पक्की भवनमा हिमालको झैं चुचुरो उठाएर बनेका भवन, बाटो छिचोल्न समस्या पर्ने सडक गल्लीहरू र मानिसहरूको भीडभाडले दैनिक कामको लागि समयमा अफिस वा अन्य ठाउँमा पुग्नु पर्ने यात्रीहरूलाई पनि निकै गाह्रो पर्ने यो गाउँ नभएर एउटा प्रख्यात अनि विश्वमा चिनिएको नामी शहर थियो । यसको नाम राजधानी भनेर चित्रित गरिएको शहर हो । यहाँको जनघनत्व देख्दा यस्तो लाग्दथ्यो कि पुरै देशका मानिसहरू केवल यही शहर भित्र कोच्चिएर बसेका छन् ।
नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान र सिर्जना मझेरी प्रतिष्ठानको आयोजनामा भएको मातृभाषाप्रति प्राज्ञिक क्षेत्रको भूमिका तथा १ दर्जनजति मातृभाषामा कवि गोष्ठीको साहित्यिक दृश्य २ दिनसम्म छाइरह्यो । यही पौष ९ गतेको पहिलो दिन नेपालको मध्यभागमा अवस्थित नवलपरासी जिल्लाको शिवमन्दिर (कावासोती) को गाविसको सभा कक्षामा नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान तथा मातृभाषा विभागकी प्रमुख सुलोचना मानन्धरले पानसमा बत्ती बाली कार्यक्रमको उद्घाटन गर्नु भएको थियो ।
दुई ढुङ्गाको तरुल नेपाल, नेपालको चारै तिरका सीमाक्षेत्रहरू मध्ये पूर्व, पश्चिम र दक्षिण तर्फ भारतका सीमाहरूले घेरेको छ भने उत्तर तर्फ विशाल चीनको सीमानाले घेरेको छ । नेपाल सुरक्षाको दृष्टिकोणले भन्ने हो भने चीनको सीमानामा पर्ने नेपालका उच्च हिमशिखर र अग्ला अग्ला पहाडले बार लगाएको हुँदा केही हदसम्म सुरक्षित छ कि भन्ने आंकल गर्न सकिन्छ । अन्य ३ सीमावर्ती क्षेत्र भनेको खुला र सदावहार आवत जावत गर्नसकिने एवं सुचारु रुपले र सजिलै एक देशका घुसपैठीले अर्को देशमा भित्रन सक्ने भएकोले सुरक्षित नै रहला भन्न सकिंदैन । यो देशको भौगोलिक स्थितिसँगै देशको बिग्रँदो स्थिति पनि असुरक्षितको पाटो नै मान्नु पर्दछ ।
उमंग छर्दै खुसी बटुल्दै सबको घरघर आई
हर्षेाल्लास र खुसी जनको मनसपटलमा छाई
नवदुर्गे भवानीको पूजा गरी समस्त जनमा
दशैंको निम्नो दिंदै दीन दुःखी सबको मनमा ।
पूजा गर्दै भवानी तिम्रो हर्षित विभोर मनको
दुःख विर्साई वर्ष दिनको हर्दै कष्ट सब जनको,
सफा चट्ट भए बाटो र घाटो, सुकिला पारी लुगा
थाप्दै टिका जमरा बडा वृद्धजनको आषिस फूलका थुँगा ।
आजको संसारमा माया र प्रेमलाई सरल तरिकाले रुपान्तरित गरी भनिन्छ कि- प्रेम पूजा हो, प्रेम नै संसारको यथार्थ हो, प्रेमले मानिसलाई जिउन सिकाउँछ, प्रेम नै मासिनको अमूल्य रत्न धन हो र प्रेमले नै जीवनको यथार्थलाई सक्षम तुल्याउँछ न जाने यस्तै के के हो के के होले हामीलाई प्रेमको परिभाषा सुन्दर लाग्दै गएको छ । कसैले पनि यसलाई उल्टो परिभाषित गर्न चाहेनन् ।
तर मेरो विचारमा प्रेमलाई सुन्दर शब्द मात्रै नभएर विकृति र विसंगतिको शब्द भित्र राखेर एकपटक हेर्यौं भने यसको फाइदा जति छ त्यो भन्दा पनि कैंयौं गुणा वेफाइदा पनि छ भन्ने लाग्नेछ । मानिसको जीवनको शुरुआँत देखि जीवनको समाप्तसम्म यसले पारेको नकारात्मक प्रभावलाई विर्सेर क्षणिक सन्तुष्टि र क्षणिक आत्मरताको साइनोलाई ओगटेर यसले गर्ने सकारात्मक पक्षलाई मात्रै प्रेमको पल्लुभित्र राखेर त्यसैमा लुटुपुटु हुँदै जीवनलाई कुन मोडमा लगेर दुर्दशा र दुर्गतिको गहिरो खाडल भित्र पसाल्दैछ भन्ने कुरालाई आत्मसाथ गर्न सकेका छैनौं ।
श्रावणको महिनासँगै सुरु हुने यो शुद्ध र शान्त मनले विशेष पर्वको रुपमा मनाइने “बोल बम बोल बम”ले हिन्दु राष्ट्रहरूलाई एकसुत्रमा बाँधी भाइचारा र धर्म संरक्षणको विशेष ज्ञान दिएको छ । यो श्रावण महिनाको सोमबारलाई विशेष गरी शिवजीको पूजा आराधना गरेर महिला तथा पुरुषहरूले आफ्ना पति तथा पत्नी अनि घरपरिवारमा सुख शान्तिको लागि बरदान मागेर वेलपत्र अनि अरु पुष्प गुच्छाहरूले पूजा गर्ने चलन छ ।
यो हामी हिन्दुहरूको लागि खुसीको कुरा हो कि यस पर्वको माध्यमले नेपालका विभिन्न ठाउँमा छरिएर रहेका नेपालीहरू भेट भई मित्रत्व र वन्धुत्वको संदेशहरू आदान प्रदान गरेर एकसुत्रमा बाँध्ने काम गरेको पाइन्छ । तर विस्तारै विस्तारै यो पावन पर्वलाई कतिपयले फेशन, रवाफ, धाक, धन र ठूल्याँई प्रस्तुति गर्ने माध्यम पनि बनाउन थालेकोले यसलाई रोक्नको लागि हिन्दु धर्मावलम्बीका प्रमुख पण्डित तथा संचालकहरूबाट कुनै ठोस नीति अपनाउनु पर्ने र अनैतीक तरिकाबाट पूजापाठको नाममा भिडभाड मात्रै गराउन आउनेहरू, फेशन तथा अन्य कुनै पनि आफ्नोपनलाई ठूल्याँई देखाउनेहरूलाई र गरिब, दीन, दुःखी र सच्चा हृदयले पूजा गर्न आउनेहरूको एउटै भेषभुषा अनि साधारण तरिकाले हृदयदेखीनै भगवान शिवको पूजा गर्नुपर्ने मान्यताहरूलाई सर्वसाधारण माझ राखेर जानकारी गराउनु पर्ने कुराहरू पनि यथाशिघ्र लागु गरिनु पर्ने देखिएको छ ।
मनलाई सिउँदै सिउँदै तिम्रो नजिक जान चाहेँ
घरी घरी मनसँगै सोधी मन मनै माया लाएँ
भेट्छु होला भन्ने थिएन सहज तिमीले बनायौ
मेरो अल्झेको मनलाई तिमी आई अथाह प्रेम खनायौ
मेरो निम्तोको स्वीकार तिमीले निःसंकोच मनमा लिई
तपस्यापछि ईश्वरले जस्तै मलाई तिम्रो रुपको दर्शन दिई
शीतल तुल्यायौ त्यो चर्को धूपमा पनि पसिना हराए
तिम्रो नजर अनि मुस्कानले त फेरि केही गरुँ भन्ने गराए
