पद्म पौडेल

बहत्तर्को चर्कौ सबतिर भयो तीज अहिले ।
सधैं बन्दै बन्दा बहुत बनिए वाक्क पसले ।।
अमिल्दा राखी माग् अनुचित पथैमा हिडिरहे ।
कहाँ पूर्णै हुन्थे अरित तहका ती मत थिए ।।
१

कतै ढुंगा बर्षे स्वपथ हिडदा ती पथिकमा ।
गुडेका गाडी ती हुरुरुरु बलेका अधिकमा ।।
कतै जिम्दै आगो दनदन लगाए अधमले ।
सुतेका बच्चाको घरतक नछाडी सब जले ।।
२

खोक्रो देश भयो सके छ सयले, सांसद् बनी देशमा ।
यौटा केश रटानमा दिनदिनै, आर्थिक् गयो नष्टमा ।।
बन्ने छाँट नसंबिधान पनि भो, कैयौं भए बैठक ।
दोस्रो यो पनि संबिधन तुहिने, लक्षण् बनो सूचक ।।१।।

कुर्सी मात्र टुटे निकै सदनमा, माइक् फुटे केवल ।
बिर्से शर्त थियो गयो समय त्यो,भत्ता लिदैछन् दल ।।
सारा वाक्क भए गमे अब कुनै, वार्ता नसार्थक् हुने ।
हालत् भो बहुतै खरब सदनै, रोक्ने बिपक्षी बने ।।२।।

आयो यो नजिकै छ जान परने, माता पिताका घर l
स्वामी हे ! अबता नयाँ हर चिजै, ल्याएर खान्छन् दर ll
भन्दैछन् महिला विचार पतिमा, पर्ने तयारी तिर l
माग्ने ती कतिले ऋणै पनि गरि, राम्रलुगा खातिर ll १

चाहिन्छन् गहना भनेर पतिका, पुग्छन् समिपै महा l
थोत्रा यी घरका भए अब लुगा, ल्याउँ खोजेरै नयाँ ll
छड्के एक नाभैदिदा समयमा, पोते हरायो कता ?
चाहिन्छन् अब टी नयाँ चिज सबै, राम्री हुने हुँ मता ll २

सन्तान्ले अति नम्रभै जनकमा, सम्मान गरेरै भने ।
बाबा हे !अब यो उमेर बसने, किर्तन् गरे बेस्हुने ।।
बेला हो हजुरै परिश्रम बिनै, आराम गर्ने सधैं ।
छौं हामी अबता तयार गरने, खाँचो परेको सिधै ।।

सक्ने काम गरौंन क्यै रहरका, इच्छा पिताको हुँदा ।
आरामै सित जीवनी चलिरहोस्, ब्रिद्दादि रोग्ले छुदा ।।
छौं हामी सजगै तयार तिर यी, सारा कुरा कार्यमा ।
दर्शाई दिनुभो सबै पथ निकै, बाँकी नतोडी सिमा ।।

जस्ले जीवनको प्रवाह नगरी, संतानमै खर्चिए l
शिक्षा शास्त्र बिचारले समयमा, राम्रो व्यवस्था गरे l l
भोको पेट लुगा कुनै बखतमा, खाली नराखी दिए l
चाहेको सुतले सबै तयगरे, बाँकी नराख्ने भए l l १ l l

रोगै लाग्न कतै दिएन निजमा, स्वास्थ्योपचारै गरे l
हुर्काए अब भो जवान वयले, पालो दिनै योग्य रे l l
खोजि जागिरको कतै पथ नयाँ, सोचेर हिड्दै थिए l
राम्रो जागिर भेटियो र अझ एक, कन्या सखी पार्दिए l l

पैसामा इष्ट बांगो कुमति हुनगए,जीबनै हुन्छ बांगो
साझामा काज बांगो वरपर झगडा, दीनमा दृष्टी बांगो
माग्नेमा भाव बांगो दिन मन नभए, हेयको मुष्ठी बांगो
वैरी बांगो कुरौटे वरपरबकने शान्तिमा क्रान्ती बांगो

वायूमा बन्ही बांगो कुशलनर बुझून् प्रेमको कैंची बांगो
बुढो बांगो रिसाहा घरभर नभए, भाँचिए लाठी बांगो
अर्काको डाह गर्ने अबुझ बलगरी, दान माग्ने छ बांगो
रात्रीको बास बांगो मलिन जन भलै, बुझ्न पर्दा छ बांगो

झिल्को सानु नसम्झ हे हठपते बन्ला फिलिङ्गो भरे ।
कैयन् छन् उसका कणा मिलनमा, राँको बनी पोल्छरे ।।
सन्ठीको तगारो नठान बलियो, त्यो हुन्छ निस्कामको ।
मान्छेको भुसमा जमेर रहँदा, पर्ला असर दूरको ।।

खोलाको छहरो सधैं नगिचमा, पर्दा हुने दुर्गती ।
बन्ला त्यै गतिको असाध्य कमिलो, टोक्ने बिशालू अति ।।
साचेको मनमा भए पथ सधैं, सोझो बुझेको भए ।
सप्रिन्थ्यो पछिको नितान्त पथनै, राम्रो हिडेको भए ।।

हिटलरी शैलिका हाम्रा, नेताजी अब नाङ्गिए
जागे जंगे सरी धेर, सर्बाङ्ग अँझ भै दिए

असत्यले सारै नास, नैतिकता सबै गुमे
किर्नाले जसरी छाड्छ, मरेको सिनु झैं हुने

के रह्यो इज्जतै उज्वल्, डोकाले छोपदा अब
कुरी कुरी भनी निस्के, स्वकीय पथका सब

बांगो टिंगो हुदै फूल वनको शहरै भरी
फैलियो क्यातुके धेर, झ्याम्मियो अनि बेसरी

वनमारा सरी फैली, बगैंचा ढाकने भयो
थुगेफूल नरम् पार्दै, क्यातुके खुब हौसियो

आफ्नै रंग रँगाउने, तयारी पुष्पको थियो
तेसैले मच्चियो ढाक्न, नैतिकता सबै गयो

आरोहै अवरोहमा अटल भै शिक्षा दिएका गुरु
खम्बा देश विदेशका अधिक नै निर्माणका हे गुरु
वृत्ती साथ निवृत्त भै पथ नयाँ खोजी रहेका गुरु
तिम्रो देन अजम्बरी अजरता फैलीरहोस् हे गुरु

चौतारी वरवोट झैं पिपलको खाँचो समीको हुने
गर्मीमा अति शीतलै पथिकले विश्राम त्यस्मै लिने
त्यागी हे नव जोशका प्रखरता अन्धोपना हर्दिने
हैरानी नभनी सधैं समयमा शिक्षा दियो बाल्दिने

साह्रै सुन्दर पोखरा छ नगरी, झल्किन्छ धार्मिक् पन
भित्रै—भित्र धसी अचम्म सितले, सेती बगेकी छिन
पैला नै चहकी थियो नि नगरी, अहिले अझै जग्मग
द्यौता कै रुपमा त्यहाँ गुरुथिए, ती आश्रमैका जग ।।१।।

छन् धेरै अति हेर्न लायक गुफा, फेवा छ ताल् पश्चिम
ओडारै रुपका गुफा पनि त्यहाँ, खोज्दै थिए अन्तिम
गुप्तेश्वर् छ गुफा विशाल परतक्, डेभीड् फलै मुन्तिर
चमेरे र महेन्द्र त्यो पनि गुफा, हेर्दै हुने खातिर ।।२।।

निर्वाचन् अब मार्गको दिन गनी, आयो गते चार ली ।
होश्यारी सित सोचने जनमतै, छानी दिनेछन् मिली ।।
त्यागी सज्जन देशका सपुत जो, एकत्वमै लागने ।
बन्ने देश विशे हिमायति निकै छन् भोटमा तम्सिने ।।

कुर्लेका सबजातमा दिन भनी, बाचा गरेका कुरा ।
टुक््रयाई कसरी दिने सकलमा, यो राज्यले नै पुरा ।।
पुग्ने छैन बिभाजनै पनि गरे, जातै पिछे राज्य यो ।
आपस्मा झगडा हुने विजभने, रोपिन्छ पक्का छ यो ।।

जुन् सन्तान बुझी सदा जतनले, माता पिता पाल्दछ
आशिर्वाद मिली खुबै उभयको, सन्तान फस्टाउँछ
खान्पान्को सुबिधा दिई समयमा, स्वास्थ्योपचारै गरी
पालन् पोषणले खुशी युगल भै, हेर्लान् बनी ती हरि

शिक्षित् भै तमको बिनास गरला, बाटो सफा देखला
पितृका बलले बिशाल बलियो, राम्रै कद म चालला
पुर्खाको इतिहासमा धवलता, थप्ने गरी कामले
ख्याती प्रप्त हुने सर्बस्व चहकी, पार्ने तिनै रत्नले