रामकृष्ण पौडेल अनायास

म एक्लै कराए भने सोध्न नभुल सरु
अकस्मात हराए भने खोज्न नभुल सानु ।

यौवनले भरिएको जोवन तिम्रो देख्दा आखिर
आजआफै डराए भने रोज्न नभुल सरु ।

सपनिमा बर्बराउदै तिम्रो नाम लिदा मैले
तिमी मन पराए भने सोच्न नभुल सरु ।

(१)
बिना मियोमा
आज-भोलिका नेता
मनपरिले
देशमा भाँडभैलो
उनीहरूको जीत ।

अर्को साल आउँछु भन्थे पोहर साल भन्दा बैनी
आउने दिन बाँकी रैछ साहुले मिति गन्दा बैनी ।

गाउँबेसी डाँडाकाँडा गुन्जिदा हुन तीजका गीतले
भक्कानिदै रुदै हौली नमान न धन्दा बैनी ।

मृत्यु दैव समयलाई छेक्छु भन्दा छेकिदैन
आफ्नो भाग्य आज आफै लेख्छु भन्दा लेखिदैन ।

नियतिको खेल नै हो कर्मको फल भोग्नु पर्छ
त्यसैले म आज स्वर्ग देख्छु भन्दा देखिदैन ।

पोहर साल आएन भाइ अहिले लिन पठाउ आमा
घरमै बसी तिजको दिन कसो गरी कटाउँ आमा ।

रातो साडी रातो पोते साईली माईली आँगनीमा
तेरा माईती खोई भन्दा के भनेर बताउँ आमा ।

काम गर्न नसक्नेले एउटा राज्य चाहियो भन्छन्
जस्ले पनि पार्टी खोली नेपाल भरी छाइयो भन्छन् ।

मरेकोलाई ब्युउँताउने रे अझैकति पुगेन र
चार वर्ष नेपालीको रगत टन्ऩ खाइयो भन्छन् ।

आँगनीको डिलमा यो साल सयपत्री फुल्दै होलान
गैरी खेतमा धानका बाला लहलह झुल्दै होलान ।

आलो पालो मेला पर्म गाउँमै कुटो कोदालोमा
लेक-बेँसी साथी भाई काम काजले भुल्दै होलान ।

चुहिने घर खरको छानो खाने गास छैन आज
बर्खा लाग्यो आङ ढाक्ने बस्ने बास छैन आज ।

कैले आउछन् ठुलेका बा अनि मीठो खाउँला भन्दै
पर्खिबस्दा खोला बढेँ आउने आश छैन आज ।

भोकाहरूका लागि गाँस खोज्दैछु आमा
घरवार विहीनलाई आवास खोज्दैछु आमा ।

धनीलाई सुनको महल गरिबको बासै छैन
पैसा बिना बाँच्ने नयाँ, समाज खोज्दैछु आमा ।

तड्पाएर मनलाई दुई किनारामा छाड्दै ठुले
मुङ्ग्लान पस्यौ हामी दुईको, चोखो प्रेम मार्दै ठुले।

न गतिलो बास अनि छाक टार्ने गास छैन
भोक भोकै आदि पेटमा, बसे दुःख काट्दै ठुले ।

ईमान धर्म जोवनीलाई पैसासँग दाँज्दी रैछौ
जस्ले बढी दाम तिर्छ उसै सँग नाच्दी रैछौ ।

साँचो माया गर्नेको दिल, दुखाएर आज भोलि
गाँजा रक्सी पिउनेसँग, नाता आखिर गाँस्दी रैछौ ।

विश्वको शिर सगरमाथा ढल्दै छ रे बुद्ध
चन्द्र सूर्य सिङ्गो नेपाल जल्दै छ रे बुद्ध ।

पुर्व सीता रुदै छन् रे, भारतले आगो झोस्दा
होस् गर तिम्रो घर नि बल्दै छ रे बुद्ध ।

सपनीमा कालो काग कराएको देखेँ
चिताबाट आफ्नै लास हराएको देखेँ ।

मडारिँदै कालो बादल, सगरमाथा ढल्दा अनि
बुद्धलाई लाको घाउ चराएको देखेँ ।

आँखामा तस्विर छरेर गयौ
खाली यो मुटु भरेर गयौ ।

जीवनै बित्यो पर्खेर बस्दा
सागरै आज तरेर गयौ ।

नजाऊ प्यारा देश छाडी एक्लै आज पर्छिन् आमा
बिरामी छन् जेठ चौधमा फेरि अब मर्छिन् आमा ।

सबै छोरा भ्रष्ट्रजाली यिन्ले छोको खान्न भन्दै
मातृभूमि चोखो पार्न सुनपानी छर्छिन् आमा ।

मैलै दुःख पाउँदा आखिर हजार जुनी बाँच्छ्यौ भने
मरिदिन्छु घाटमा मेरो शंख बज्दा नाच्छ्यौ भने ।

मुटु एउटै तिम्ले फेर्दा मेरो धड्कन चल्छ भन्थ्यौ
अब भन्ऩु के नै छ र मलाई गलत ठान्छौ भने ।

सपना हजार देखाएर उता नाता जोड्यौ किन
मुटु लगी आखिर घाईते बनाएर छोड्यौ किन ।

तिम्रो बाटो पर्खिएर जिन्दगी नै काट्छु भनी
वारी आउँदा बेँसीबाटै, बाटो अन्तै मोड्यौ किन ।

एउटै मुटु पनि आज तिमीसँगै पठाएछु
सोच सानु पीडा मैले के गरेर खटाएछु ।

छट्पटीमा रात बित्छ बिछोडको दिनदेखि
सास बिना यादले मात्र आजसम्म कटाएछु ।