गोर्खे साइँलो

म अधुरो रहेछु
हे भगवान
दिन त तिमीले सबै दियौ,
संसार कै सबै भन्दा अग्लो सगरमाथा दियौ
हराभरा हरियाली प्राकृतियुक्त देश दियौ
खोलानाला, छहरा, भर्ना र छाँगाहरू दियौ
चारैतिर जलश्रोतले सम्पन्न जलासय दियौ
चारैतिर प्रकृतिले घेरिएको सुन्दराता दियौ ।

शहर बसी पढ्ने खर्च जुटाएर आएँ
रित्तिएछु आफैँ आँसु चुहाएर आएँ ।

गोप्यतामा भताभुङ्ग तनमात्र बाँकी
यो जीवनमा भएजती लुटाएर आएँ ।

लक्ष थियो शिक्षित भई ठूलै मान्छे बन्ने
लुटिएछु आफ्नै मुटु फुटाएर आएँ ।

बिक्रम सम्वत २०६३ साउन २५ गते ‘पल्लव’ साहित्य विविध नारायणगढको संयोजनमा र शिवपुरी साहित्य समाज हात्तीगौँडा, काठमाण्डौको आयोजनामा चितवन, नारायणगढ, लायन्सचोक स्थित लायन्स भवनको सभाहलमा आयोजित ‘साहित्य अन्तरक्रिया’ कार्यक्रमको लागि अतिथिको रुपमा उपीस्थति जनाउनु हुने ‘अभिव्यक्ति’ साहित्यका प्रधान सम्पादक नगेन्द्रराज शर्मा, मोहन बुढाथोकी, अर्जन पौडेल निर्जन, मनोज न्यौपाने, शंकर भारती, नरेन्द्रराज पौडेल, ‘शिवपुरी’ साहित्य समाजको अध्यक्ष वियोगी बुढाथोकीज्यू र बगर फउण्डेशनका बिष्णुबहादुर सिंह हुनुहुन्थ्यो । सोही समयमा मलाई एउटा ‘मौन बतास’ नामक हाइकुसङ्ग्रह उपहार स्वरुप प्राप्त भएको थियो ।

यसरी उपहार प्राप्त हाइकुसङ्ग्रह फुर्सदको समयमा अध्ययन गर्दा विश्व साहित्यमा पनि पूर्विय साहित्यमा कविता विधा अन्तरगतको ‘हाइकु’लाई ऋचा वेद अन्तरगतीय गीति छन्द र मन्त्रबद्ध अभिव्यक्तिकैरुपमा पाईने र बौधमार्गी दर्शनमा जोडिएको छोटो कविता हो भन्ने प्रमाणहरू प्रसस्तै पाइन्छ । यो सत्र अक्षरीय बिशिष्ट बिम्ब-बिधानत संरचना गरिने जापानको उन्नाइसौँ शताब्दीको नौलो र नयाँ स्वतान्त्रिक कविता हो ।

मोसफल, त्यसमाथि अति विकट सुदूरपश्चिमाञ्चलको उच्चस्थानमा रहेको सुन्दर, रमणीय, मनमोहक र हरियालीले भरिपूर्ण चिसो हिमाली भू–भागभित्र पर्ने जिल्ला हो — दार्चुला ।

बसेर टाढा किन मुस्कुरायौ
सम्झेर ब्यर्थै बहुतै दुखायौ ।
छौ की कसैका मनमा बसेकी
बेकार मेरो मुटुमा पसेकी ॥

साथी बनेको पनि ब्यर्थ भैगो
प्यासी भएरै दिन सारा गैगो ।
भएन साथी मन माफिकैको
बगेर अश्रू सब सुख्खा भैगो ॥

सञ्जिवनी सरिकै अमृत प्याला पाएको छु
मृगतृष्णा मेटाएर सँगै बाँच्न चाहेको छु ।

ध्वनि नै अतिसुन्दर कोइली कै जस्तो स्वर
शब्द सुनी मख्ख पर्दै नशा-नशा छाएको छु ।

प्रहरमा खोज्दै थिएँ चन्द्रमाको शीतलता
रसिलो त्यो धर्तीतिरै प्रीति जोड्न आएको छु ।

सारा ब्यर्थ भयो उमेर ढलिगो गोडा नचल्ने भयो
प्यारो पुत्र भनेर स्नेह गरदा किम्मार्थ ब्यर्थै भयो ।
माताको ममता बढेर दिनहूँ हा पुत्र मेरा भनी
नातीको अझ नातिनी पनि भए माया बढेरै अनी ।।

आयो दुःख घुमेर फेर घरमा कस्तो अचम्मै हरे
ज्ञानी वा धनको सुवास भए नी मान्दैन त्यस्ले अरे ।
पैसा दौलतको अगाडि अझ झन् मुर्छित हुन्छ अरे
स्वास्नीका वशमा परेर जनले आमा त त्याग्छन् अरे ।।

पोखरा कास्की।
२ गते शनिवार असोज २०६७ ।

नेपाली साहित्याकाशको क्षेत्रमा मोफसलतिर उभिएर हेर्ने हो भने पोखराक्षेत्रलाई पनि नेपाली साहित्यको उर्वराभूमिको सूचिको अग्रपङ्तिमा नाम लेख्न जोकोहीले पनि हातकमाउन पर्ने स्थिति छैन । किन भने यो क्षेत्रमा मासिक सरदर ३ देखी ५ वटासम्म विविध साहित्यिक कार्यक्रमहरू हुने गरेको पाईन्छ ।

यसै सन्दर्भमा माथि उल्लेख भएकै मितिमा पोखरेली युवा सांस्कृति परिवारको आयोजनामा पोखरा नदीपुर स्थित बालमन्दिरको प्रेक्षालयमा कवि एवम् गीतकार श्री सरस्वती श्रेष्ठ सरुको दोस्रो कृति “एक झुल्को घाम अर्लेर सडकमा” नामक कवितासङ्ह विमोचन कार्यक्रम भव्यरुपमा सम्पन्न भएको थियो ।

एक सयमा पैँतालिस बर्ष नाघेछ
साहित्यमा मोती खोज्दै गजल जागेछ ।

समस्याको प्रश्न आयो मोतीराम छेउ
सहजमा पुर्ती गर्दा गजब लागेछ ।

पुरस्कार भागी भए क्याम्पसमा मोती
उन्को दिलले जन्मभूमि सिधै ताकेछ ।

यता हेर्यो यतै मेरा नजरमा राम प्यारा छन्
उता हेर्यो उतै मेरा नजरमा राम प्यारा छन् ।

यी सानै उमेर् देखि मन हर्न लागे
यिनै सुन्दरीले जुलुम् गर्न लागे ।

सुनकी चरी गुनकेशरी सुनले भरी मन केगरी
सुनका दरी अघिकै सरी सुन वन्बिषे कसरी धरी ।

नेपाली गजलका अमर नक्षेत्र युवाकवि मोतीराम भट्टको १४५ औँ जयन्तीको पावन अवसर पारेर मिति २०६७ भाद्र १८ गते शुक्रबार साँझ उहाँकै शेरहरूबाट सम्झनास्वरुप श्रद्धासुमन अर्पण गर्दै महाँकालेश्वर मन्दिर भरतपुरको हाताभित्र १४५ औँ जयन्ती कार्यक्रम सम्पन्न गरियो । अग्रगामी समाज नेपाल, नारायणगढ गजल मञ्च चितवन, हाम्रो मझेरी साहित्य प्रतिष्ठान र पल्लव साहित्य प्रतिष्ठान नारायणगढ चितवन समेत ४ वटा संस्थाहरू मिलेर संयुक्त रुपमा आयोजना गरेको “पलेटीमा गजल” नामक कार्यक्रमले चितवनको साहित्य जगतमा यौटा छुट्टै नयाँ आयाम र रौनकता प्रदान गरेको छ ।

खुलेर त्यो कालोबादल नेपाल उज्यालो हुन्छ कि
समिकरणको राजनीतिले सगरमाथा छुन्छ कि

सत्तालिप्सा कुर्सी–प्रॆमी र अग्रगामी बन्ने नेताले
विश्वलाई अझै चकित पर्न क्यै संरचना बुन्छ कि

फुट्नलाग्यो नेपाल भन्दै हर्ष-विभोर हुने चैँले
छसय एक एउटै भए भन्ने खबर सुन्छ की

गजल-सन्ध्या पोखराले गजल वाचन एवम् स्रष्टा सम्मान कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ । गजल-सन्ध्या पोखराका अध्यक्ष कपिल शर्मा संयोजकको सभापतित्व एवम् प्राज्ञिक सरुभक्तज्यूको प्रमुख आतिथ्यतामा संचालन भएको उक्त कार्यक्रमका बिशेष अतिथिमा वरिष्ठ गजलकार गीतकार एवम् गायक प्रकट पगेनी शिव हुनुहुन्थ्यो । त्यस्तै अतिथिहरुमा चितवन जिल्लाबाट भागलिन त्यहाँ पुग्नु भएका गजलकारहरुमा गोर्खेसाइँलो पुष्प अधिकारी अंजलि प्रभाकर पण्डित केशवराज आमोदी नवलपरासी जिल्लाबाट गोविन्दराज विनोदी विजयराज ज्ञवाली म्याग्दी जिल्लाबाट सुश्री पवित्रा वुढा अछाम जिल्लाबाट रावल कृष्ण तनहूँ जिल्लाबाट सरला लामिछाने सरु जानकी खनाल अमृता सुवेदी बुद्धीसागर वाग्ले उत्तम अधिकारी प्रकाश ‘प्रतिक’ नुवाकोट जिल्लाबाट गोपाल खनाल पाल्पा जिल्लाबाट हरिमाया परियार स्याङ्जा जिल्लाबाट सुरज उपाध्याय जीवन पौडेल धादिङ जिल्लाबाट रोचन घायल पर्वत जिल्लाबाट सुदिप लामिछाने कृष्ण लामिछाने मिलन पौडेल शङ्कर गिरी कृष्ण पौडेल समीप कार्की लगायतका स्रष्टाहरु हुनुहुन्थ्यो ।

आजको २१ औँ शताब्दी जसलाई हामी नयाँ युग वा आधुनिक युगको संज्ञा दिन्छौँ । आधुनिक संसार, आधुनिक मानवजीवनको बखान गरेर थाक्दैनौँ । दिनहुँजसो हुने वैज्ञानिक चमत्कारले हाम्रो जीवनचर्यालाई नयाँ मोड मिलेको छ । ज्