gorkhesailo

SaraswatiRijal

‘सूत्रमालामाथिको केही सूत्रात्मक अभिव्यक्ति’

ऋषिको प्रमुख लक्ष्य भगवद्प्राप्ति हो । भगवद्प्राप्तिका लागि उसले बेसरी साधना गर्छ । ऊ यसमा एकोहोरिन्छ यसैमा समर्पित हुन्छ र उसले साँच्चि नै प्राप्त गर्छ पनि । यसैले ऊ सच्चा साधक हो ।

यस्तै साधना छ – ऋषिप्रसाद लामिछानेमा । गजलकार बन्ने धून सवार छ उनमा र उनी साधनारत छन् । उनी एकोहोरिएका छन् – गजल ज्ञानका लागि, गजल प्राप्तिका लागि ।

त्यस्तै उनमा छन्द पिउने चाहना छ र पचाउने अठोट छ । तयसैका निम्ति उनी प्रयासरत छन् र सम्पूर्ण छन्दलाई आफूभित्र समाहित गर्न दृढ सङ्कल्पित छन् । उनको चाहना केवल सङ्कल्पमा मात्र सीमित छैन सङ्कल्पलाई प्रमाणित गर्नु र तिनलाई निरन्तरता दिनु उनको हठधर्मिता हो । तर उनको हठधर्मिता फलदायी बनेको छ र सिर्जनात्मक भएको छ । यदि यस्तो हो भने यस्तो हठधर्मिता प्रत्येकमा जागृत होओस् र हरेकमा स्फुरण होओस् ।

यो हठधर्मिता ऋषिको हो अर्थात् गोर्खे साइँलोको हो ।

आफ्नो जीवनको महत्त्वपूर्ण भाग अन्य व्यवसायमा खर्चेर उमेरको आधा शताब्दीमा मात्र साहित्यिक यात्रामा समर्पित ऋषि लामिछाने गोर्खेसाइँलोमा रुपान्तरित हुनु उनकै हठधर्मिताको परिणति हो ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
20100910_GorkheSailo_MotiJayanti

तीन संस्थाको आयोजनामा मोतीजयन्ती सम्पन्न

भाद्र २४, २०६७।
चितवन।

युवाकवि मोतीराम भट्टको सम्झनामा १४५ औँ मोती जयन्ती मनाउने क्रम गजलनगरी चितवनमा दिनानुदिन बढ्दै गइरहेको छ । यसै सन्दर्भमा २०६७ भाद्र २३ गते परेको कुशे औँशीको शुभअवसर पारेर चितवन साहित्य परिषद नारायणी कलामन्दिर र अभिव्यञ्जना साहित्य प्रतिष्ठान समेत तीन संस्थाको संयुक्त आयोजनामा युवाकवि मोतीराम भट्टका जीवनी एवम् गजल वाचन गर्ने कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
20100909_GorkheSailo_KalikaNews

कालिका एफ्एम परिसरमा १४५ औँ मोतीजयन्तीको धमका

नेपाल कै गजलनगरी चितवनमा युवाकवी मोतीराम भट्टको सम्झनामा १४५ औँ मोतजयन्ती मनाउने क्रम बढ्दो छ । मिति २०६७ भाद्र २३ गते परेको कुशेऔँशीको शुभअवसर पारेर भरतपुर चितवन स्थित कालिका एफ् एम्ले आफ्नै परिस भित्र तामझामका साथमा कालिका एफ् एम् की स्टेशन मैनेजर श्री रिना गुरुङको अध्यक्षता र वरिष्ठ गजलकार श्री ज्ञानुवाकर पौडेलकॊ प्रमुख आतिथ्यतामा युवाकवि मोतीराम भट्टका जीवनी सम्बन्धित विभिन्न आलेखहरु प्रस्तुत गर्नुका साथै गजल वाचन गर्ने कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

मोतीको सम्झनामा

एक सयमा पैँतालिस बर्ष नाघेछ
साहित्यमा मोती खोज्दै गजल जागेछ ।

समस्याको प्रश्न आयो मोतीराम छेउ
सहजमा पुर्ती गर्दा गजब लागेछ ।

पुरस्कार भागी भए क्याम्पसमा मोती
उन्को दिलले जन्मभूमि सिधै ताकेछ ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

१४५औँ मोती जयन्ती मनाउँदै पलेटीमा गजल

यता हेर्यो यतै मेरा नजरमा राम प्यारा छन्
उता हेर्यो उतै मेरा नजरमा राम प्यारा छन् ।

यी सानै उमेर् देखि मन हर्न लागे
यिनै सुन्दरीले जुलुम् गर्न लागे ।

सुनकी चरी गुनकेशरी सुनले भरी मन केगरी
सुनका दरी अघिकै सरी सुन वन्बिषे कसरी धरी ।

नेपाली गजलका अमर नक्षेत्र युवाकवि मोतीराम भट्टको १४५ औँ जयन्तीको पावन अवसर पारेर मिति २०६७ भाद्र १८ गते शुक्रबार साँझ उहाँकै शेरहरूबाट सम्झनास्वरुप श्रद्धासुमन अर्पण गर्दै महाँकालेश्वर मन्दिर भरतपुरको हाताभित्र १४५ औँ जयन्ती कार्यक्रम सम्पन्न गरियो । अग्रगामी समाज नेपाल, नारायणगढ गजल मञ्च चितवन, हाम्रो मझेरी साहित्य प्रतिष्ठान र पल्लव साहित्य प्रतिष्ठान नारायणगढ चितवन समेत ४ वटा संस्थाहरू मिलेर संयुक्त रुपमा आयोजना गरेको “पलेटीमा गजल” नामक कार्यक्रमले चितवनको साहित्य जगतमा यौटा छुट्टै नयाँ आयाम र रौनकता प्रदान गरेको छ ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

‘नेपाल उज्यालो हुन्छ कि ?’

खुलेर त्यो कालोबादल नेपाल उज्यालो हुन्छ कि
समिकरणको राजनीतिले सगरमाथा छुन्छ कि

सत्तालिप्सा कुर्सी–प्रॆमी र अग्रगामी बन्ने नेताले
विश्वलाई अझै चकित पर्न क्यै संरचना बुन्छ कि

फुट्नलाग्यो नेपाल भन्दै हर्ष-विभोर हुने चैँले
छसय एक एउटै भए भन्ने खबर सुन्छ की

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
SaraswatiSharmaJigwashu

‘मेरो मानसपटमा पल्लव सम्मान र धनवाँणी युवा पुरस्कार’

सम्झनाका शब्द,
साँच्चै नै भन्नुपर्दा पल्लव साहित्यिक पत्रिका र पल्लव साहित्य प्रतिष्ठानसँग जुनसुकै साहित्यिक मनहरू अपरिचित छैनन होला । मलाई लाग्छ आजको साहित्यिक आकाशमा पल्लव को नाम नै चिरपचित अति सुरच्छित भन्ने मान्यतामा समर्पित साहित्य पत्रिका र प्रतिष्ठान सावित भएको छ । त्यसो त म केही बर्षयता पल्लव साहित्य प्रतिष्ठानका अध्यक्ष गोर्खेसाइँलो उर्फ ऋषिप्रसाद लामिछानेसँग विभिन्न साहित्यिक कार्यक्रमहरूमा एक आपसीय परिचय भएर सामिप्यता भएकी थिएँ ।

एकदिन अर्थात २०६६ असौजको पहिलो हप्तातिर पल्लव साहित्य परिष्ठानका अध्यक्ष गोर्खेसाइँलोले मलाई एक्कासी फोन गर्नु भयो र भन्नु भयो जिज्ञासुजी आगामी असौजको २३ गते बेलुका तपाई मेरो घरमा आई पुग्नु होला । पल्लव साहित्यि सम्मानका साथै धनवाँणी युवा पुरस्काले तपाईलाई पुरस्कृत गर्ने भन्ने हाम्रो निर्णय भइसकेको हुनाले तपाइँलाई यो जानकारी गराएको छु । निमन्त्रणा पनि इमेलबाट पठाएको छु मेल खोलेर हेर्नु होला । यति भनेर उहाँले फोन राख्नु भयो । एकछिन त म आफैँ अकमक्क परेँ । कताकता मनमा खुसी अनि उल्लाहास जस्तो पनि महशुस गरेँ । त्यसपछि त्यो टेलिफोन वार्ता मैले मेरा आफ्नो जीवनसाथी श्रीमान बिमलप्रसाद पौडेललाई खुसीको खवरकोपमा सुनाएँ त्यतिखेर उहाँले मलाई भन्दै हुनुहुन्थ्यो – तिम्रो साहित्यिक यात्राले बिस्तारै सार्थकता पाउन थाले छ सबैले तिम्रो मेहेनत र लगानीको मूल्याङ्कन र कदर गर्न थालेछन् जस्तो लाग्यो र यो समाचार सुनेर मलाई खुसी लाग्यो । मलाई श्रीमानले मेरो साहित्यिक यात्रामा सधै उहाँको आफ्नो परिस्थितिले भ्याएसम्मका हरेक सहयोग त गर्नु नै हुन्थो तरपनि त्यसबेल उहाँले खुसियाली ब्यक्त गर्न भएको थियो । त्यो खुसीयालीले म भित्रको एउटा छुट्टै हौसला बढ्यो र म मा केही साहित्यिक प्रेरणादायिक उमङ्ग पनि थपियो ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

‘गोर्खेको सृष्टि-कादम्बरी कविता’

ऋषिप्रसाद हुन् एक सिर्जनाका धरोहर
रच्दछन् जसले काव्य अत्यन्त नै मनोहर ॥१
भएथ्यो जसको जन्म वि.सं.को आठ सालमा
थुर्पगाउँ नुवाकोट नेपाली परिवेशमा ॥२
साहित्यमा भए गोर्खे साइँलो भै प्रख्यात नै
छन्दोबद्ध भई चल्दा जीवन भो सुरम्य नै ॥३
माता हिमकुमारी हुन् पिता हुन् बोधनाथ ती
जसको भक्त भै हिँड्छन् इश्वर रुप सम्झिई ॥४

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

गजल-सन्ध्या पोखराको कार्यक्रम सम्पन्न

गजल-सन्ध्या पोखराले गजल वाचन एवम् स्रष्टा सम्मान कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ । गजल-सन्ध्या पोखराका अध्यक्ष कपिल शर्मा संयोजकको सभापतित्व एवम् प्राज्ञिक सरुभक्तज्यूको प्रमुख आतिथ्यतामा संचालन भएको उक्त कार्यक्रमका बिशेष अतिथिमा वरिष्ठ गजलकार गीतकार एवम् गायक प्रकट पगेनी शिव हुनुहुन्थ्यो । त्यस्तै अतिथिहरुमा चितवन जिल्लाबाट भागलिन त्यहाँ पुग्नु भएका गजलकारहरुमा गोर्खेसाइँलो पुष्प अधिकारी अंजलि प्रभाकर पण्डित केशवराज आमोदी नवलपरासी जिल्लाबाट गोविन्दराज विनोदी विजयराज ज्ञवाली म्याग्दी जिल्लाबाट सुश्री पवित्रा वुढा अछाम जिल्लाबाट रावल कृष्ण तनहूँ जिल्लाबाट सरला लामिछाने सरु जानकी खनाल अमृता सुवेदी बुद्धीसागर वाग्ले उत्तम अधिकारी प्रकाश ‘प्रतिक’ नुवाकोट जिल्लाबाट गोपाल खनाल पाल्पा जिल्लाबाट हरिमाया परियार स्याङ्जा जिल्लाबाट सुरज उपाध्याय जीवन पौडेल धादिङ जिल्लाबाट रोचन घायल पर्वत जिल्लाबाट सुदिप लामिछाने कृष्ण लामिछाने मिलन पौडेल शङ्कर गिरी कृष्ण पौडेल समीप कार्की लगायतका स्रष्टाहरु हुनुहुन्थ्यो ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

‘नारीको अग्रगामितामा पुरुष बाधक बन्नु हुँदैन’ (आलेख)

आजको २१ औँ शताब्दी जसलाई हामी नयाँ युग वा आधुनिक युगको संज्ञा दिन्छौँ । आधुनिक संसार, आधुनिक मानवजीवनको बखान गरेर थाक्दैनौँ । दिनहुँजसो हुने वैज्ञानिक चमत्कारले हाम्रो जीवनचर्यालाई नयाँ मोड मिलेको छ । ज्

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
20100828_PallawaSammanKaryakram2067

एन्आरएन् वृद्धाश्रमको प्रेक्षालयमा पल्लव साहित्य सम्मान सम्पन्न

भाद्र १० गते विहिवर २०६७।
देवघाट चितवन ।

साहित्य र स्रष्टाको सम्मान गरौँ भन्ने नाराका साथमा पल्लव साहित्य प्रतिष्ठान नारायणगढ चितवनले राष्ट्रिय स्तरका वाङ्मयसेवी स्रष्टाहरुलाई सम्मान एवम् पुरस्कार वितरण कृतिविमोचन तथा रचनापाठ गर्ने कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियो ।

वरिष्ठ साहित्यकार टीकाप्रसाद लामिछानेको अध्यक्षतामा र वरिष्ठ कवि एवम् छन्दनायक माधव वियोगीज्यूको प्रमुख आथित्यतामा पल्लव साहित्य प्रतिष्ठानका अध्यक्ष ऋषिप्रसाद लामिछाने गोर्खेसाइँलो स्वयम्ले कार्यक्रम साचालन गर्नु भएको थियो । यसरी अत्यन्त उल्लाहासपूर्ण वातावरणमा चलेको कार्यक्रममा वरिष्ठ साहित्यकार प्रा.डा. गोपाल भण्डारी धनकुटा हालः धरान सुनसरी वरिष्ठ कवि एवम् साहित्यकार उज्ज्वल जि.सी. थान्सिङ नुवाकोट हालः काठमाडौँ वरिष्ठ साहित्यकार देवीप्रसाद रेग्मी वनबासी वालिङ न. पा.- ७ स्याङ्जा वरिष्ठ साहित्यकार एवम् स्तम्भकार जयदेव भट्टराई वटु काठमाडौँ समेत ४ जनालाई फूलमाला दोसल्ला सहित ताम्रपात्रमा पल्लव साहित्य सम्मान – २०६७ समर्पण गरिएको छ भने पुरस्कारतर्फ दुल्लभ लामिछाने स्मृति पुरस्कार एवम् पल्लव साहित्य सम्मान-२०६७ वरिष्ठ साहित्यकार प्रा.डा. नारायणप्रसाद खनाल भरतपुर-५ चितवन गङ्गा भद्रशीला स्मृति पुरस्कार एवम् पल्लव सम्मान-२०६७ वरिष्ठ साहित्यकार रमा शर्मा का.म.न.पा- १५ डल्लु काठमाडौँ भाष्कर लामिछाने लोकसंस्कृति पुरस्कार एवम् पल्लव सम्मान-२०६७ वरिष्ठ लोक-साहित्यकार विश्वप्रेम अधिकारी पुतलीबजार न.पा. १२ स्याङ्जा बोधनाथ-हिमकुमारी लामिछाने स्मृति पुरस्कार एवम् पल्लव सम्मान-२०६७ वरिष्ठ कवि एवम् साहित्यकार दीपक सोती पिठौली नवलपरासी धनवाणी युवासाहित्य पुरस्कार एवम् पल्लव सम्मान-२०६७ जागरुक युवा साहित्यकार कल्पना काफ्ले धनुकुटा हालः चन्द्रगढी झापा लाई प्रदान गरिएको थियो । आदर्णीय वरिष्ठ साहित्यकार नवराज सुब्बालाई गतसाल पल्लव सम्मान-२०६६ द्वारा सम्मान गरिको थियो । उहाँको व्यस्तताले गतसाल कार्यक्रममा उपस्थित हुन सक्नु भएन तसर्थ उहाँलाई सम्मान गरेको फुलमाला दोसल्ला र ताम्रपत्रमा लेखिएको सम्मानपत्र पनि यही कार्यक्रममा हस्तान्त्रण गरिने छ ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Majheri

अक्षर समुहको पाचौँ श्रृङ्खलामा प्रभाकर पण्डितको एकल गजल वाचन सम्पन्न ।

शनिवार, भाद्र ५, २०६७ ।
भरतपुर, चितवन।

भरतपुर स्थित महाकालेश्वर शिव मन्दिरमा अक्षर समूहले आफ्नो पाचौँ श्रृङ्खलामा स्थानीय गजलकार स्रष्टा प्रभाकर पण्डितको एकल गजल वाचन कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । यसरी चल्ने यो कार्यक्रममा एक जना साहित्यकारका १ दर्जन रचना वाचन गरे पछि सोही रचनामाथि सबै उपस्थित स्रष्टाहरुले आ-आफ्ना धारण-दृष्टिकोणहरु प्रस्तुत गर्ने गरिन्छ ।

सोही अनुरुप आज गजलकार स्रष्टा प्रभाकर पण्डितको एकल गजल वाचनमा वाचन भएका १ दर्जन गजलमाथिको टीका टिप्पणीका साथै, केही दिन अगाडिमात्रै प्रकाशनमा आएको उहाँकै “यो अचम्म भो” नामक गजलसङ्ग्रका बारेमा टीका टिप्पणी एवम् समीक्षात्मक दृष्टिकोण प्रस्तुत गरियो।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

बी. पी.को सपना, राज्य र साहित्य

बीपीको महिमा बिचार गतिको क्यै पोख्न खोजेँ यहाँ
आफैँ त्यो शुभ नाम नै अमर भो संसारको माझमा ।
निक्कै कष्ट हुँदा सधैँ अघि बढे ती पाचका झेलमा
रच्थे जाल सधैँ फसाउन भनी थुन्थे सधैँ जेलमा ॥

युद्धैको जन-घोषणा जब गरे गाह्रो थियो कार्यमा
पाचै थर्रभए उसै बखतमा मत्दान भो राज्यमा ।
सालै छत्तिस जेठमा जनमतै साह्रै भयो धाँधली
राम्रो शासन गर्दछौँ अब भनी बोले अझै अर्धली ॥

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

राष्ट्रिय झन्डा

रातो रङ्ग गमक्क अङ्ग जसको नीलो किनारासित ।
साथडै चन्द्र र सूर्यको नछुटने मायाँ सधैँ मै सित ॥
जोडा त्रीभुजको छ हात बलियो हल्लाउँदै नाच्छु म ।
झन्डा राष्ट्रिय राष्ट्रको सु-गरिमा सम्झाउँदै बाँच्छु म ॥

मेरो जन्म स्व-राष्ट्रको सँग भयो ठूला सुकर्मादिले ।
मेरो जीवन यो स्व-राष्ट्र हितमा बाँच्ने त हो कर्मले ॥
बाँचेसम्म स्व-राष्ट्रको ढुकढुकी मै बाँचुला ढुक्क भै ।
भत्के राष्ट्र मरे उसै म मरुँला पल्टेर खुत्रुक्क त्यैँ ॥

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

भित्र काला हुन्छन मान्छे

आफ्नो उद्यम छोडी छोडी,अरु बन्दा रुन्छन मान्छे
बाहिर सफा देखिए नि’, भित्र काला हुन्छन मान्छे

‘बसुधैव कुटुम्बकम’ भन्नु मात्रै मुखमा रै’छ
आफ्नै बाटो भत्कोस बरु, अरुलाई थुन्छन मान्छे

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
BhupendraMahat

धार बनायौ कि ?

छारो उड्न थाल्यो अरे, आङ कनायौ कि ?
नाकै थुन्न पर्ने भो रे, तिमी गनायौ कि ?

न बनायौ, न सघायौ, पर्छ ओतिनु त
भत्काएर आफ्नै घर, जात जनायौ कि ?

च्याँखे थापी मनहरु, कस्तो पन जित्यौ
खुशी भनी कतै फेरि, शोक मनायौ कि ?

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

स्मृति

देख्दैमा पनि आत्म मोहक हुने नक्सा छ नौ कोटको
हावा स्वर्गसरी मनोरथा सफा माटो छ नौ कोटको ।
सोचे कै गतिमा बगेर त्रिशुली नौ कोटकै माझमा
उज्ज्यालो घरमा बलेर बिजुली नेपाल कै साँझमा ॥

राम्रो स्वच्छ-सफा हिमालय हुँदै गंगा-सुधा सुन्दर
देवीघाट पुगी बलेछ बिजुली राम्रो छ चारैतिर ।
पानीको बदला हुँदैन कहिल्यै विस्वासका खातिर
नेपाली जनता जुटौ न अव ता नौलो बिहानी तिर ॥

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
PuspaAnjali

मान्छेहरु अचेल किन शिष्ट हुँदैनन्

मान्छेहरु अचेल किन शिष्ट हुँदैनन्
मित्रतामा त्यति धेरै घनिष्ट हुँदैनन् ।

आदर्श घोक्छन् र शिष्टता पिउँछन्
तैपनि व्यवहारमा वरिष्ट हुँदैनन् ।

ढुङ्गाहरुलाई पुजेर के प्रार्थना गर्छौ
मान्छेहरु देवताको इष्ट हुँदैनन् ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

पानीमाथि फलाउँदै छ सुन

राजधानीको नगरीले लगाउँदै छ गुन
सुनधाराले पानीमाथि फलाउँदै छ सुन ।

पुख्र्यौलीकै आर्जन अरॆ सुनधाराको पानी
जल आउने नलभित्रै पालिकाको घुन ।

छसयमा एक थपेर खेतालाका टोली
त्यहीँभित्र नेपाल खान बजाउँदैछ धुन ।

रानीवनको पानी ल्याउँछ ट्याङ्करले बोकी
महँगो भाडा पैसा छैन जनता लागे रुन ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •