एकदेव अधिकारी
पर्यावरण (लघुकथा)
जिल्ला वन कार्यालयको पियन धनवीरको कार्यालयले उसको विगतको तीस वर्षको कार्यकालमा धेरै हाकीमहरू, मन्त्रीहरू तथा रेञ्जर तथा फोरेस्टरहरू बेहोरिसकेको थियो।
निर्वाचन पछि बनेको सरकारमा त्यही जिल्लाका नेताले वन मन्त्रालयको जिम्मेवारी पाए। धनवीरले पनि हाकिमहरू, तथा वनरक्षकहरूको नयाँ डफ्फालाई स्वागत गर्ने मौका पायो।
हर्के (लघुकथा)
“एई…साउनी, ए..क गिलास अरू थप, त!” हर्के लर्बराउँदै भन्न थाल्यो।
“ओई हर्के मोरो, कति धोक्छस्? छैन अब! बुढीले मार्ली नि फेरी, उसै त सधैँ मसँग बाझ्न आउँछे। पैसा पनि बेलामा दिने होइन। मैले भन्देको छ हेर, भोलि पैसा नलिकन आउने हैन नि फेरी।” साहुनीले थप्ने सुर नगरी जवाफ फर्काइ।
“ए…क गिलास मात्रै! धरो…धर्म, त्यसपछि खुरूखुरू घर जान्छु। तेरो पैसा सबै पर्सी चु…क्ता।” हर्केले फकाउन थाल्यो।
क्षितिज पारी (अनूदित कथा)
डाक्टरको कलम चार्टमा केही लेख्दैगर्दा रोकियो, “त्यसो भए यो तपाईँको तेश्रो दाँतको सेट हो होइन?”
बिरामीले स्विकृतीमा टाउको हल्लायो, “हो डाक्टरसाब। तर यसपाली त धेरै ढिलो आयो नि त?”
डाक्टरले कौतुहलतापुर्वक सोधे, “त्यसैले तपाईँ बुस्टरडोज लिन चाहनुहुन्छ, होइन?”
“हैन, हैन!” उसले आफ्नो हत्केला डेस्कमा राख्दै भन्यो, “पोहोर एउटा दुर्घटनामा मेरो बुढीऔँला काटीयो। त्यो फेरी पलाउन छ महिना लाग्यो।”
शत्रु (लघुकथा)
मेजरसाबको सबैभन्दा ठूलो शत्रु थियो ऊ । उसले मेजरसाबको रातको निद्रा र दिनको खुशी सबै लगेको थियो । राति अबेरसम्म पनि उसकै आवाजको कारणले सुत्न पनि सक्थेनन । दिनभरि पनि त्यसको सोचाइले उनको दैनिक दिनचर्या पनि प्रभावित भएको थियो ।
त्यस्तो कायर तथा कातर त होइनन मेजरसाब । ठूला-ठूला युद्धहरू लडेर धेरै शत्रुहरूलाई हराइसकेको र उनीहरूलाई पाखा लगाएको हिजै जस्तो लाग्छ उनलाई । तर यो शत्रु वास्तवमै खास थियो ।
निराशा (अनूदित लघुकथा)
चुक घोप्ट्याए जस्तो अन्धकार छ, र ढोकाको चुकुलको परिचित आवाज कुर्लुङ्ग मात्र सुनिन्छ। म प्रतिक्रियाको आशामा सकेसम्म जोडले चिच्याउँछु तर कुनै उत्तर आउँदैन।
“म यहाँ कसरी आएँ?” मनमनै सुस्केरा हाल्छु र तुरुन्तै सम्झन्छु म यस कोठामा केही चीजबाट बच्न भाग्दा भाग्दै आइ पुगेको थिएँ।
“त्यसो भए म यहाँ आफैँ थुनिन आइ पुगेँ?” म आफैँलाई सोध्छु। कोठा साँघुरो छ, खुट्टा तन्काएर ढोका फोर्नको लागि पर्याप्त ठाउँ छैन ।
खुशी (अनूदित लघुकथा)
मध्यरात तिर मिटीया (डिमित्री) कुल्दारोफ हतार-हतार आफ्नो बुबा-आमा बस्ने घरभित्र एकाएक पसेर सबै कोठा चाहाऱ्यो। बुबा-आमा आराम गर्न गइसक्नुभएको थियो र उसकी बहिनी उपन्यासको अन्तिम पेज पल्टाउँदै थिइन। स्कुले भाइहरू सुतिसकेका थिए।
“यति हतारमा किन?” अचम्भित बुबा-आमाले सोध्नुभयो। “के भयो?”
“त्यो नसोध्नुस! यस्तो कहिल्यै सोचेको थिइन! अहँ कहिल्यै पनि,–अति अविश्वसनीय कुरा!”
मिटीया अट्टहास लगाउँदै कुर्सीमा पसारीयो, खुशीले उसको भुइँमा खुट्टा थिएन।
झण्डा (लघुकथा)
धेरै दिनदेखि लघुकथा कुनो तथा मझेरीमा उपस्थिति जनाउन सकेको थिइन, त्यसैले आज एउटा कथा लेखेर पोष्ट गर्ने बिचारले कम्प्युटर शुरू गरेँ, कथाको विषयवस्तु सोच्दै थिएँ कि ढोकाको कलबेल बज्यो । बाहिर निस्केँ, जुझारू पार्टीका नेता, उम्मेदवार तथा कार्यकर्ताहरू स्वागत गर्न बसेका रहेछन । दश औँलाका समुहहरू अचानक एक हुँदै गए ।
“अधिकारी जी नमस्कार ।” मैले केही भन्न नपाउँदै अबिरले छोपिएको अनुहार अघि सार्दै उम्मेदवार मित्र अघि सरे ।
अन्तिम पात (अनूदित कथा)
वासिङ्टन स्क्वेरको पश्चिम पट्टी अनौठा गल्लीतथा कुनाहरूसँगै गुजमुल्टीएका ती ठाउँहरूलाई केही चित्रकारहरूले आफ्नो कर्मथलो बनाए । उक्त कर्मथलोको कुनै एक तीन तल्ले घरमा स्यु र जोहाना उर्फ जोन्सीले आफ्नो चित्रशाला बनाएका थिए । मेइन र क्यालिफोर्नियाका यी जोडीको संयुक्त अभिरूचीले यिनीहरूलाई एक संयुक्त चित्रशाला तिर उद्धत गराएको थियो ।
मे महिनाको चिसो सिरेटोसँगै एक अपरिचित न्युमोनियाले यी चित्रकारहरूको कर्मथलोमा यत्र–तत्र चीसो स्पर्शसँगै दर्जनौँ शिकारलाइ आफ्नो चङ्गुलमा फसाउँदै निर्भिकरूपमा पाइला अगाडि बढाउँदै हिँड्यो । चिसोको प्रभावसँगै मीस्टर न्युमोनियाको प्रभाव अझ बढ्दै गयो ।
किप द चेञ्ज (लघुकथा)
क्यालिफोर्नियाबाट ग्रेहाउन्ड बसको साढे चार घण्टाको यात्रा पछि रातिको करिब पौने नौ बजे लास भेगाजमा ओर्लियौँ । पहिलो झलकमै यहाँका क्यासिनोहरूका झिलिमिलि चम्किला बत्तीहरूको कारणले दिन वा रात छुट्याउन गाह्रो भयो । संयोग यस्तो पऱ्यो कि उत्रनासाथ मुसलधारे वर्षाले हाम्रो स्वागत गऱ्यो । बसमा एकजना लास भेगाज बासीसँग सामान्य चिनजान भएको थियो । ओर्लनासाथ सायद हाम्रो समस्या बुझेछ क्यारे भन्न थाल्यो – “डु यु गाइज वान्मी टु गेट यु अ क्वीक क्याब ?” (के तपाईँहरूकोलागि छिटो ट्याक्सी पाउने ठाउँ लैजाउँ ?)
काठको घोडा (लघुकथा)
“मेरो एक सपना त बल्ल पुरा भयो।” पारस कानुनी रूपमा बिबाह दर्ताको प्रमाणपत्र थन्काउँदै एलिनासँग भन्दै थियो।
“एक होइन एक मात्र भन पारस, अरू पनि म जस्तै सपनाहरू छन भने ती पुरा कुनै हालतमा हुन दिउँला र?” एलिनाले लाडिँदै भनी।
“हो बाबा! मेरो ससुराको एकमात्र छोरी अनि मेरो एकमात्र सपना!” पारस विश्वास दिलाउने प्रयासमा भन्दै थियो।
सजाय (अनूदित लघुकथा)
मैले त्यस्तो कुनै अपराध गरेको थिइन, ता पनि म पल्टिरहेछु यहाँ आफ्नै छायाँलाई एकोहोरो हेर्दै, खुट्टा हल्लाउँदै, भित्तामा भएका अदृश्य हमलावरहरूलाई लात्तीले हानेको अभिनय गर्दै । कसै न कसैले मेरो क्रोधको सामना गर्नै पर्छ, चाहे त्यो काल्पनिक शिकार किन नहोस । कम से कम ऊ प्रतिरक्षामा मसँग भिड्न त सक्दैन; यतिबेला मैले लिने सन्तोष भनेकै त्यही हो ।
अभिमान (अनूदित लघुकथा)
एकपटक यस्तो घटना घट्यो कि बिब्लसका राजा नुफ्सीबलको राज्याभिषेक पछि उनी आफ्नो शयनकक्षमा गए – त्यो त्यहि कक्ष थियो जुन पर्वत बासी तीन चमत्कारी सन्तहरूले उनको लागि बनाएका थिए । उनले आफ्नो श्रीपेच र राजसी पोशाक उतारे र कक्षको मध्यभागमा सोच्दै खडा भए, सर्वशक्तिमान वर्तमान बिब्लसका महान सम्राट ।
एकाएक उनी पछाडि फर्के र उनले देखे कि उनकी आमाले दिएको चाँदीको ऐनाबाट एउटा दिगम्बर मानिस बाहिर निक्लेर आयो ।
आनन्दको अनुभुति (अनूदित लघुकथा)
मेरो युवावस्थामा एकपटक एउटा सन्तसँग सानो डाँडा पछाडि भएको उनको शान्त बगैँचामा भेटेर सद्गुणका प्रकृतिको बारेमा कुरा गर्दैथिएँ कि त्यसैबेला एउटा लुटेरा थकित मुद्रामा खोच्याउँदै डाँडा काटेर आइपुग्यो । बगैँचामा आउनासाथ सन्तको अगाडि घुँडा टेकेर भन्न थाल्यो, “महाराज, म आराम चाहन्छु ! मेरा अपराध मलाई भारी भयो ।”
अनारदाना र सुन्तला (लघुकथा)
भान्छाकोठाको टेबलमा सजाएर राखिएका फलफूलहरूले आपसमा भेला गरे । उनीहरू मानिसको निर्दयीपनबाट वाक्क र दिक्क भएका थिए र मानिसहरू बिरूद्ध बिद्रोह गर्ने मनस्थितीमा पुगेका थिए । सबैभन्दा पहिले एउटा गतिलो नेता छान्ने कुरामा सबै सहमत भए । सुन्तला र स्याउ प्रतिष्पर्धिका रूपमा खडा भए । सुन्तलाले सुटुक्क अनारका दानाहरूको भेला गरायो । अनारका प्रत्येक दानाहरू एकअर्कासँग टपक्क टाँसीएर आफ्नो घर भित्र बसेका थिए । सुन्तलाले भाषण गर्न थाल्यो –
