कल्पना राई

केही महिना भयो वाकवाक लागेको
गन्ध पनि कस्तो नमिठो, छि!
गर्भवती महिलाको सुरुवाती दिनहरू जस्तो
मन, मष्तिस्क बोधो भएको छ ।
हात, गोडा र जाँगर सुस्त भएको छ ।
नयाँ सोच
नयाँ बिचार
नयाँ कल्पना
कतै तुवाँलोमा रुमलिएको जस्तो
सुनामीले बगाई लागेको जस्तो

सिरानी थियो साथी मेरो, गली गयो रुँदा रुदै
तस्वीर पनि मेटिएछ, यी हातले छुँदा छुदै

निष्ठुरी भन सही दिन्छु, सहनु नै पर्छ मैले
छैन माया भन्नै पर्यो, चोखो माया हुँदा हुदै

चिरा चिरा पर्या छाती, चर्की दुख्छ कुनाकानी
बिरहमा लेख्या रैछौ, दैव मेरो जिन्दगानी

एकै पल शान्ति छैन, मन मुटु काम्छ सधैँ
सुनाउ त सुनाउ काँ, पिरै पीरको कहानी

एउटा प्राण
एउटा जिन्दगी
एक मुट्ठी स्वास
मुट्ठी भित्रको माखा जस्तो
समयको बेगले मुट्ठी खुल्ने बितिकै
वायुपंखी घोडा जस्तो उडी दिन्छ गगनमा
वर्षौ संगालेर पालन पोषण गरेको भौतिक देहलाई
यो बैगुनी आत्माले धोका दिदै छोड़ी जान्छ नाता हजार

खुट्टा भएर पनि हिड्न अरुले जोड़ दिनु पर्छ भने त्यहा आत्मबल र आत्म विश्वासको कमी छ भन्ने बुझ्नु पर्छ । जबसम्म आफूले आफैलाई चिनेर आफ्नो सोच, बिचार, कर्म, शिद्धान्त आफ्नै ब्यवहारमा लागू गरिदैन भने पहिचान र अधिकार खोज्नुको के अर्थ? नारी अधिकारको नारा लाएर मात्र नारी स्वतन्त्रता र नारीले पहिचान पाउने होइन । अरुले अधिकार आफ्नो हातमा राखी दिएर पाउने कुरा पनि होइन । समाजमा नारी अधिकार, नारी स्वतन्त्रता, नारी पहिचान, ……जस्ता मूल नारा लिएर हिड्ने नारीहरू पनि त्यो आवाज उठाउन सानो कष्ट र दुःखले पक्कै त्यो ठाउँमा आएका होइनन ।

सागर र किनारको, साथ छूटे जस्तो हुन्छ
जति जोड्यो भाग्य मेरो, उति फूटे जस्तो हुन्छ

मन्दिरमा शिर राखि, दुनियाले खै के पाए?
मेरो भने खुशी दैव, ले नै लुटे जस्तो हुन्छ

हे मेरा प्राणप्रिय
तिमी पनि आज पश्चिमाको पछि लाग्दै
प्रेमको हजार दीप बालेर
मन, मुटु र आँखाको नानी भरि-भरी मनोकांक्षा थुपारेर
मेरो उपहारको प्रतिक्षामा छौ क्यार
मलाई माफ गरिदेऊ,
मैले मेरो प्रेम प्रदर्शन गर्न
अदृश्य मनको बन्धन कस्नलाई
मुस्काउदै फुलेकी त्यो गुलाफ निमोठ्न सकिन
मलाई माफ गरिदेऊ,

कल्पनामा पिरतीको, दीप बल्छ भित्र भित्रै
अरुसँग बोल्छौ हाँस्छौ, मुटु जल्छ भित्र भित्रै

स्वास बनी चल्नु सधैं, धड्कनको मझेरीमा
एकै पल टाढा हुँदा, आँत गल्छ भित्र भित्रै

नदेओ कसैले शुभ कामना र सुभेक्षाहरू
नदेओ कसैले आशीस र आशाहरू
आउछन जान्छन वसन्त र शिशिर वर्षै पिच्छे
चाडबाड र नयाँ वर्षहरू
युगौदेखि
शदिऔदेखि
अनि मैले जिएको दशकौदेखि
यस्ता चाडबाड र नयाँ वर्षहरू
आएका छन र गएका छन,

जिन्दगी जिउदा जिउदै अभिशाप लाग्न थाल्यो
प्रेमको दिपक निभेछ र त पाप लाग्न थाक्यो

मनको सन्ताप बढ्दैछ अनायासै मुटु पोल्दै
जूनको चाँदनी पोखिदा पनि ताप लाग्न थाल्यो

झलमल सृष्टि अनि जून तारा घाम हाम्रो
मान्छेभित्र मान्छे भए अल्लाह, साई, राम हाम्रो

दु:ख भित्र सुख लुक्छ सुख भेट्न दु:ख गर्नु,
हाँसी हाँसी दु:ख झेले चारै ऋतु याम हाम्रो

थाके पनि काट्नै पर्ने मोड अँझै बाँकी रैछ
दोष दिदै मुर्छा पार्यौ खोट अँझै बाँकी रैछ

रगतको भेल बग्दा शिर हुँदै पाउसम्म,
अस्तित्व नै छैन भन्थे खोल अँझै बाँकी रैछ

हँसिया हथौडा देखाएर भोट माग्नेहरू
रुखको छहारी देखाएर भोट माग्नेहरू
हत्केलाका रेखाहरू देखाएर भोट माग्नेहरू
गाईको पवित्रता देखाएर भोट माग्नेहरू
अनि,
तिमीहरू जस्तै अनेकौ छाप देखाएर भोट माग्नेहरू

निमेशभरको भेट सम्झना भो सधैंलाई
हँसिलो मुहार उन्को कल्पना भो सधैंलाई

आँशुको गहमा देख्छु प्रतिबिम्ब अँझै पनि,
नमेट त्यो रुप प्रभु प्राथना भो सधैलाई

जल्छ जल्छ हृदय यो, जली रन्छ स्वास रहुन्जेल
बर्षा झरी लागे पनि, निभ्दैन यो आश रहुन्जेल

स्वामी बन सन्त बन, उपदेश बाँड बुद्ध बनी,
लोभ इर्ष्या छुट्ने छैन, धरतीमा बास रहुन्जेल

सिंगै परिवार गिड्यो कस्ले, दरबार बोल्दैन
कस्को घाँटी रेट्न अर्जापियो, तरबार बोल्दैन

बुद्धको शिष्य बन्न छोड भो, क्रोध पाली मनमा,
बुद्ध संधै बोल्छ शान्ति शान्ति, अहंकार बोल्दैन

रणभुल्ल पार्ने, नयाँ नौलो, एउटा चोकमा छु
स्वर्ग हो कि नर्क थाहा छैन कुन लोकमा छु

बाटो बिराएँ कि जिन्दगीको साथी रोज्दा खेरि,
अनभिज्ञ गाँठो मनमा पर्दा ठुलो शोकमा छु

आँखा, आँखा भित्रका नानी उही
छाती, छाती भित्रको मुटु उही
टेक्ने धर्ती, ओढ्ने आकाश उही,
रविले परेली खोल्दा प्रभात उही
जूनले चाँदनी छर्दा रात उही
दिन, हप्ता, महिना, बर्ष, दशकौं बितिरहेछ,
अनावारत यसरी नै,
यसरी नै ।

सयपत्री, गोदावरी र मखमली मुस्काउदै
आँगनी, बारी, पाखाभरि ढकमक्क फुल्दा
हर्ष बिभोर हुन्छ मन

बर्षौ पछि माइती पुज्ने रहर पुरा हुन्छ भन्दै,
इन्द्रेणीको सातै रंग सोहोरी
दुना-दुनामा निखार्दै छु

भाग्य लेख्ने भावीसँग आज बाजी मार्नु थियो
आफ्नो भाग्य आफै लेखी जित हात पार्नु थियो

ढुंगासँगै पै’रो लड्यो मैले हिड्ने बाटैभरि,
बल बुद्धि सक्दो लाएँ पाईला अघि सार्नु थियो