सुरज गिरी

इतिहासको त्यो सुन्दर परिदृष्य
अनि,
बन्दुक र तोपका गोलासँग लड्दै
किल्ला जमाई बस्ने कथाहरू
नाल अनि बन्दुकमाथि
विजयी गर्ने यस धर्तीका शहिदहरू
सम्झी सम्झी आज
देश रोइरहेछ ।

रङ्गशाला मेरो थियो जीत उनको भयो
बाजी मारे मैले कति जीत उनको भयो ।

जितें सम्झी हौसियर अबिरजात्रा गरें
हार मान्दै बसेपनि जीत उनको भयो ।

शुभकामना हजुरलाई यो वर्षको
बितोस जीवन सधैँ सुख र हर्षको

बितुन् दिनहरू सूर्य झैं चम्केर
रातमा चन्द्रको कान्ति छर्केर

गजलकारद्वय खगेन्द्र कुमार अमृत र कुमार श्रेष्ठ यात्रीको संयुक्त गजल संग्रह आँसुले जलेका मनहरू नामक पुस्तक काठमाण्डौ, हनुमान ढोकास्थित भुङ्ग्रो रेष्टुरेण्ट एण्ड बारमा भव्यताका साथ लोकार्पण भयो ।

भित्ता छेड्दै छालाको रिसाइ
देखाउँछ बाहिर सबलाई टल्पलाई
सहारा सबलाई बन्छ थकाइको
पग्ली पानी पानी बनी तप्किन्छ यो
विकार बोकी निस्कन्छ दुर्गन्ध लिएर
स्वच्छ बनाउन जीवन ऊ हो पसिना

यसै पनि तिम्रो मनबाट हराएको मान्छे,
बिछोड र पीडाबाट डराएको मान्छे ।

यादहरू संगालेर हिंड्छु खोज्दै पलहरू,
समय र आफन्तले बर्बराएको मान्छे ।

हुर्याउँदै वटुवा बनी
रन्थनिएको मन लिएर
श्राप हो या अभिश्राप
चेतनाले ठम्याउनै गाह्रो
घरि लुकाउन खोज्छ
घरि देखाउन खोज्छ
मानवताको खोल फालेर
नङ्ग्याउँछ अस्मिता ।

विश्वमान चित्रमा लाडाकुको देश नेपाल भनेर प्रख्यात हाम्रो मुलुक साँच्ची नै योद्धा र वीर वीराङ्गनाका शाहसीक कदम र आँट अनि बहादुरीको इतिहासले कुदेको हो । नालापानी किल्लामा नेपाली बहादुरहरूले देखाएको अदम्य साहासको बावजुद आज पनी अंग्रेजहरूले नेपालीलाई बहादुर भनी आदरका साथ नाम लिने गर्दछन् । भारतको के आँट थियो र नेपाली फौजको अगाडि ? नेपाली बहादुरहरूलाई साथ लिएर अंग्रेजलाई भारतबाट भगाउने भारतीयहरूले आजभोली नेपालीहरूलाई बहादुर भनेर बोलाएतापनि त्यो शब्दमा आदरताको भावना देखिंदैन । उनीहरू नेपालीलाई छुद्र बचनको प्रयोग मार्फत बहादुर भन्ने गर्दछन् ।

सबै चुडियो
तन चुडियो, मन चुडियो
तिम्रो सम्झनामा यौवन चुडियो
निर्रथक बन्यो प्रेम
अनिष्ठ बन्यो यात्रा
तिमी सर्किंदै पर पुग्यौ
त्यही कल्पनामा जीवन चुडियो ।

एटम बम उसको छातीमा हराउँछ, गोली र बन्दुकको के कुरा ? दुनियाँका सासकहरुका हिटलरशैली अब हावामा हराएर जान्छ । जनशक्तिका अगाडि बम र बारुद, दम्भ र घमण्ड सब चुरचुर भएर हराउँछ । मानव चेतनाको प्रतीक रहेको कलमले सारा संसारलाई उज्यालोको अनुभूति गराउँछ । कलम मानव मस्तिष्कको नेत्र एटम बम हो ।

मन नमिल्दै लाउने माया एउटा भुल भन्थे
बिझेपछि मुटु भित्र बन्छ ठुलो सुल भन्थे ।

लुकी छिपी लगाउनु गल्ती रैछ माया प्रीति,
यथार्थमा मिलन हुन्न विछोडको मुल भन्थे ।

यो देशमा म भएँ अति नजाति,
भनिदेऊ न हे आमा म हुँ के जाति ?
गोद एउटै छ आँचल एउटै छ,
सोँच एउटै छ, रचना एउटै छ
ईश्वरले पठायो शरीर बनाई,
हाड, छाला, रगत, सास एउटै छ ।

देशले दिएन नभन,
हात बढाऊ तिमीले ।
देशले हेरेन नभन,
दृष्टि लगाऊ तिमीले ।।

माया साट्ने वाचा गर्दा मन दुख्ने मान्छिन् उनी,
मेरो माया अछुत छैन किन यस्तो ठान्छिन् उनी,

घाउहरू त चहराउँछन् प्रेम विछोड हुँदा खेरी,
आफु दुख्दा मैले हाँसे अति मिठो मान्छिन् उनी ।
मेरो माया अछुत छैन किन यस्तो ठान्छिन् उनी,

सबैले राज्य पाउने भए रे,
आफ्नो सुर आर्फै गर्ने भए रे,
ठूलो बुबा मगरातमा परे रे,
मेरो दाजु अवधमा छन् रे ।
सबैको आ–आफ्नै
राज्यको झाँकी छ ।

अंग्रेजहरू मनाउँछन् अँगालोमा बेरेर,
इण्डियनहरू मनाउँछन् झ्यालबाट हेरेर,
नेपालीहरू मनाउँछन् कागजमा केरेर
आज के रहेछ पर्व भनन न साथी हेई,
सबैको मान्यता हेपी भ्यालेन्टाइन डेई ।

जन्म दिने माता जननी
फलदिने धर्ती जननी,
भाषा दिने नेपाल जननी
खुशी भराउने प्रेम जननी ।