्झी सम्झी गाँउ घर, आमा माया, नानी
बाँच्न, मर्न गार्हो भन्छौ, छैन दिने पानी
यसै मर्नुभन्दा आऊ, वसौं गोडी मेली
दुख सुख गर्जो टालौं, भै स्वाभिमानी

म निदाउन्न तिमी आउनु
मेरो आँखा न रुझाउनु

परिबेशहरू उस्तै छन्
समय सान्दर्भिक हुन सकेन
चाहना भरि भरि, नागो देश
ठिङिएको छ,
काकाकुल झै विकासका चाहना मन्भरि राखेर
दग्धतामा उम्लिरहेछ !

अनिंदो रात सम्झन्छु तिमी !
सुकाएर मायाका बिस्कुनहरू
राखेछु हृदयमा
ती ता पत्रे चट्टान भैसकेछ !
सुन्न तिम्रा कर्ण, नबटारिएको भए
मन्का कुसुम फक्रन् ललायित भए
भँबर बनी म तिम्रा कमल कोपिलमा आउँला

यी उषाका किरणहरूसँग,
फुल्छ मनका फूलहरू
रंग भरी योवनको
खुल्छन सारा यौवनहरू,
मिठा चंचल नयन कति
छर्छन् कति नर्तनहरू
चपल मन हर रंगमा
भर्छन लाखौं भेदहरू !

मनका ताडनहरु
रहरका आरनहरु
पसी रहेछु ,जली रहेछु
खँलातीका ती पालनहरु !
शुन्यता छायो अबता
नभयर हो कि नबिनता
जीवनले ! लिन्छ कि बिराम
न भयरै ,नयन्भिराम !
देश त मुक छ
पार्िॅट् दिबङत !
बिभेदता बडाउदै छन्
अब ती तथागत
आज् रेखो देख्छु ,बिभाजनको
छल कपट धनको
भाइमारा ,ज्यान्मारा
भा’ छन ,देउता धामको
लज्जा,श्री छोडी दुबै
काटछन् बाटो गामको !
मागी खान्छ तेहि पनी
भकारी छ धानको !
ठुला ठुला घर् उन्कै
बन्ने सर्बहारा,
देश् हार्छ ,जन्ता हार्यो
ठोक् बजिया सारा !
घर् घर उधिनेर बनायछ खोरिया
जग सबै भत्कायर् ,बनाई रैछ करिया
आफ्नै भलो हेरने को झार आज् सेखि

कति ब्यग्र थिएँ, तिमी अाउछौं भनेर
मनभरि उमङ्का डालीहरू थिए
अंचघ्यारा गुफाका बालीहरू थिए
अस्न्ख्य चाहनाका माला, सम्झनाका धागाहरूमा उनेर
मनभरिका बेदना रोपेको थिएँ

मनहरू छन करमा परेका,
उन्मुक्त्त आकाशको गर्छन् खोजी
रिक्तता बोकेरै बडछन
पाउका चोटहरू बोकेर
मनका खोटहरू टोकेर
निॅबिंघ्नता, देखाबटी बनेर,
खान्छ मन
ढुकढुकीमा आश बोकेर
निरलज्ज समाजमा ऊ बाँचिरहेछ

मन भरी जाल बुनेर
सपनी मा तार चुँडेर
हर दिलको ,छामि ढाल तिमि
ल्याउछौ ,हर ज्यान्मा बहार तिमि ?
रस रुपमा ,डुब्ने कोई
हिडछन कति ,तिमि छोई
हौ के ? तिमि गोरी
न हौ कसैको ? आमा छोरी ?
आँखा हर ,खोज्छन् भोग्न
रङ् रुप् त्यो ,खोज्छन् कोर्न
खुसि छौ , वा मर्छौ छोरी
हर दानब कि! स्वर्ग घोडी
रात अनिंदो ! दिन छ कालो
लज्जा रिक्त्त छ, मार्छन् अङालो
मन् भरीका सुक्छन शोक
चल्ने खलाँति , पापी पेट
मनका छबी सजाउँ , घर
पाउनु कन्हाँ ,छत त्यो ,तर्

मैले किनेका रहरहरू,
बग्दै छ जवानीसँग
रित्याएर जवानी खोज्छु
युगको हाँसो !
चिप्लिएर हिंडेजस्तो लाग्छ
पहिरोको ढुङो
बर्षातमा माटो गलेर, झर्दछ बगरमा
लडिरहेछु बगर्रको ढुङा बनेर
निष्प्राण !

म आम्फ्नै सोचको वरपर रल्लिरहेछु
न पास छ कोही, न आश छ केही
निर्मम समयसँग
माग्छु
खुशीको भिख !

म प्रयोग् भयछु
भै रहेछु
थाह छैन् भन्दिन
नियत, गली रहेछु

झोस्छन् आगोले
सोच्छन् जलेउ कि?
तौल्छन धनले
तिम्रै हुँ! भुलेउ कि ?

रात छन् !
बाल्छिन् उज्यालो
पोतियको मनको कालो
जमि रहेछ
,छोटो टालो
क्षणिक ,सधै अंध्यारो !

लेख्छौ कतै ईतिहास
भोगन जिन्दगी हिड्छौ
दुर देश !
उमङ्गमा योवनाहरू
रातोदिन देखेर तिम्रा, सपना
गुजार्छन, अनन्त कामनाहरू