HomSuvedi

सारै अचम्म लाग्यो सारै अचम्म लाग्यो
जस्लाई स्नेह गर्थ्यौं त्यै फुत्किएर भाग्यो ।

थोत्रो चप्पल लाउँने अब उही नेता भएको छ रे
रुन्थ्यो देश भनेर जो अब उही नेता भएको छ रे ।।
ऐले कार चढेर हिंड्छ अथवा भै‌मा नहेरीकन
सिङ्गै देश चलाउने अब उही नेता भएको छ रे ।।

सामन्ती दुनियाँ बदल्नु छ यहाँ भन्थ्यो बडो गर्वले
आफ्नो देश र देशको सपथ जो खान्थ्यो बडो गर्वले
च्यातेथ्यो मतपत्र आज उही नै सिंहासनैमा चढी
सत्ता बाँड र फाँड गर्न अहिले नेता भएको छ रे ।।

बन्डापत्र गरेर देश त्यसले टुक्र्याँउदै गो जब
दाजु भाइ र इष्टमित्र बिचमा झुक्याउँदै गो अब
बस्ती गोठ र गाउँमा जब थियो दाम्रो परेको थियो
किर्नो झैं अथुलो भएर अहिले नेता भएको छ रे ।।

भोको बस्न तयार जो अघि थियो ऐले फुलेको छ रे

लघुकथाः मोबाइलबाट सुविधा
होम सुवेदी
बेला बेला मोबाइलमा उनी मुसुक्क पनि गर्थे र फटाफटी आफ्ना अम्ला चलाएर अर्को मुस्कानका लागि पर्खिएजस्तो गर्थे ! नजिकै बसेर उनकी पत्नी स्वेटर बुनिरहेकी थिइन् र उनका पतिको यो दशालाई निकै गम्भीर रुपमा हेरिरहेकी थिइन् । यो उनका पतिको नित्यकर्म जस्तै भएको थियो । उनी भन्दा पनि मोबाइल प्यारो हुन थालेको थियो । केही कुरा भन्न खोज्दा उनका पति यसो “हाँ हुँ !” मा टारिदिन्थे र ध्यान उही मोबाइलमा पुगाउँथे । कुनै बेला ता अलिक झर्कन्थे पनि । यसैले सविता अलिक होसियारीका साथ बोल्दथिन् । अहिले भने अलिक हिम्मत गरेर सेधिन् “कसका साथ कुरा चलिरहेका छन् हजुरका ?”

 
देशै भरी कुम्भकर्ण सारै घुरेका छन्
तिनका लागि घुर्ने मात्रै बर्दान जुरेका छन् ।

ढुक्क सुत्छन् कुम्भकर्ण लामो लामो घुर्दै
मानौ तिनले देशको विकास सबै तुरेका छन् ।

सुते पनि यिनका लागि सिकार आफैं आउने
चारैतिरबाट यिनलाई अौसर जुरेका छन् ।

कुम्भकर्ण सुत्तासुत्तै भुत्भुताउँछन् कैले
जनता भने ब्यूँझिएको ठान्दै कुरेका छन् ।

बिहानीको उज्यालोलाई पर्खिएर बस्ने
जनताका इच्छाहरु यिनले पुरेका छन् ।।

हामीजस्ता साहित्यका सेवीलाई पनि
कुम्भकर्णे गजलहरु निकै फुरेका छन् ।।

“लौ है मन्त्रीज्यूतर्फबाट सिफारिस आयो । नपारी हुन्न अब उहाँको मान्छेलाई ।” आयोगका अध्यक्षले छनोट समितिलाई फोन रिसिभ गरिसकेर भने ।
“हामीले नाम तयार पारेर परिणाम घोषणा गर्न मात्र बाँकी थियो । यस्तो अवस्थामा अब कसको नाम कटाउनु होला ?” अन्तर्वार्तामा सामेल एक सदस्यले अलिक चिन्ता भएजस्तो गरी भने ।
“हेर्नुहोस् जसरी भए पनि मन्त्रीजीको सिफारिसलाई हामीले बेवास्ता गर्न मिल्दैन । जसरी पनि समावेश गर्नै पर्छ ।” अध्यक्षले बडो लाचारीका साथ कुरा राखे ।
यसरी अध्यक्षले नै भनेपछि अन्तर्वार्ताटिम पनि तयार भइसकेका नामहरुमा लाग्यो पुनः विचार गर्नतिर ।

जित्नै छैन चुनाउ भ्रष्टगणले माला लगाई सके
सारा दुष्ट सबै मिलेर पहिल्यै यो देश खाई सके
बोल्नै हुन्न अगाडि सर्दछ उही डाको उसैको ठुलो
केही छैन उपाय आज घरमा बल्दैन यौटै चुलो ।।

आयो फेरि चुनाउको दिन यहाँ आएर के पाउनु ?
हामी छौं रनभुल्ल फेरि अहिले धाई कता धाउनु ?
काला कानुनबाट यो मुलुकले उन्मुक्ति के पाउनु ?
आँखा चिम्म गरेर धूर्तहरुको के गीत यो गाउनु ?

भूपि सेरचनको कविता
मैनवत्तीको शिखा
यौटा मोम बलिरहेछ अहिले हेरीरहेको छु म
आई झ्याप्प निभाउने पवनको सम्भावना देख्तिनँ
कालो खान्छ प्रकाश छर्छ यसले कालै धुवाँ फाल्दछ
टाढा भाग्दछ अन्धकार जब यो बत्ती कतै बल्दछ ।

एकातर्फ प्रकाश छर्छ यसले आफैं जली रुन्छ कि ?
अर्कातर्फ सुशान्त श्निग्ध छ शिखा मानौ दुःखी पो छ कि
यौटी भर्खरकी कुनै युवती झैं सर्माउँदै पो छ कि ?
मानौ भर्खर भर्खरै पर सरी कौमार्य छर्दैछ कि ?

पैलो पल्ट रजश्वला भई कुुनै बाला नुहाइकन
आफैं भित्र भएछ सर्म कि बरा मुन्टो लुकाइकन
नौलो ज्ञान हुँदा बडो चकित झैं मुस्कान छाडिन् कि क्या ?

जित्नै छैन चुनाउ भ्रष्टगणले माला लगाई सके
सारा भ्रष्ट मिले मिलेर पहिल्यै यो देश खाई सके
बोल्नै हुन्न अगाडि सर्दछ उही उस्कै छ डाको ठुलो
केही छैन उपाय आज घरमा बल्दैन यौटै चुलो ।।

आयो फेरि चुनाउको दिन यहाँ आएर के पाउनु ?
हामी छौं रनभुल्ल फेरि अहिले धाई कता धाउनु ?
काला कानुनबाट यो मुलुकले उन्मुक्ति के पाउनु ?
आँखा चिम्म गरेर धूर्तहरुको के गीत यो गाउनु ?

कोही छैन पराइ यो मुलुकमा सम्पूर्ण आराध्य छन्
उल्टा त्यो मतदान गर्न बिचरा यो याममा बाध्य छन्
के सक्थे तिनमाथि नागरिकले भेटेर दङ्ग्याउन
सारा धूर्त सरे अगाडि अहिले यो देश नङ्ग्याउन ।

अर्काको भाग खान खोज्दा उल्टो भोकै बस्नु पर्ला
घचेड्दै छौ साथीलाई आफैं भिरमा खस्नु पर्ला ।।

जस्को दोष हुँदै हुन्न उसैलाई किन ताक्छौ
बिनासित्ती तिमी आफैं नेलजेलमा फस्नु पर्ला ।।

रोकूँभन्दा भन्दै आँसु आँखाबाट झरेको छ
मेरो भाग्य दलानबाट अलिक पर सरेको छ ।।

विरहका भाकाहरू न्याउली गाउँछ रुखमा बसी
उसको गीत सुनी मेरो मुटु चिरा परेको छ ।।

च्यातिएको मायालाई टालिराख्या छु
तिमी आउने आसमा टुकी बालिराख्या छु ।।

नसम्झनु मैले माया मारे भनेर
तिम्रो आशा मनमा अझै पालिराख्या छु ।।

ढोका बन्द गर्नै पर्ने रीत यहाँ छ
तर मैले पारदर्शी जाली राख्या छु ।।

आँसु झार्न नपाएर सारै सकस भो
आँसु थुन्ने परेलीको आली राख्या छु ।।

खपिसक्नु छैन जाडो चिसो बढेर
तिमी आउँछ्यौ भन्दै ओछिन खाली राख्या छु ।।

अब आएको छ तिहार,
अस्तिसम्म दशैं पल्टिएको थियो
राम्रै खानपिनको राम्रो प्रबन्ध थियो
हड्डी मात्र हैन ह्याकुलाकै प्रबन्ध थियो

मेरा चार मुक्तकहरु

मुक्तकः एक

देशैभरि अन्यायले सगरमाथा नाघेको छ
जतासुकै नैतिकताको खडेरी यो लागेको छ
कसैलाई केको धन्दा कसैलाई केको धन्दा
मलाई भने मुक्तक लेख्ने रहर मात्र जागेको छ ।

मुक्तकः दुई

मैले दिएको गुलाबको फूल तिम्लाई झार लाग्ने भयो
मेरो माया र विश्वास तिमीलाई भार लाग्ने भयो ।
खण्डै गरेर सम्झाएँ तर केही सिप लागेन
हारेको मनस्थितिबाट न वार लाग्ने भयो न पार लाग्ने भयो ।।

मुक्तकः तिन

मनमा चोट लागे मात्र केही लेख्न आउँदो रैछ
नपरिन्जेल मनमा चोट मनले सास्ती पाउँदो रैछ ।।
उनकै लागि भनी भनी रात दिन खटिरहें
सुन्छु ऐले उनीसँग अर्कै मान्छे धाउँदो रैछ ।।

मुक्तकः चार

उहाँ पुग्नेबित्तिकैको मलाई पहिलोपटक छोरीले दिएको दीक्षा थियो—“मुखमा थुक आयो भन्दैमा यहाँ जतापायो उतै र जहाँसुकै थुक्नुहुन्न, विचार पु¥याएर थुक्नुपर्छ । ठुलो आवाजले खोक्नुहुन्न । अलिक नियन्त्रण गरेर खोक्नुपर्छ, । यहाँ चिया पानी वा अन्य कुराहरु खाँदा वा प्युँदा स¥यार र स्याप्¥याक्क पार्नुहुन्न । त्यस्तो मान्छे बडो असभ्य मानिन्छ । ममले यस्ता कुराहरुमा विचार पु¥याउनुहोला ।”

आहा हाम्रा खेलाडीहरु,
मानवतस्करले पठाएका राम्रा खेलाडीहरु
देशका हाम्रा इज्जतहरु
सलाम छ तिमीलाई ।
हाम्रो नाक राख्न सफल भएकोमा
बधाई छ तिमीहरुलाई !
खेलको मैदानमा वा कोर्टमा
गएर दिसापिसाप नगरेकोमा ।
त्यसरी कोर्टमा आची गर्नु भन्दा
वासरुममा गएर नै गरेछौ
कति सभ्य छौ
कति भव्य छौ
कति उच्च छौ
कति पूज्य छौ ।
बडो जाती भो
नेपालको नाक राखेछौ
बडो जाती भो
खेलकुद मन्त्रीको इज्जत ढाकेछौ
देशको र मन्त्रालयको नाम राखेर थाकेछौ
सारै जाती भो धन्य छौ ।
यो त हो गर्नु पर्ने
नेपाली समयको ख्याल त्यहाँ पनि गरेछौ
खेल शुरु गरेर रेफ्रीलाई पनि
चालिस मिनटसम्म पर्खाएछौ

यो आह्वान छ देशका युवकले जाग्नै प-यो देशमा
आफ्नो लक्ष्य यतै बनाउन सधैं लाग्नै प-यो देशमा
अर्काको घरमा बसेर तिमीले के पाउने हो अब ?
ज्यूँदै छन् अझ रोगका चुलीहरु नाग्नै प-यो देशमा ।।१।।

भो भो तर्क वितर्क धेर नगरी फर्केर आऊ अब
आफ्नो बुद्धि विवेक वर्गत सबै लौ लौ खन्याऊ अब
लौ आफ्नै घरभित्र आई पसिना आफ्ना चुहाऊ अब
आफ्ना देश र देशवासीहरुमा माथा झुकाऊ अब ।।२।।

हाम्रै स्वच्छ हिमाल तालहरु छन् मैदान छन् खेत छन्
पाखा छन् र पहाड खोंंचहरु छन् उद्यान छन् बाग छन्
उब्जाऊ अब खेतफाँटहरुमा बाली बिनै खाली छन्
पुर्खाको यशले उपार्जित अझै मेची महाकाली छन् ।।३।।

मेरा एक जना अति नै घनिष्ट मित्रले मलाई थाहै नदिई “लौ बस्नु बाइकको पछाडि” भनेर मलाई लिएर कतै जानुभो । दशैंका भेडाजस्तो लागें म उनका पछि । गन्तव्य कता थियो मलाई केही थाहा थिएन । तर उहाँले भनेपछि नमान्ने मैले कुरै आएन । खुरुखुरु उहाँको बाइकको पछि बसेर उहाँले जता लानुहुन्छ त्यतै गएँ ।

आधा घन्टाको यात्रापछि म पुर्याइएँ एक यस्ता घरमा जहाँ ठुलो भीडभाड थियो । ओहो म ता कुनै राजनीतिक चुनावको प्रसारमा कुनै नेताको घरमा पो आएँछु कि ? अथवा कसैलाई सम्मान गरिने कार्यक्रममा पो आएँ कि ? या कुनै साप्ताहिक पूराण लागेको ठाउँमा पो आएँ कि ?

बाबा !
तपाइँले जब मलाई जलसमाधिस्थ गर्नु भो
मेरो लाश कोशीको धमिलो भेलमा
अविरल बगिह्यो बगिरह्यो
जलसमाधिमा निमग्न चिश्चेष्ट र निरुद्देश्य
निरन्तर बगिह्यो बगिरह्यो ।
दस गजाबाट बाहिर जान नमाने पनि बगिरह्यो
दसगजा काट्न लाग्दा पनि बगिरह्यो बगिरह्यो ।
जङ्गे पिलरमा केही बेर ठोकिए पनि
केही बेर दोधारको भुँवरीमा परे पनि
तपाईंले बगाएपछि मेरो लास अर्कैको मुलुकतिर
बगिरह्यो बगिरह्यो ।
चुसिंदै थियो मेरो लास
केही माछा र केही जलजन्तुबाट लुछिँदै थियो मेरो लास
भड्कँदै थियो मेरो लास
कतै रुखमा त कतै पानीको भुँवरीमा अड्कँदै थियो मेरो लास
एक हात जमिन नपाएर भेलमा बगाइदिएको मेरो लास