तोयानाथ पौडेल

गजल

केको फुर्ति लाउनु र हौ सराब बेचेर
अनि आफ्नै जवानिको त्यो बहाव बेचेर

आफै खन्छौ चिहान तिमी आफैँलाई पुर्न
के सुरक्षित होलाउ तिमि ? नकाव बेचेर

शिक्षा लिनु टोपि लुकाई खेले जस्तो हैन
बुध्दिजिबी हुन्न कोहि किताब बेचेर

धनि हुन सुनकै ब्यपार चाहिदैन साथि
ठेला वाला किन्छन घर कवाब बेचेर

तोयानाथ पौडेल
सँखुवासभा
हाल मरुभुमिको छाति बाट

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

जिन्दगी

जँघार जिन्दगीको न त तर्न सकियो
पछाडि फर्केर न केही गर्न सकियो

केवल छट्पटाई तृष्णा बोकी छातीमा
समयका पालुवा न त चर्न सकियो

कछाड मै बसेर आधा भयो उमेर यो
चढियो लेखै न त बेशी झर्न सकियो

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

पुरुश हरु ..

जुन झार्दिन्छन अनि तारा झार्दिन्छन
उस्तै परे आकाश पनि सारा झार्दिन्छन

जब सिद्धिएर रस फुल जर्जर हुन थाल्छ
अनि ढुङ्रि ले हानेर दारा झार्दिन्छन

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

यात्रा

यी अक्टुबरका दिनहरू हुन
दिन एक तमासको भइरहेको छ
समयसँग सम्झौता गर्दै
सम्झौतासँग जीवन घिस्याउदै
आफ्ना बिफल, सफल पाइलाहरू
यो छोरो मान्छेको देशमा
अबिराम दगुरिरहेछु

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

हुने खाने जुवाका खाल हालेर बस्छन

हुने खाने जुवाका खाल हालेर बस्छन
हुदा खाने चुहिने पाल हालेर बस्छन

धनीलाई कुन् दशै अनि केको तिहार
माझी दाइ नदीमा जाल हालेर बस्छन

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

फेसबुक

नचाहिने हल्ला गर्न चाँडो भा’छ फेसबुक
कसैलाई धर्म बेच्ने भाँडो भा’छ फेसबुक

जाति, धर्म, भाषा, लिङ्ग, बर्ण अरु के के
कसैलाई भाषण गर्ने डाँडो भा’छ फेसबुक

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

३ हाईकु

१)खुकुरि भन्दा
कर्द धारिलो देखेँ
यस्तो नि हुन्छ ?

२)रात कालो कि?
नियत कालो थियो
मैले बुझिन ।

३)सुर्यास्त पछि
भ्यागुता कराएको
कि नेता पो हो?

तोयानाथ पौडेल
सँखुवासभा तामाफोक
हाल- मरुभुमिको छाति बाट

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

कर्म मारा

लामो सास ताने पछि हात राख्दै निधार तिर
जा है बाबु गर्जो टार्न भन्छन बाले कतार तिर

जनेन्द्रिय झुण्डाएर शुद्ध खसि भन्दै अचेल
बैलो बाख्रो बेच्छन अरे सहर बजार तिर

काम गर्न जाँगर छैन तँ नै रानि म नै रानि
दोशी भन्दै औँला तेर्साई केहि हुन्न सर्कार तिर

दिन भरि फेसबुक रात भरि लँगुरबुर्जा
कता जान्छ हाम्रो समाज नगएर सँहार तिर

तोयानाथ पौडेल
सँखुवासभा तामाफोक
हाल मरुभुमिको छातिबाट

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

बर्तमान vs अतित

गयौ तिमी धनि भेटी पिठ फर्काएर
रोई रा छु आज भोलि आँशु दर्काएर

सम्झि राछु मैले चाहि मिठा अतित ति
परै बाट हाँस्दै आ’को केश लर्काएर

सानो गल्ती भयो कि त घुर्कि लगाउथ्यौ
रिसाए झै हेर्थ्यौ अनि आँखा कर्काएर

रोदी, भैलो मारुनी त सुन्नै हुदैनथ्यो
सँग सँगै नाच्थ्यौ फेरि कम्मर मर्काएर

के पायौ र रुवाएर दुखि तोया लाई
खुसी छौ र तिमी मेरो छाति चर्काएर ?

तोयानाथ पौडेल
मरुभुमिको छाति बाट…

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

बिदेसिनु पर्या छ घरको खाँचो टार्न भनी

बिदेशिनु पर्या छ घरको खाँचो टार्न भनी
आफू दुख गरेरै अरु खुसी पार्न भनी

जिउ भरि पसिना पिठ्यु भरि निलडाम
लागेको छु पेलिँदै केही खालो सार्न भनी

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

आलु म

लाग्ने खुकुरीले सेर चाहे
भुत्ते चुलेसीले काट
पहाडि पखेरामा गाड चाहे
मैदानी फाँटमा पुर
कम्पोष्टले थिच चाहे
रसायनले किच वा माटोले माटोले मात्रै छोप
आखिर जे गर म त्यो सहन्छु सहेको छु र सहनै पनि त पर्छ
किनकि आखिर म आलु न हुँ

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

सडक छाप अरबे

गाँसको ठेगान छैन
आवास को ठेगान छैन
कपास को अर्थ छैन
हामी सडक छाप भयौ
करेशाको पासै रुच्दैनथ्यो
फ्रिजको सिनो लुछ्ने भयौँ
कहिले भोक लाग्दा पनि खान पाइन्न

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

आमा त्यो अपराधी हो नजन्माऊ त्यसलाई

आमा त्यो अपराधी हो नजन्माऊ त्यसलाई
जसलाई अमृत्युमा मारिन्छ
फाँसि को डोरिमा लघारिन्छ
सात गाउँका मान्छे बटुलेर
तुलसीको मठमा धर्म गराइन्छ र
अपराधको टुङ्गो लगाएर मृत्यु दण्ड सुनाइन्छ
आमा त्यो अपराधी हो नजन्माऊ त्यसलाई

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

घाम लाग्छ एकदिन

घाम लाग्छ एकदिन, सधैं कहाँ रात हुन्छ
धैर्य गरी बस सखी, रोइ कहाँ बात हुन्छ

सधैँ भरि साथ दिने, सँगै बाँच्नेसँगै मर्ने
मायालु को सदैव त्यो सहयोगी हात हुन्छ

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

मान्छेको परिचय

तालसँग मिलाउछ जिन्दगीको लय
यही रहेछ मान्छेको असली परिचय
कमाएर लाखौ लाख
भरिदैन लोभको भाँडो
पसिना चुहाएर दाँतबाट
गरिरहेको हुन्छ बिवाद दुई रुपियाँमा
रिक्सावालासँग ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

देश

पट्टी कस्ले लाउने देश दुखेको दुख्यै छ
दुख हेर्दै भगवान् भने लुकेको लुक्यै छ

धनी झन धनी भो, ढाक्रे झुपडी मै बस्छ
मोटे झन मोटायो दुब्लो सुकेको सुक्यै छ

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

आमा

…………..

लमतन्न मृतात्मा
हेरेर सिकुवामा
आमा मुर्छित ,छिन

दिनदहाडै निशाचर डुलिरहेछ
गाँऊ गाँऊ ,
डर को हुईया फैलाएर
आमा अर्ध मृत छिन,
रगत पसिना बगाएर हुर्काएको सन्तान
लुछाचुँडी छ स्याल हरुको
तुलसीको समि हैन गिद्दे छाँया छ बुख्याँचा हरुको
कम्पित स्वर सुनिन्छ आमा को
यसलाई दफन गरिदेओ….
एक हुल बुख्याँचा को आगमन हुन्छ ,
सहानुभुती का झटाराले
“सहिद भयो तपाईको छोरा”
आमा सुन्दिनन् केही
लाग्छीन बिस्तारै नसकी नसकी
बोकेर छोराको लास
मशान घाट तिर

जेसुकै समुह को होस
आमाको लागि त्यो छोरो बाहेक केहि होईन
मरेर शहिद भएको भन्दा
बाँचेर गरिब भएको हेर्न चाहान्छिन आमा

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •