शिवराज कलौनी

डेउडामा नयाँ अन्तरङ्ग

  • by
ShivaRajKalauni-02

डोटेली भाषामा शब्दहरूको त्यस्तो कुँजी डेउडा हो जसले डोटेली भाषा र डोटेली लोकसाहित्यमा विशेष महत्व राख्दछ। डोटेली क्षेत्रमा डेउडाको विशेष महत्व रहेको छ, कला-साहित्य प्रेमिहरुका लागि डोटेली भाषामा अध्ययन अनुसन्धानका लागि समेत रोचक छ ।

Read More »डेउडामा नयाँ अन्तरङ्ग
  • 1
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    1
    Share

मनकारी अभियन्ता बलदेव चाड

  • by
ShivaRajKalauni-02

यस लेखमा प्रवासबाट समाजको विकासका लागि लागिपरेका सुदूरपश्चिमका मनकारी अभियन्ता बलदेव चाडको व्यक्तित्वमाथि प्रकाश पार्ने कोशिश गरिएको छ ।

Read More »मनकारी अभियन्ता बलदेव चाड
  • 1
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    1
    Share

जिन्दगीको रुम्झाटार र धिक्कार

प्रेममा तेरो फूलसँग के सम्वन्ध छ ? भनी
हिजो भ्रमरलाई प्रश्न तेर्स्याउने म
आज बत्ती र पुतलीलाई बिर्सेर
आफ्नो नेटवर्क सम्झिन बिर्सेको म
किनभने
आज एकाएक मौसमको अदलाबदली झैँ
बदलिरहेछ जिन्दगीको रुम्झाटार ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

निका पैसा लै खोटा (डोटेली कविता)

सभा भएकी ठौर लै कभै चुरोटको ठोटा धेकिनान
निकाइ धेकिनाका पैसा लै कभै खोटा धेकिनान

फोटामाइ भौत अल्का धेकिना मान्स साँच्ची छोटा धेकिनान
सम्भ्रान्त भणिनाका मान्स लै कभै आरक्षणका कोटा धेकिनान

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
ShivaRajKalauni-02

चिमड्या, चिम्वा रे चिम्स्याकी बानिका हम

चिमड्या, चिम्म्म्वा रे चिम्स्याकी बानिका हम
तीन गैलन छाँचकी खाइबरे चिलिम कि दम
भण्णाकी त भण्णान अच्यालका गिठ्या हम लै के कम ?
उतिमाइका बैक हुन्थ्या लतलतना ठुली धुरी रखच्च्या जम-खम

खिउन्या, तिमुली, बाजुरका रोटा मोडि चपायाका
कोदो, जौ, चिनु, काउनु, गानरो, मुदुराका रोटा दबायाका
मच- मचानी नाडी रे माँछली खणिखाणी खेत बजायाका
ढिकी, ओखल, तम्या तौला नाज लैजाइ घट्ट नचायाका

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

डर !!!

कविता !!????????????

डर !!!

शिवराज कलौनी

मुइ मच्छर कि डर कम माण्णौ
मुइ स्याप कि डर कम माण्णौ
मुइ बाघ कि डर कम माण्णौ !!
डर माण्णौ त याइ मुणि फुतुर्का हाल्ल्या कुकुरका छौनान कि !!!

????????????????????????????????
मुइ बनढड्वा कि डर कम माण्णौ !!
मुइ धार लाया फड्वाकी डर कम माण्णौ
मुइ रिसाइ बोल्ल्या कड्वाकि डर कम माण्णौ
डर माण्णौ त दूध चोरी खाइबरे लादो ओसाना ख्याँ गद्द्या ढड्वा कि
डर माण्णौ त खेती लाई बरेको झड्ड्या झड्वाकि !!!
????????????????????????????????????????????

मुइ दात किट्कौन्याकी कम डर माण्णौ
मुइ हात बट्यौन्याकी कम डर माण्णौ
मुइ जाठो बट्यौन्याकी कम डर माण्णौ

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

विचार को बुलेट !!

विचार को बुलेट !!!

– शिवराज कलौनी

एउटा बुलेट !!!
विचारको बुलेट !!!!
हेर्दा देखिन्न !!! देखे बुझिन्न !!
मनको सिंहासन बाट मस्तिष्कको तार जोडेर बत्ती बल्दा
हृदय मा स्पन्दन गरेर भावुक बनाइ परिवेश सँग मीत लगाउने
महान !! शक्तिशाली !! क्षमतावान !!बुलेट !!
तरंग , तरंग मा फरकपन ल्याउने ज्वालामुखी प्रवृत्तियुक्त
बौद्धिक जमात मा आँधी,तुफान,कम्पन ,पराकम्पन छाँट्ने
जुन बुलेट संसारमा अमृत रस पान नगरेर पनि अजेय छ
हतियार ,शस्त्र ,अस्त्र हरुलाइ पराजित गराउने त्यो बुलेट
कसैैैको आयुर्वेदिक औषधि बनेर टप्किन्छ कतै

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

इसा छन मान्स

सभा भएकी ठौर लै कभै चुरोटका ठोटा धेकिनान
निकाइ धेकिनाका पैसा लै कभै खोटा धेकिनान

उस्या कच्छाइ मा भया लै इथ उथ गया ले प्राय भोटा धेकिनान
उस्या दुबलाइ भया लै मान्सै ठौर खसी झा मोटा धेकिनान

फोटामाइ भौत अल्का धेकिना मान्स साँच्ची छोटा धेकिनान
सेठ भणिनाका मान्स लै कभै आरक्षण का कोटा धेकिनान

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

होलो कस्याँ ??

होलो कस्याँ ??

चियाको स्वाद सरापमा खोज्याले होलो कस्याँ ??
पाहुना बनी गया घर दूध भातै रोज्याले होलो कस्याँ ?

काम केइ नगरि ,भाग्यैलाइ दोस्याले होलो कस्या ?
बल्ल पैरया ठुणाँलाइ बार-बार ठोस्याले होलो कस्याँ??
चियाको स्वाद सरापमा खोज्याले होलो कस्याँ ??
पाहुना बनी गया घर दूध भातै रोज्याले होलो कस्याँ ?

आफना लाई मात्रै निको माण्याले होलो कस्याँ
इजा,बुवा रे गुरुलाइ व्यंग्य हाण्याले होलो कस्याँ ??
चियाको स्वाद सरापमा खोज्याले होलो कस्याँ ??
पाहुना बनी गया घर दूध भातै रोज्याले होलो कस्याँ ?

गलत गद्द्यालाइ छाडि निका मान्स लाई डाण्याले होलो कस्याँ ??

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

म सम्राट

तिम्रो प्रपञ्च, मेरो सौगन्ध
तिम्रो रजाइँ, मेरो जुधाइ
तिम्रो हासो, मेरो दृश्यावलोकन
तिम्रो पासो, मेरो सिंहावलोकन
जहाँ तिम्रो हेराइ, त्यतै मेरो नजर
जसलाई तिमी गर्छौ बदर, त्यसैलाई म गर्ने सदर
माने पनि, नमाने पनि म सम्राट तिम्रो !

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

अनमनाट

भोक लाग्या वाला भोका जसा नाइथिन?
खायाका वाला भोका जसा छन् ?
उनीला जसा निकाइ छन, सियाका वाला उङ्दा छन्
होइ रयो केइ नाइ पुइ लै क्याइ होइरैहो हड भरी झन्झनाट?
याँ के होइरैछ? कसो होइरैछ ? सुदोइ लै आँखा अनमनाट

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

विचार मात्रै निको

### विचार मात्रै निको ###

????????????????????????????????????
चाहे तमरो झिल्के लै नाउँ होउ
चाहे तमरो पिल्के लै गाउँ होउ
तइ ले केइ फरक नाइ पड्डो
मात्तरै तमरो विचार निको होउ
????????????????????????????????????
चाहे तमरा एकै लै होउ भैसो
चाहे तमरा कमै लै होउ पैसो
तइ ले केइ फरक नाइ पड्डो
मात्तरै तमरो विचार निको होउ
????????????????????????????????????
काम मात्तरै नाइ हुनु पड्यो गन्धा
चाहे तमरो शरीर अपांग होउ कि अन्धा
तइ ले केइ फरक नाइ पड्डो
मात्तरै तमरो विचार निको होउ
????????????????????????????????????????
चाहे तम नेपाली ,जापानी हो कि भारती
चाहे तमरी केइ लै होउ पार्टी
तइ ले केइ फरक नाइ पड्डो
मात्तरै तमरो विचार निको होउ
????????????????????????????????????????
चाहे तम रङ्ग ले गोरा हो कि काला

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

हे कोरोना

हे कोरोना !
पिजडामा थुनिएको छ पूरा दुनियाँ हेर ना
जसरी सुगा ट्या ट्या बोल्थ्यो पिजडा भित्रबाट ना
आज त्यही शक्तिको दम्भ भएको दुनियाँ थुन्यौ ना
हे कोरोना ! धेरै क्षति भयो ! अब त बुझ ना !

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

सर्पले काचुली फेरेझै

????????????सर्पले काचुली फेरेझै !!!????????????

सर्पले काचुली फेरेझै बदलिँदो मेरो शहरको मौसम
हिउँदे सिजन हो वा मनसुनि झरि हो दोधारे मौसम

ग्लोबल वार्मिङ नै हो वा मौसमले नै मूड बदलेको हो
विरलै हिउँ पर्ने डाडाहरु समेत सेताम्मे पार्ने देखियो मौसम

मैले यस्तो नदेखेको हो वा मौसमले यो परिवेस नपाएको हो
मङ्सिर को महिनामै लालिगुरास फुल्ने देखियो मौसम

चराले अन्डा छिट्टै कोरलेको हो वा अन्डा भित्र बाटै कम भेलिडिटी ल्याएर आको हो
प्रहर प्रहर मा नचिनिने उपहार ल्याउदैछ मौसम

अस्ट्रेलिया मा आगो अनि आधी देखिन्छ,कतै शितलहर ले ज्यान गइरहेछ
सुनामी,भोल्केनो, भुकम्प,टोर्नाडो अनि विपत सबै नबताएरै ल्याउछ मौसम

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

चोक चोक मा चाउचाउ चाउमिन छ मेरो

????चाउचाउ चाउमिन चोक चोकमा मेरो ????

सडक अनि गाडी पुग्यो गाउँ गाउँमा मेरो
जिप,ट्याक्टर ,ट्रकको हार्न बज्यो गाउँ गाउँमा मेरो
सागसब्जी किनेर खान्छ्न अब त फल्दैन गाउँमा मेरो
बेचेर पुर्खाको सम्पत्ति सकिन लाग्यो गाउँमा मेरो
घरमा भने स्वादिष्ट भोजन अचेल कम मात्रै बन्ने गरेको छ
किनभने चोक चोकमा चाउमिन को पसल छ मेरो
????????????????????????????????????????????????????
गहुँको पराठा मकैको च्याख्ला अनि मीठो रोटि पाक्न छोड्दैछ अब
मैदाका परिकार अनि फास्ट फुड भित्रियो गाउँमा मेरो
दूध दहि र महि पनि कमै खान्छ्न अब यहाँ
रक्सिका ठेक्का हरु ठाउँ ठाँउमा खुले गाउँमा मेरो
घरमा खाना अचेल कम मात्रै बन्ने गरेको छ अब

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

डोटेली कविता

????????????रावणका दशै मुन्डा थ्या!!!????????????

अचकालि हुन पसि औँशीका दिन लै चन्द्र धेक्या !!
रावण का दस मुन्डा थ्या, कसैका पन्ध्र धेक्या!!!
????????????????????????????????????????????????????
भाइर सेन्ट घसेको छ, गन्दगिले धुसरा धेक्या
मुखमा चिल्ला धेक्या ,मनमा फुसरा धेक्या
अचकालि हुन पसि औँशीका दिन लै चन्द्र धेक्या !!
रावण का दस मुन्डा थ्या, कसैका पन्ध्र धेक्या!!!
????????????????????????????????????????????????????
मुखलाइ प्रशंसक ,पाछा उसैलाई आलोचक धेक्या
मुखमा त्रिफला का चूर्ण, खायापाछा अपाचक धेक्या
अचकालि हुन पसि औँशीका दिन लै चन्द्र धेक्या !!
रावण का दस मुन्डा थ्या, कसैका पन्ध्र धेक्या!!!
????????????????????????????????????????????????????
समर्थन गद्दया आफ्नो जसो, मनमा पापका कुण्ड वाला

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

कुभिण्डे मुख

????????????कुभिण्डे मुख ????????????

बत्तिस दाँत को बिचमा रहेको एक्लो चिप्लो जिब्रो
सल्बलाएर बोलिरहेको संरचना ले वाक्क पारेको परिवेश
र्याल आएर बोल्दा त्यहि र्याल निल्दा त तिम्रो ग्यास्ट्राइटिस निमोठ्थ्यो होला।
तर सरि स्वार्थ का लागि चलेको जिब्रो एकदिन तिमिलाई नै निमोठ्छ
किनभने भिरको कुभिण्डो न उँधो न उभो!! ????
????????????????????????????????????????????????????
शेषनाग का हजार जिब्रा थिए नि भनेर नाठे तर्क गर्छौ तिमि
तर तिनीहरूले जिब्राको विशेषता तिमिलाई थाहा नै कहाँ छ र??
रावणका दश टाउका थिए, अनि दश वटै जिब्रा त होलान् नि भन्दै हिड्छौं तिमि
तर रावणको बुद्धिमत्ता तिमिलाई कहाँ थाहा छ र??

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

ब्रह्माण्डको ताण्डवमा अनौठो म

दूरदृष्टिबाट नजर घुमाउदै हिँडेको म
मधुमख्खिको प्रयत्नलाई स्व: को संज्ञा दिँदै
भ्रमर हरुको चाल हेर्न पुष्प गुच्छा टुटाउदै
आफ्नो इन्द्रीय सुखका लागि जे पनि गरिदिने
ब्रह्माण्डको ताण्डवमा अनौठो म

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

नागार्जुन देवताको पौराणिक गाथा

प्राचिन समयदेखि अहिलेसम्म हाम्रा धार्मिक महत्व बोकेका देवस्थलहरुमा विशेष पुजाआजा गर्दै श्रद्धा पूर्वक मानिसहरूले आध्यात्मिक एवम आत्मिक चिन्तन गरिआएको पाइन्छ, जसअन्तर्गत मठ, मन्दिर, गुम्बा, चैत्य अथवा धर्म अनुसार पूजा आराधना स्थल रहेका छन् । जेसुकै भएपनि पुजाआजा लगायतको चिन्तन युक्त कार्यले ध्यान केन्द्र जागरण गरेर मानिसलाई संयमी एवम नैतिक रुपमा वफादार तुल्याउछ ।

नागार्जुन देवतालाई “नङरौ” देवता भनेर प्रायः पूजा गरिदै आएको पाइन्छ । पाण्डव वंशका अर्जुन र उनका पुत्र प्रति नतमस्तक रुपमा नागार्जुन देवता को पूजा गरिदै आएको कुरा बुढापाकाहरू बताउँछन् जो शिव रुपमा पुजिन्छन ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •