बसन्त दहाल

एक पाइलो बारीको साँध मिचेको निहुँमा
वर्षौं देखि नबोल्नेहरू
पानी पधेंरोमा पालोको निहुँमा
कपाल लुछालुछ गर्नेहरू ।
हिजोआज एकै ठाउँमा बसी
सोमालियनहरूले जस्तै
आकाशमा उडेको हेलिकप्टरसँग
चामल र चिउराको आश गर्दैछन अरे
जहाँ जसले जे भेटे नि बाँडीचुँडी खाँदैछन् अरे ।

मुक्तक – १

भूकम्पको दादागिरी, चल्दै छ रे अँझै पनि
गरिबका झुप्रोहरू, ढल्दै छ रे अँझै पनि
अकालमै मरेका ती, मानिसका लासहरू
आर्यघाट्को चितामाथि, जल्दै छ रे अँझै पनि

के गर्दैछौ तिमी हिजोआज ?
कालो चस्मा लगाएको आफ्नै तस्वीर
फेसबुकको भित्तामा टाँसेर
लाइक, कमेन्टको गणनामै व्यस्त छौ ?

किन ? पठाएनौ तिमीले
नयाँ वर्षको शुभकामना मलाई
किन ? भनेनौ तिमीले
नयाँ वर्षको शुभकामना मलाई

हतारिंदै थिएँ म,
अतालिंदै थिएँ म,
तिम्रा मिठा शब्दहरू पढ्नलाई

च्यातेर परेली
तिम्रो यादमा रोइरहने यी नयनहरू
फुत्त बाहिर निकाली ढुंगामा राखेर
प्याट्ट फुटाउने मन छ आज मलाई !

हिजोसम्म एक्लै लाग्थ्यो, आजदेखि साथी भा ‘ छ
पोलिरन्थ्यो मन्को घाऊ, आजदेखि जाति भा ‘ छ

शुन्यतामै जिन्दगी यो, बित्छ कि जस्तो लाग्थ्यो
कर्मलाई भाग्यले नै, जित्छ कि जस्तो लाग्थ्यो
तर आज भाग्यभन्दा, कर्म अलि माथि भा ‘ छ
पोलिरन्थ्यो मन्को घाऊ, आजदेखि जाति भा ‘ छ

एक)

पहाड फोडेर देशमा, रेल कुदाउने मेरो सपना
गाउँ बस्तीमा विकासको, भेल कुदाउने मेरो सपना
कहिले पुरा हुन्छ त्यो त, समय आएसी भन्छु हजुर
देशका सबै भ्रष्टलाई, जेल कुदाउने मेरो सपना

तिम्लाई पनि मलाई जस्तै, परेपछि थाहा हुन्छ
चोटै चोटले दिलमा बास, गरेपछि थाहा हुन्छ

हृदयको सानो घरमा, डेरा गरी बस्ने मान्छे
थाहै नदिई अन्तै बसाइँ, सरेपछि थाहा हुन्छ

एक

उस्तै लाग्थ्यो तिम्रो मेरो, जिन्दगीको कथा पनि
उस्तै लाग्थ्यो तिम्रो मेरो, वेदना र व्यथा पनि
त्यसैले एउटा चोखो, नाता गाँस्न खोजेको थें
तर तिम्रो बानी रैछ, ठिक्क पार्ने जता पनि

एक्लै जिउन गाह्रो भयो, सघाउन आऊ न प्रिय
मेरै हात्को सिन्दुर टीका,लगाउन आऊ न प्रिय

पिरतीको खडेरीले, सुकेको मेरो मनलाई
बाढी बनी मायाको, बगाउन आऊ न प्रिय

आँगनीमा फुलेका फूलहरू टपक् टपक् चुँडेर
फटाफट धागोमा उनेर भाइटिका पुज्ने
तिम्रा रहरहरू यसपाली निरहरकै इनारभित्र हराउने
लगभग पक्कापक्की छ सानी बहिनी !
आँगनी र बलेसीमा घरिघरि निस्कदै आँखामाथि हत्केलाको ढकनी राखेर
निक्कै पर परसम्म आँखा पोलिन्जेल हेरेपनि,
बिहान देखि बेलुकीसम्म केही नखाई पर्खिबसे पनि,

तिमीले !
वर्गीय मुक्तिको लडाई भन्यौ
समाजवाद र साम्यवादका
मिठा मिठा कुरा गर्यौ
अनि त,
बारी बाँझै छोडेर
म तिम्रै पछि लागें नि !

तिम्रो जिन्दगीमा कसम, अबदेखि आउँदिन म
तिम्लाई ब्यर्थै दिल्मा कसम, अब स’जाउँदिन म

तिमी हिड्ने गोरेटो र, पँधेरीमा कहिले पनि
ज्यानै जाओस तर कसम, अबदेखि धाउँदिन म

आफैंले म आफैंलाई, गजलकार भन्न थालें
ज्यान सुकेकै भएनि, मसलदार भन्न थालें

अलि सिधा- सोझो अनि, लुतेलाई देखें भनें
बिना गल्ती धम्क्याउदै, खबरदार भन्न थालें

घरको छानो फाटेर, चुहिएकोले विदेश हिंडे
मन्को गर्वबाटै रहर, तुहिएकोले विदेश हिंडे
सालीम्बो र खरले छानो, टाल्न नखोजेको हैन
मक्किएका डाँडाभाटा, फाल्न नखोजेको हैन

पसिना नि बगाकै थें, परिश्रम नि गरेकै थें
बाँझो खेतमा मलजल गरि, कोदो फापर छरेकै थें
तर पनि घरमा चुलो, नबलेसी विदेश हिंडे
भने जति कोदो फापर, नफलेसी विदेश हिंडे

अजम्बरी एउटा नाता, गाँस्न नखोजेको होइन
तिमीसँगै जिन्दगी यो, बाँच्न नखोजेको होइन

एक अर्कालाई दोष लाउँदै, पिरतीको हत्या भयो
गल्ती कहाँ कस्को भनि, जाँच्न नखोजेको होइन

मेरो लाश चितामा जल्दै गर्दा
रापिएका मुढाहरू बल्दै गर्दा

तिमी नजिकिंदै एउटा तस्बिर् खिच्नु
मेरो शरिर आगोमा गल्दै गर्दा

भिजेका छन् नयनहरू, सुकेका छ्न ओठहरू
आखिर कस्ले बुझ्छ यहाँ, मेरो मनको चोटहरू

जति स्वच्छ निश्चल मेरो, माया प्रीति भने पनि
आखिर सबले भुल्दा रैछन, पाएपछि नोटहरू

तिम्रो लागि म प्रेमको झरी हुँ प्रिय ।
चाहे हिउँद होस् या बर्षा,
बर्सिरहन्छु सधैँ सधैँ
तर मनको सफा आकाशमा
बेमेलरुपी काला बादलका धब्बाहरू
मडारिन थाले भने,
मेघ गर्जन सक्छ, पानीसँगै असिना बर्षन सक्छ,
या भनौँ, अप्रत्यासित रुपमा
बर्षेको असिनाले हामीलाई
चुट्न पनि सक्छ है ।

हजार चोट जस्ले दियो उस्कै यादले पिर्छ किन
बन्द अतित घरिघरि सम्झनाले चिर्छ किन

पत्थर जस्तै कठोर बनाउन खोज्छु मनलाई
जस्तै कठोर मन पनि उनको सामु गिर्छ किन