फूल झरेपछिको शोकसागर
शोकलाई सिर्जनामा रूपान्तरण गरेर राहतको अनुभूति गरेका धेरै सर्जकहरूको लहरमा उभिन आइपुगेका छन्–खोटाङे कवि नरेन्द्र निर्विकार । कोखको घाउमा मलम लगाउनकै लागि गजलप्रधान स्मारिका “फूल झरेपछि” नामक शोक सँगालो सार्वजनिक भएको छ । धर्मपत्नीको मृत्युमा माधव घिमिरेले “गौरी” शोककाव्य लेखेजस्तै २२ वर्षीय छोरा गौरबविक्रम राईको असामयिक निधन (भीरबाट लडेर) मा पिता नरेन्द्र निर्विकारको सम्पादन तथा परिकल्पनामा सिर्जित समीक्ष्य शोक सँगालो “फूल झरेपछि” भित्र गजल, गीत, कविता, डायरी, लेख र तस्विरजस्ता खोलाहरू मिलेर मानवअश्रुको एउटा शोकसागर बनेको छ ।
राणाकालीन दन्त्यकथा होइन यो । पञ्चायतकालको उत्तरार्द्र र दमनको चरमोत्कर्ष । ‘हरियो वन–नेपालको धन’ मूल नारा बोकेर वृक्षारोपन गरियो । यति धेरै वृक्षारोपन गरियो कि – नेपालको कुल क्षेत्रफलभन्दा पनि बढी भूभागमा वृक्षारोपन गरियो । घर, सडक, खेतबारी, नदी र हिमाल पनि जङ्गलै जङ्गलले भरिए ।
२०२६ सालमा नेर्पा-९, खोटाङमा जन्मेका नेपालीका उपप्राध्यापक धनप्रसाद सुवेदी ‘श्रमिक’ हाल पीएचडी शोधकार्यमा संलग्न छन् । उनी एकजना अथक र सक्रिय शोधकर्ता एवम् साहित्यसेवी हुन् । अनुसन्धान, लेखन, प्रकाशन र संस्थागत संलग्नताले यिनको उपनाम (श्रमिक) सार्थक भएको पुष्टि हुन्छ । उपन्यास, समालोचना र कविता एवम् गजल विधाका चारओटा पुस्तक प्रकाशित गरिसकेका धप्रसु श्रमिक मूलतः समालोचना र अनुसन्धान क्षेत्रका जागरूक र उत्साही वाङ्मयसेवी हुन् । २०५६ सालमा नेपाली उपन्यासमा आञ्चलिकता नामक समालोचनासङ्ग्रह प्रकाशनको दसवर्षपछि प्रकाशित धनप्रसाद सुवेदी ‘श्रमिक’ को खोजमूलक गहन पुस्तक हो -खोटाङ जिल्ला ः विगत र वर्तमान ।
बालकृष्ण सम, पहलमानसिंह स्वाँर, विजय मल्ल र गोपालप्रसाद रिमालहरूको जमाना अब रहेन । सरुभक्त र गोपी सापकोटाहरूले पनि नाटक लेखनबाट विश्राम लिएको वर्तमान अबस्थामा कृष्ण शाह यात्री, किशन थापा अधीर, विमल भौकाजीजस्ता सीमित सर्जकहरूले मात्र नाटक/एकाङ्की विधामा कलम चलाइरहेका छन् । नाटक मञ्चनको मौसम पनि प्रतिकुल भइरहेको यस्तो खडेरीमा एउटा नाटक/एकाङ्कीसङ्ग्रह प्रकाशित भएको छ -‘युग उचाल्ने अक्षरकर्मीको अवसान’ । यो नाट्यकृतिका सर्जक हुन्-नन्दलाल आचार्य । 
