kbs

बिर्खबहादुर लामिछानेलाई सबैले चिन्दछन् गाउँभरि नै । उसकी आमा मरेपछि बाबुले अर्की आमा अर्थात् सौतेनी आमा भित्र्याएपछि बिर्खेलाई छुट्टिएर गरिखाओस् भन्ने बिर्खेका बाबुको इच्छा छ। बिर्खेकी आमापट्टिबाट बिर्खेका दुइटी दिदीहरू पनि छन्, जो विवाह भैसकेर आआफ्नै घर गरेर बसेका छन्। बिर्खेका बाबुको आर्थिक अवस्था कमजोर छ। एउटा सानो घरबारी, एउटा खोल्याङ खेत, एउटा ब्याउन लागेको थोरे भैँसी, दुइटा बाख्रा, एक हल गोरु भएको सामान्य किसान हो पाखाघरे अन्तरे – जो बिर्खेको बाउ हो।

“केभएको प्राणनाथ ?” माता पार्वतीले सोध्नुभो, “कैलाशमा किन हल्लीखल्ली !
“हल्लाइदा कपीदेखि डालीका जामुनाहरू । ” आराध्यदेव पशुपतिनाथले भन्नुभो, “शब्द भो पानीमा खस्दा बुलुबुलु बुलुबुलु !”
“त्यसो मात्र हो र प्राणनाथ ?” माता पार्वती थप जिज्ञासु हुनुुभो, “कपी क्रीडाकै कारण श्लेषमान्तकको शान्ति खलबलिने गरी यो होहल्ला भएको हो त !”

कवि शिरोमणि र मेरा पिता सोमनाथ घिमिरे व्यासको सम्पर्क एउटा अनौठो संयोगबाट हुन पुगेको थियो । त्यही संयोगले नै रामेछापको एउटा दुर्गम गाउँका पहाडिया पण्डितको परिवारलाई काठमाडौँमा बसोबास गर्ने अवसर जुरेको थियो ।
रामेछापको ठोसे भाषा पाठशालाका शिक्षक मेरा पितालाई आफ्नै गाउँ गहिराथोकका नरबहादुर खत्रीले जग्गासम्बन्धी मुद्दा हालेछन् । त्यही मुद्दाको तारेखमा १९९८ सालमा काठमाडौँ आएर रामेछापकै सुंदारपानी गाउँका कप्तान तेजबहादुर कार्कीको गहिरीधारास्थित घरमा बस्नुभएछ मेरा पिता । त्यसैबेला श्री ३ भीमशमशेरकी बुहारी जर्नेल रामशमशेरकी पत्नी समुद्रकुमारी राणाले टंगाल दरबारमा पुराण लगाउने भइछन् । पण्डित ब्राह्मणहरूको खोजीका क्रममा तेजबहादुरको सिफारसिमा पिता सोमनाथलाई त्यस पुराणमा बस्ने मौका जुरेछ ।

मनका एकान्तका तलाउमाझ
अनायासै तरंग उठ्छ
लाग्छ कुनै अतृप्त रागले
संगीतको कर्णपि्रय स्वर पाएको छ

जाग लम्क चम्क ए नौजवान हो
आफ्नै ढंगले नयाँ रंगले देश सिंगार्न यो

तिम्रो सिउँदो सजाइदिने मेरो एउटै धोको
तिमीप्रति चाहना जुन मेरो सधैं चोखो

आहा! वनमा फुल फूलैफूल वासना चल्यो मनैमा
हाँसुहाँसु लाग्न थाल्यो लाली चढ्यो तनमा
भनूँ भन्नै नहुने
के मात लाग्यो नि होसै नहुने

जुन फूल मैले चाहेको थिएँ कसैले टिपेछ
सौन्दर्य भने यो सधैं मेरो आँखामा लुकेछ

यस्तो लाग्छ मेरो गीतको किताब हो तिम्रो आँखा
मनको मौन सोधाइको जवाफ हो तिम्रो आँखा