Skip to content

Prakashman Shrestha -Shilpakar

सनातन धार्मिक कार्यमा “गोदान”

गाई सनातन धर्ममा महत्वपूर्ण स्थान ओगटेको पाइन्छ । सनातन धर्म भन्नाले पृथ्वीको शृष्टिकाल देखि नै मानी आएको धर्मलाई सनातन धर्म भनिन्छन् । यो सनातन धर्म अन्य धर्महरू जस्तो कुनै महान व्यक्ति विषेशले प्रतिपादन गरिएको धर्म नभै पृथ्वीको सृष्टिसँगै चली आएको धर्म हो । ब्रम्हस्वपिणी कामधेनु गाई पनि पृथ्वीको शृष्टिकाल देखि नै सृष्टि भएको हो भन्ने वेदको स्लोकहरूमा रहेका छ भनी वेदका ज्ञाताहरू बताउँन्छन् । पृथ्वीको शृष्टिको धेरै काल पछि क्षिरसागर मन्थन हुँदाका समयमा सागर वाट अ्रितको साथसाथै यी नै कामधेनु गाईका सन्तानहरू – नन्दा, सुभद्रा, सुरभि, सुशीला र बहुला नामक पाँच गाईहरू उत्पन्न भएका थिए ।

आमाको हाँसो


आमा तिमी हाँसी दिँदा
सगरमाथामा नै पुगे सरह हुन्छ यो मेरो मन ।
आमा तिमी रोई दिन्दा
भक्कानो नै फुट्ला जस्तो भएर आउँछ यो मेरो मन ।

यो मेरो चन्द्र सूर्य अङ्कीत् ध्वजा


यो मेरो चन्द्र सूर्य अङ्कीत् ध्वजा
~~~~~०००~~~
आकाश र धर्ती यो ब्रम्हाण्डमा
रहेसम्म ,
मेरो देश नेपालको चन्द्र सूर्य अङ्कीत यो राष्ट्रिय ध्वजा ,
अतुतरुपमा यसरी नै सधैं सधैं फहराई रहोस ,
यसै ध्वजा मुनि तिन कोटि नेपाली सधैं हाँसिखुसी बाँच्न
सकोस ,
विश्व सामु नेपाल र नेपालीलाई यसै ध्वजाले ससम्मान
परिचित गराई रहोस् ,
फुलका थुङ्गा सरिका हामी नेपाली नेपालीलाई यसै
राष्ट्रीय
ध्वजाले एकसूत्रमा
बाँधी रहोस् बाँधी रहोस् … । जय जय जय नेपाल

नेपाल निर्माणमा प्रयोग भएको औजार “चन्द्रहाँस खड्ग”

प्राचिनकालकमा ओभरसियर, इन्जिनियरलाई चाहिने जति पनि चाहिने आवश्यक औजारहरू अविस्कार भए वा बनाए ती सबै औजारहरूको प्रतिनिधिकारुपमा प्राचिन नेपाल सृष्टिका समयमा चाहिएको स्थानमा आवश्यक्ता अनुसारको विभिन्न किसिमले विश्वकर्मारुपी महामञ्जुश्रीको मूल औजार स्वरुप भै प्रयोग भएको औजारहरूको मूलरुप हो “चन्द्रहास खड्ग” । यही औजारले विभिन्न स्थानको पहाड पर्वत डाँडाहरूलाई फोर्दै यहाँको कालीदहको पानी सबै बाहिर पठाई यहाँ मानववस्तीको उपयुक्त वास्थान निर्माण गरेर प्राचीन नेपालको पहिलो मानववस्ती काठमाडौँमा मञ्जुपत्तन नामक एक नगर स्थापना गरी धर्माकारलाई त्यस नगरको राजा बनाएर आफू चीनतर्फ लागे ।

नारीकहरुको महान दुई पर्व हरितालिका तीज र ऋषिपञ्चमि

नारीकहरुको महान दुई पर्व हरितालिका तीज र ऋषिपञ्चमि
न्न्न्न्न्न्न्न्न्न्न्न्न्न्न्

प्रकाशमान शिल्पकार

कलह र कलङ्क नासिनी भगवती कलङ्की माता

प्राचीन कालमा नेपालमण्डलको कान्तिपुर नगर र नगरवासिहरूको सुरक्षाका लागि विराजमान रहनु भएका विभिन्न पीठ तथा शक्ति पीठहरू मध्ये नगरको पश्चिम भेग विष्णुमती पारी हाईत साविक न्हेंपंखाको हाल कलङ्की भन्ने ठाउँमा विराजमान रहनु भएका कलह र कङ्क नासिनी भगवती श्रीकलङ्की माता( श्रीकल्खु बालकुमारी अजिमा )को शक्ति पीठ पनि एक हुन । यो अजिमा अष्टमातृका गण अजिमाहरू मध्यका कुमारी ( बालजुमारी ) हुन । यी शक्तिदायिनी न्हेपंखा( कलङ्की), पुरानो कालीमाटी, रविभवन, सुनारगाउँ, स्यूचाटार र ढुङ्गाअड्डा क्षत्रका वासिन्दाहरूका अधिस्थात्री देवी हुन ।

याकती-वाराही-अजिमा

याकती-वाराही- अजिमा
अजिमा म्हसीका
प्रकाशमान शिल्पकार
मातृशक्ती उपासना यायगु परम्परा झीगु नेपालमण्डलय प्राचीन कालंनिसें हे जुयावया च्वंगु खनेदु । थुकिया दसिख: थन स्थापना यानातगु थीथी मातृदेवीया मूर्तित: । अथे हे जुया थीथी थाय थासय सप्तमातृका, अष्टमातृका, नवमातृका व तलेजु भवानी आदि मातृशक्तिद्री::पिंया नापं गंछिद्य:पिं स्थापना याना शक्ति पिठत: थापना याना लोकजनपिं व देया रक्षा याकात:गु खनेदु ।

याकती-वाराही-अजिमा

याकती-वाराही- अजिमा
अजिमा म्हसीका

प्रकाशमान शिल्पकार
मातृशक्ती उपासना यायगु परम्परा झीगु नेपालमण्डलय प्राचीन कालंनिसें हे जुयावया च्वंगु खनेदु । थुकिया दसिख: थन स्थापना यानातगु थीथी मातृदेवीया मूर्तित: । अथे हे जुया थीथी थाय थासय सप्तमातृका, अष्टमातृका, नवमातृका व तलेजु भवानी आदि मातृशक्तिद्री::पिंया नापं गंछिद्य:पिं स्थापना याना शक्ति पिठत: थापना याना लोकजनपिं व देया रक्षा याकात:गु खनेदु ।

जय माता भवानी

आमा आमा भन्दै, म कुन मन्दिरमा धाऊँ
तिम्रो दर्शन पाउने, कुन हो प्यारो ठाऊ
तेरो मेरो भन्दै, कतिदिन म दु:ख पाऊँ
चाँडो मुक्ति पाउने देखाइ दिनुहोस ठाऊँ ।।१।।

यो संसार घुमफिरी डुल्दा हेर्दा मैले
आनन्द आको, शान्ति पाको देखिन मैले अर्को
देखिन्छ लोभ, मोह क्रोध आत्र धेरै भाको
खोइ त प्रभु प्रत्य्क्ष हजुरको दर्शन पाको ।।२।।

झन्डा फहराइरहने लक्ष्मीनारायणको अभियान

राजधानीको पुरातात्विक हनुमाढोका दरवार क्षेत्र लगायत संम्पदा क्षेत्रमा वर्षौदेखि आफूभन्दा निकै ठूलो चन्द्रसूर्य अंकित नेपालको राष्ट्रिय झन्डा फहराउँदै बस्ने व्यक्ति को हो ? भन्ने धेरैलाई खुल्दुली लागेको हुन सक्छ ।

०१३ सालमा भक्तपुर १३ लाछी टोलमा जन्मनु भएका निज लक्ष्मीनारायण शिल्पकार पिता लक्ष्मीभक्त र माता रत्नमाया शिल्पकारका माहिला छोरा हुन । निजको पुर्खौली पेशा काष्ठ शिल्पिकला हुन । भक्तपुरबाट बसाइँ सरी काठ्माण्डौ १४ कालिमाटीमा घरवार हुने निजका दुई छोरा र एक छोरी छन । पत्नी मैयाँ शिल्पकारको सात वर्ष अगाडि अल्पायुमा नै निधन भैसकेको छ ।

सडक विस्तारले कलङ्की मन्दिर जोखिममा

काठमाणडौ उपत्यका सडक सुधार आयोजनाको कार्यक्रम अन्तर्गत सडक विभागले उपत्यकाको नौ वटा सडक विस्तार आयोजना गदैछ ।

सडक विस्तार मात्रै समाधान होइन

काठमाण्डौ बाहिरबाट भित्रिएका केही मानीसहरूले यहाँका प्रति जग्गामा कब्जा गर्दै सुकुम्बासीको प्रभुत्व जमाउँदै जगा धनी पुर्जा माग गर्दै यहँका बासिब्दा बन्दै गएका छन भने अर्को तर्फ यहाँका रैथाने बासिन्दाहरूको घरमा सरकारले बुल्डोजर चलाएर सुकुम्बासी बनाउँदै छन।

20160222_113433_resized_1

नेपाली समाजमा देव वृक्ष पिपल

संस्कृतमा अश्वत्थ, बैज्ञानिक नाम फाइकस र नेपालीमा पिपल भनिने वृक्ष स्वर्गबाट पठाईर्को कथा हिन्दू सहास्त्रहरूमा पाइन्छ । रामचन्द्रको आग्रह अनुसार स्वर्गका राजाअ देवेन्द्र लगायत समस्त देव देवताले पठ्सेको पिपल र पारिजातको बोट रामचन्द्रजीले अस्फ्नो पुष्प विमानम नै राख्ने वेवस्था गरिदिए । उक्त पवित्र बोटहरूलाई बिमानमा राख्दा विमान जहाँ जहाँ गयो विमान वाट पिपल र पारिजातको बिज सहितको फल तल झरेर ठाउँ ठाउँमा पिपलको बोट र पारिजातको नयाँ बोट उम्रन्दै गएछ भन्ने कथा छ ।

UttamShilpakar

बहु शिल्पका धनी तुल्सीकुमार शिलाकार

नेपालका ऐतिहासिक तथा विश्वसम्पदा सूचिमा परेका पुरातात्विक प्रशिद्ध कलाकृतिहरूमाः भक्तपुरको ५५ झ्यालेदरवार, न्यातपोँल देवल, चाँगुनारायण मन्दिर, दत्तात्रय मठ, पाटनको २१ गजुरको श्रीकृष्ण मन्दिर, पाटन दरबार, काठमाण्डौको नौतलेदरवार, हनुमानढोका दरवार, तलेजु भवानीको मन्दिर तथा बिभिन्न देव देवालयमा भएका कलात्मक टुँडाल एवं बिभिन्न क्षेत्रहरूमा रहेका अतुलनीय काष्ठकला तथा शिलाकलाका धरोहरहरूले विश्वसामु नेपाललाई छुट्टै चिनारी दिईआइरहेका छन् । देशलाई बिश्वसामु एउटा शसक्त छुट्टै पहिचान दिन सक्नेगरी ती अतुलनीय कलाकृतिहरू सिर्जना गरी राष्ट्रलाई मात्र होइनन विश्वलाईनै अबिस्मरणीय धरोहरहरू सुम्पिगएका शिल्पकारहरूको लेखाजोखा राख्ने कार्य राज्यले गरिआएको इतिहासले देखाएको छैन ।

नाय्खिं बाजं

बाजं म्हसीका

नेवाः देय्यात म्हसीका वयाच्वंगु नेपाःया थीथी जात जातीया हलिमलिलय् व थीथी कला संस्कृति ब्वया वयाच्वंगु थीथी बाजंतः मध्य् छगु एतिहासिक बाजं” नाय्खिं बाजं ” न खः । नाय्खिं खँग्वयात वाला स्वय्बले नाय् खँग्व व खिं खँग्व समायोजन ९नाय्ंखिं.नाय्खिं० जुया नाय्खिं जुयावगु खने दु । अथे हे ” नाय्” खँग्वया उत्पति नायः खँग्व न अपभ्रंस जुया नाय् जुयावगु खने दु । नायः खँग्वं अपभ्रंस जुया नाय् गथे जुवन धइगु खँय् झीसं वाला स्वय्वलय् थ्व “नायः“ खँग्वयात न्हाय् खरुं जुपिंसं उचारण याय्बलय् बाय् उचारण याईवलय् न्हाँसं थोया “नाय् “ जुवंगु जुइफु । अलय् थ्व नाँथे स्वरं नाय् जुवंगु खग्वयात हे सिकं बाय् मसिकं सकसिन नाय् हे धया वगु जुइमा ।