छन्द कविता

आँखा खोलेर देखिन्न, चिम्लँदा देखिदैन त।
आफैँ भित्र बसेको छ, आत्मा भित्रै लुके छ त।

आफैँ भित्र छ कस्तूरी, खोज्दै हिन्छ वनै भरी।
भित्रै आत्मा छ खोज्दैछौँ, मन्दिरमा सदैभरी ।

वेदसार : महा-वाक्य
–

जनक पुरका राजा, विद्वान जनकै थिए,
राजपाठ गुमाएर, भिखारी सरहै भए।

धन धान्य छिमेकीले , लुटी लगे सवै कुरा,
बाँकी थिएन केही, कतै केही त खाने कुरा।

व्याकुल भोक तिर्खाले, भोको पेट हिने उनी,
भोजन खोजिमा लागे, यत्र तत्र डुले पनि। ।

कुनै भतेर देखेर, सवैभन्दा बसे पछि,
बाँड्दा बांड्दै समाप्तै भो , पुगेन भोजनै अनि

फालिएको जुठो टीपे, उठाए हातमा उनी,
हातैबाट लुटी भाग्यो, चीलले हातकै पनि ।

हाहाकार गरी दौडे, हा हा हा !! चील हा भनी !!

योग

पद्म- कुमार साथैमा थिए संचय कोषमा,
उन्नाइस-उनन्चास रहेका साथ कोषमा।

अपूर्व भेट ऐले भो बिहानै जैन मन्दिर,
बितेछ वर्ष पच्चीस गरायौयोग मन्दिर।

फागु आएछ रड्॰गीन मधुर स्वाद प्रेमको,
बसन्त बासनै प्रिय रस पिएर प्रेमको।

मन्दमन्द बतासैले सुम्सुम्याए कपोलमा,
मँगमँग सुगन्धैनै केश झुले ललाटमा ।

नत छ शीत तातोनै पोली जीउ तताउने,
रँगिएका बिनारंग रातागाला गराउने ।

लगाऊ रंग गालामा प्यारा बसन्त लौन त ,
फक्रेकी फूल ऐलेनै आएर चुस लौ नत ।

काष्ट मण्डप मन्दिर्मा, गुरुको जन्म उत्सव,
शिष्य शिष्या भए भेला, सिंगारे खूब सुन्दर।

आकाश वायु माटो र, आगेा पानी रहे तक,
गुरु शिष्य हुने एक , भूमण्डल रहेतक।

निजलाई निजैले नै, गर्छौँ दर्शन ध्यानमा,
योगपछी वियोग त,अवश्य हुन्छ विश्वमा।

पश्चात्ताप किन गर्नु, भयो वियोग बन्धु को
गुरु कृपा सदा हुन्छ, समाऊँ ज्ञान मार्गको ।

पशुपति महादेव तिमी नेपाल पालक,

हाम्रो रक्षा सदा गर्छौ शान्ति माग्दछ बालक
पशुपति तिमीलाई नम: शिवाय भन्दछौँ,
आमा बाबु कता तिम्रा भनन सुन्न खोज्दछौँ।

पुत्र गणेश जेठा हुन् कान्छो कुबेर भन्दछन्,
पत्नी हिमाल पुत्री हुन् पार्वती सव जान्दछन्।

ब्रह्मा विष्णु महादेव बनायौ अति सुन्दर,
मिलेर तीन भाइले हाम्रो जगत सुन्दर ।

तिम्रै नै फुलवारीका हामी विविध फूल हौँ,
माली रक्षक हाम्रा हौ देऊ आशीष माग्दछौँ।

लिएर काबुमा घोडा खिँची लगाम बेसरी ,
दौडाउने उकालीमा ओरालीमा उसैगरी ।

कोर्रा देखेर घोडा त दगुर्थ्यो पथमा निकै ,
उफार्थ्यो पीठमा माथी दुख्थ्यो नितम्बमा निकै।

कोर्राको चोट घोडाले खुट्टा चारै उफार्दछ,
झट सर्पट उफ्रन्छ सवार भूमि खस्दछ।

दामोदर कुण्ड

हिमालमाथि आकाश, ठूलो निर्मल कुण्डमा ।
मीटर पाँच हज्जार, आठसय उँचाइमा ।
शिव रक्षित नेपाल, शीतल जल सिन्चित ।
स्वर्ग सोपान अग्लोमा, हिमचुली छ छादित।

दामोदर्कुण्ड बीचैमा,जहाँ शिव निवास छ।
किल्ला उत्तर नेपाल, मुस्ताड भनिने ज छ ।
त्यही नेपालको जिल्ला, हिमालपारि एक छ।
यही हो बलियो दुर्ग, प्रकृति शिर ताज छ ।

उच्च हिमाल टुप्पैमा, मनमोहक ताल छ ,
गणेश सहितै आद्या, शिवा-शिव निवास छ।
सरोवर छ नीलो नै, दामोदर्कुण्ड सुन्दर ।
शिव-शक्ति निवासैमा,,गणे़श शिव सुन्दर।

विश्व माता पिता हाम्रा, पुष्पान्जलि सदैभरी,
धूपदीप छ नैवेद्य , शुद्धजल घडाभरी।
सम्युक्त कर बाटै नै, वन्दना शिव पार्वती ।
श्रीगणपति नै हाम्रा, हे वन्दनीय भूपति ।

निन्दा गरोस धेरैले, प्रशंसा नै कुनै गरुन्।
न यता को न त्यताको, जे सुकै जसले भनुन्।

विज्ञानले भनेको नै भन्ने गर्छ सदैभरी,
औँलाको सूक्ष्म रेखामा देख्छ न्याय सदैभरी ।

चन्द्रलोक पुगेरै नै , अत्याधुनिक यानमा ।
चाँडै फर्कन्छु भन्दथ्यौ , गुन्जन्छ स्वर कानमा।

उतै घर बनाएरै , बसोबास गर्यौ किन ?
यता त्यागी उतै तिमी , माया मारी बस्यौ किन ?

उडी भूमण्डलैबाट, चन्द्रलोक पुगीकन।
आत्मा छाडी उतै फर्क्यौ, स्थूल मात्र यता किन ?

यन्त्रशाला यता नासा, प्रत्येक चाँदनीसित।
खै मेरा प्रिय यात्री ती ,भन्दैछ चन्द्रमासित।

म
जाग्रत स्वप्न तूरीय, सुसुप्तीमा ‘म‘-लाई नी,
भेट्न प्रयास गर्दछन्, देखिदैन ‘म‘-लाई नी।

देखेका सपनीमा ती बिपनीमा कता तिर ,
सपनीमा उता थियौ विपनीमा यतातिर ।

यता उता सवै ठाऊँ उभय नै देखिने छु,
छैन टाढा तिमीसित तिमी भित्रै बसेको छु।

निर्मल विमल

देव हरि सवैका सम्माननीय महान यी,
सदा पूजित निर्मल, विमल एक देव यी।

आराध्य देवठूला यी, क्षार जलधि वेष्ठित,
विशाल मन्दिरैमा छन् सपरिवार सुशोभित ।

देखिन्छ नेपालका, गराहरु सुन्दर ।
देखेर यी दृष्यले, नपग्लिने को छ र ।।
उच्चा कतै टाकुरा, छुँदैछ आकाशमा ।
देखी हिमाली धरा, रमिन्छ साकारमा ।।

छन् मध्यका भागमा, हराभराका स्थल ।
खोला नदी ताल वा, पहाडका जंगल ।।
ती लालुपाते वुकी, गुराँसले जग्मग ।
ल्यौ भोगटे कागती, लदावदी काफल ।।

क्रिष्चीको नयाँ वर्ष : शुभकामना

नयाँ यो वर्ष क्रिश्चीको स्वागत गर्न तयार,
बित्यो सत्र गयो टाढै देखाउँदै मतियार।

राम्रै गर्यो चुनाऊ त यही वर्ष सुरू भयो,
पूर्णता त नयाँले नै गर्नु पर्ने पनि भयो।

पाँच प्रतिशतै नै ज थ्रेस राख्नु पर्ने थियो,
बलिया सवै सप्रन्थे झार उम्रन्न नै थियो।

दलले नै बनाएको दलीय सम्विधान हो ,
मुटु नै त दलीयै छ , शिर निर्दल हुन्न हो !

असम्भव भनी जान दलमा पति निर्दल,
दलैमा अडिएको छ उनको प्राण निर्भर ।

सात्विक भोजनै खाऔँ चवाई रस स्वाद ली,
निदाएर सुतौँ राती सुसुप्ती अवस्था पुगी ।

जाग्रित स्वप्नमा पीडा चिन्तित गर्न सक्दछ,
आनन्द दायकै जो छ सुसुप्ती र तुरीय नै छ ।

टेन्डर आह्वान

मुटु छेँड्ने चिसो शीत , उक्ली सकेछ माथि नै ।
झर्यो हिउँ हिमालैको, तीव्र वायु छ साथ नै।

ताप शून्य भयो झर्यो, सुकुर्सुकुर्गरी जल।
मूल फुट्यो दुवै नाक, झराले ती भलै-भल।

दिउँसै सिरकै ओडी, भ्रामरी गर्छ नासिका ।
सिम्हासनसरी हाच्छ्यूँ , बिर्सन्न गर्न नासिका।

आँखा नाकबने स्रोत, जलाधार विद्युतको।
डाक्टर टेन्डरै हेर , म्याद छ सात दिनको ।
पुस ३, २०७५।

जन्म दिन परेको छ शुभ नै शुभ जीवन,
कति बिते र बाँकी छ कति गुन मनैमन ?

रवि शशि घुमी धेरै मार्ग पूरा गरी सके,
उनैले सबको काया क्षण क्षण गनी सके!

घट्यो सब्को दिनै आज गर भलो छिटै ज है,
सुयोग्य नाम राखेर इतिहास बनाऊ है ।

—होम सुवेदी
हामी देश विकासको चरणमा धेरै पछौटे भयौं
अर्काको घरमा गएर उसका धेरै भरौटे भयौं
हाम्रा पूर्वजका बनेर नमुना यो देशमै बढ्नु छ
टेक्तै पौरख पाइला सगरको माथा छिटै चढ्नु छ ।।१।।

गैंती झम्पल हात हात सबले बोकी यतै लौ जुटौं
हामी देश र देशभक्तजनको सम्मानमा लौ उठौं
यौटा साँघु बनेर उच्च युगको यात्रा छिटै गर्नु छ
बाँझै छन् सब खेत बारी गहिरो जोतेर क्यै छर्नु छ ।।२।।

मैले अम्मरसिंहका पदहरू पछ्याउनै पाइनँ
जानाजान हुँदै गए त्रुटिहरू सच्याउनै पाइनँ
चाहन्थें अझ उच्च नागरिकका उत्कृष्टताका दिन
मैले आत्मीय भाव यो मुलुकमा बिच्छ्याउनै पाइनँ ।।३।।

कविता
भाषाको गहिराइबाट किन हो टाढा गएको छु म
धेरै हं्रस्व र दीर्घका नियममा टाढा गएको छु म
गर्छन् स्नेह तथापि मित्र जनले छट्टू भएको छु म
केही छैन मभित्र आज प्रतिभा मठ्ठू भएको छु म !

थाप्लाको ऋणबोध यो मुलुकको आजै चुकाऊँ कि म
माटो लानु छ स्वर्ग यो मुलुकको केही लुकाऊँ कि म
मेरा आदरणीय अग्रजहरु आस्था फुकाऊँ कि म
श्रद्धाले नमनीय माथि शिर यो केही झुकाऊँ कि म !!

मेरो लेखनको कला विपदले ढाकेछ ढाकेछ कि
मेरै शासन जो ममाथि नगरी थाकेछ थाकेछ कि
मेरै निर्मल सोच जो अघि थियो त्यो साँध सा¥यो किन
निष्ठाले मनभित्र आज धमिलो पानी उमा¥यो किन ?