kbs

बुटवल तिनाउ नदीको किनार भन्दा केही पर सडकको छेउमा जस्ताले छाएको एकतले घर छ । आँगन नजिकै केही केराका बोटहरू छन् । मूलढोका नजिकै ठोकिएको किल्लाहरूमा एउटामा माछा मार्ने जाली र अर्काेमा पेरुङ्गो झुण्ड्याइएको छ ।

“केहुनुपर्ने मान्छे, के भएँ ?” उनी कस्थहिलेकाहीँ यो ७४ वर्षे उमेरको शिखरमा उभिएर आफ्नो जीवनको समीक्षा गर्छन् । अनि, आश्चर्य लाग्छ आफैँलाई । तर, नियतिको निर्णयका अघि मान्छे जाबोको इच्छाले मात्र कहाँ हुँदोरहेछ र ?
गीतकार, गायक, संगीतकार भीम विराग आफ्नो अतीतको लामो यात्रालाई बराबर फर्केर स्मरण गर्छन् । त्यस दिन, त्यो घटना नभएको भए सायद उनी राष्ट्रकै चर्चित खेलाडी हुनेथिए ।

टाईम्स स्क्वायरमा सदाझैं भीड छ
न्युयोर्क सदाझैं साँझपख व्यूझेको छ
कालो भव्य सडकको छेऊ
एविसी समाचारको आकाश छुने भवन र
विल्डिङको तल पेटी छेऊ
कतैबाट छानिएर आएको चियाको छोक्रा र
केही दूध पिएर बसिरहेको मुसा

मध्यरातमा म्यानहटन असंख्य जूनकीरीहरूको उज्यालोमा जगमगाइरहेको थियो । टाढाबाट हेर्दा बिजुलीका चिमहरू जूनकीरीझैँ प्रतीत हुन्थे ।
हिजो मात्र पूरै न्युयोर्कभरि हिउँ बर्सेको थियो । हिउँले सम्पूर्ण जमिनलाई ढाकेको थियो । म्यानहटनका गगनचुम्बी भवनहरू र चिल्ला सडकहरू पनि जाडोले कठ्यांग्रिएका प्रतीत भइरहेका थिए ।

खेलकुदले मानिसलाई स्वस्थ र तन्दुरुस्त राख्छ तर त्यसकै परिणाम स्वरूप जीवनको उत्तरार्द्धसम्म पनि स्वस्थ र तन्दुरुस्त भएको देख्दा छक्क लाग्छ । सानैदेखि राजनीतिमा लाग्दा कहिले ब्याड्मिन्टन त कहिले कुन खेलको सहारा लिएर पनि राजनीतिमा संलग्न भएँ । तर, फुटबलमा भने म राजनीतिक उद्देश्यभन्दा पनि खेल भावनाले उत्प्रेरति भएर लागेको हो । त्यसमा लागेर म खुबै रमाएँ पनि । सौहार्द्रता र मित्रताको अभूतपूर्व संगम हुँदोरहेछ खेल क्षेत्र । त्यसैले पनि मलाई खेलबाट टाढा जान दिएन ।

अक्षर र खबर लत भएछ
मन खबरमय छ
तर खबर फरकफरक छ
कलम सबल छ
अब झन त पलपल डर छ
जगत भयमय छ
बल र छल जयजय छ

पारिजात दिदी बितेको पन्द्रह वर्ष भएछ । उनको पुण्यतिथिमा ५ गते म्हेँपीस्थित सालिकमा फूल चढाउन आउनेको सानो हुलमुलमा पंक्तिकार पनि मिसिएको थियो । संख्यामा केही घटीबढी भएकोे उही परिचित अनुहारहरू , सुकन्या दिदी अनि ससाना स्कुले केटाकेटीहरू । खादा, अबिर, फूलमाला र पुष्प गुच्छाहरूमा पारिजातप्रतिको श्रद्धा चढाउनेहरूको त्यो सानो हुलमुलमा मिसिँदा पंक्तिकारलाई दिदीको सालिकले स्नेही भएर सोधेको जस्तो लाग्यो, “यसपालि त घर आएछौ नी…।”

आमाको मुख हेर्ने दिन । किन भनिन्छ होला मुख हेर्ने दिन ? सायद यस कारण कि वर्षदिनभरि हामी आमाको मुखभन्दा उनले हामीप्रति गरेको माया र स्याहारलाई भोग्छौ, हेर्छौ । बाबा चिया पाक्यो उठ, बिहानको त्यो चियाको चुस्कीको मीठासमा आमा हुन्छिन्, स्कुल वा अफिस जाँदा समयमै तयार हुने खानाको स्वादमा आमा हुन्छिन्, जरुरतको सामान नमाग्दै बजारबाट घर पुगिसकेको सुलभतामा आमा हुन्छिन् अनि उच्चारण नै नगरी पूरा भएका मनका कति चाहनाको आकारमा हुन्छिन् ।

म उसलाई बिहान-बिहानै एकतले पिरामिड आकारको सानो कटेज अगाडिको एक टुक्रो चउरमा देख्थेँ । धेरैजसो खैरो टोप लगाएको मोटो-मोटो बूढो सानो खाले हातेमेसिन गुडाएर तन्मयतासाथ घाँस काटिरहन्थ्यो । त्यसपछि पाइनटि्रनेट (त्यहाँ एकमात्र यही रूख देखिन्थ्यो) उभिएर बेस्सरी चुरोट तान्थ्यो । सायद यो उसको थकानपश्चात सुस्ताउने आफ्नै शैली हुनुपर्छ ।

विश्वविख्यात फिल्म निर्देशक अल्पेड हिच्कोक जो हरर र सस्पेन्स फिल्मका लागि अद्वितीय थिए । त्यस्तै विषयमा उनले संग्रह गरेको एउटा कथा पढेको थिएँ । संक्षेपमा कथा यस्तो थियो- त्यसबेलाको युरोपको कुनै ग्रामीण ठाउँमा एक पर्यटक दृश्य अवलोक गर्न गएका थिए । घुम्दा-घुम्दा साँझ झमक्क परिसकेको थियो । त्यतिबेला मात्र उसलाई होश आयो कि अब आफू बसेको ठाउँमा कसरी र्फकने अथवा कहाँ बास बस्ने ? अवस्था सोचनीय थियो ।

दुई दिने रैछ माया छुट्यो बरिलै
पानिको फोका जस्तै फुट्यो बरिलै

जलाउ लाश
खरानी बनाउँदा
माया मर्दैन ।

प्रेमी एउटा हुन्छ साथी, हजार नबनाउनु
आफैँले आफैँलाई, बजार नबनाउनु ।

तल भेरीमा झलल बिजुली बलेको छ
माथि खलङ्गा अन्धकारमा जलेको छ ।

उज्यालोमा खोज्यौ होला अँधेरीमा थिएँ
वसन्तमा रम्यौ तिमी खडेरीमा थिएँ ।

तिमी जून हौ मेरी, तारा हौ तिमी
मेरो सबथोक संसार सारा हौ तिमी ।

नयाँ युगको रथ हाक्न नयाँ बन्नुपर्छ
गरिब-दुःखी निमुखाको दया बन्नुपर्छ ।

सर्वोच्च हुन् जनता नै अभिमत ठूलो
कहिले सुन बनाउँछन् कहिले भुइँको धूलो