kbs
आइमाइ
आज गाउँकै हजुआमा पर्ने मेरो घरमा आउनु भयो । र मसँग धित मरुन्जेल रुनुभयो । हजुआमाको रुवाइले मेरो मन पनि रोयो । लाग्ने मान्छे कठोर हुन्छ भन्छन् तर मलाई बिश्वास लाग्दैन । भावना हो आँसु कसैको दुःख पीडामा यो पग्लेर पानी बनेर बग्ने गर्दछ । त्यही भयो आज मेरो आँखामा । वृद्धावस्थातिर उकालो चढ्दै गरेकी ती हजुरआमाको अनुहारमा हेर्छु । वर्षायामको झरी जस्तै वगिरहेछ आँसु आँखाबाट ।
भैगो दिनुपर्दैन
एहे खर्दारनी बजै ! आउनुस् आउनुस् कताबाट ?
आफ्नो भताभुङ्ग कोठामा बसेर खरदार सुन्दैछ र आफ्नो जनैको जुम्रा विक्षुब्ध भएर मार्दैछ। मार्दैछ र आफ्नो नङ्लाई नङ्ग्रा सम्झने भूल गर्दैछ जसले जुम्राबाहेक अरु केही मार्न सकेन- न आफ्नो अभाव, न अर्काको प्रभाव, न भोक, न शोक। ऊ झ्यालबाट देख्छ, खरदारनी बजै (ऊ आफू खरदार भैटोपलेकोले) पल्लो घर पोर्टिकोमा उभिएकी रहिछ। चाइजिन इँटको रातो बंगलाभित्रैबाट घन्किँदै रहेछ।
कहाँ जन्म पाएँ, कहाँ आज आएँमैथिली कथायात्रामा भ्रमर
लोकसाहित्यलाई आधुनिक परिष्कृत र विकसित साहित्यको जननीका रूपमा प्रायः सबै भाषाका साहित्यकारहरूले मानेका छन् । जहाँसम्म नेपालको मैथिली लोकसाहित्यको उद्भवको कुरा छ, त्यसको इतिहास धेरै प्राचीन छ । अझ स्पष्टरूपमा भन्ने हो भने त्यसको प्रारम्भ प्राचीन मिथिला राज्यका राजषिर् एवं ब्रहृमषिर् जनकको कार्यकाल -त्रेता युग) देखि नै भएको कुरा पौराणिक महाकाव्यहरू वाल्मीकि रामायण र तुलसीदासकृत रामचरितमानस आदिहरूबाट समेत पुष्टि हुन आउँछ ।