डिल्ली प्रसाद खराल

झुकी झुकी कसैसँग किन हिंड्छौ
बिना कारण लुकी लुकी किन हिंड्छौ

जे हुनु भएर भएरै छाड्छ एक दिन
पाहिलै पिछ्छे चुकी चुकी किन हिंड्छौ

कागज जस्तै हो जिन्दगी जलेर जान सक्छ
जवानी तेसै न फालखेर ढलेर जान सक्छ

जस्लाई आफ्नो मन मुटु ठान्छौ तिमी
तेसैमापनि शंकाको आगो बलेर जान सक्छ

सपनाहरू डढेर जाँदैछ
मन्मा पिर बढेर जाँदैछ

कोमल यो मन्को मझेरीमा
काँडा बनी गडेर जाँदैछ

आफ्नै आँशु पिएर बाँच्दैछु
फुको मुस्कान दिएर बाँच्दैछु

देख्नेले त भन्छन् हृष्ट-पुष्ट छस्
भित्रभित्रै खिएर बाँच्दैछु

बेहोसी भै छट्पटाउन मन लाग्दैछ
किन किन शरीरको माँया झन लाग्दैछ

मरिलाने केनै छर दुई दिने जिन्दगीमा
तरपनि ठुलो यहाँ धन लाग्दैछ

सारा खुशी चाहनाहरू मार्दै हाँस्या छु
लाचार यी आँशुहरू झार्दै हाँस्या छु

हर्ष उल्लास् उमङ्ग जति कहाँ गयो खै
जिन्दगीलाई यता उता सार्दै हाँस्या छु

न त रोकेर बाटो उन्लाई छेक्न सकें
न उन्को आगनीमा आजसम्म टेक्न सकें

जुनीभर सातदिन्छु भनेर पनि हिजो
न तस्बीरमा बाहेक उन्लाई देख्न सकें

कहिले यी आँशु लुकाउदै रोएँ
कहिले यो सिर झुकाउदै रोएँ

साझ बिहान हर पल अतितलाई
कहिले सम्झदै घोक्रो सुकाउदै रोएँ

मेरो देशमा शान्तिको दियो बालेर आऊ दिपावली
निराशाको कालो बादल फालेर आऊ दिपावली

सत्यमाथि असत्यको विजय चाहने
मानवरूपी पत्थरलाई गालेर आऊ दिपावली

मेरो माया मुटु रोप्ने छुरा लाग्यो तिमीलाई
आई लब यू, के भनेथे बुरा लाग्यो तिमीलाई

नौटन्किको प्रेमजालमा फसेकी रैछौ र त
सिसा जस्तै फुटीजाने चूरा लाग्यो तिमीलाई

आफ्नो औकात मान्छेले आफैं भूलेकै देखे
श्रीमती माथि श्रीमती आर्की हुलेकै देखे

मुखले राम राम जप्दै हिड्ने मान्छेहरूले
पैसाको लागि अमृतमा बिष घुलेकै देखे

आदिहुरि असिनाको झटारोले हान्दा पनि
गुलाब जस्तै काँडाको बीचमा फुलेकै देखे

रेटी रेटी यो मुटुलाई मारी निष्ठुरीले
तड्पी तड्पी बाँच्न मलाई पारी निष्ठुरीले

यो मायाको संसारमा फिजाएर जाल
माछीलाई झैं तेलमा आज खारी निष्ठुरीले

चुम्छु भनेकै थिए सफलताको शिखरलाई
दुखै दु:खको सागरमा झारी निष्ठुरीले

गरिबलाई धुरु धुरु”रुवाउन आयो दशैं
मात्र टीका जमराले”सुवाउन आयो दशैं।।

निर्दोष अन्जान हजारौ पशु पन्छीहरूको
आशु धारा” चूहाउन आयो दशैं।।

पराईलाई आफ्नो ठान्नु भूल थियो मेरो
हजारौंमा उस्लाई छान्नु-भुल थियो मेरो

आजाद त्यो पन्छीलाई मैले तेति बेला
माँया रुपि जाल्मा तान्नु-भुल थियो मेरो

दुखी दुखी हाँस्नु पर्दैछ
झुकी झुकी बाँच्नु पर्दैछ

भित्र भित्रै बहकिने मनलाई
रोकी रोकी बाँध्नु पर्दैछ

यौटै मात्र आस्थाको लौरी
चुकी चुकी भाँच्नु पर्दैछ

परदेशी आमा रुँदैछे बाटो हेरेर
रक्तामै मेरो देशको माटो हेरेर

परदेशिन बाद्धेभए कस्तो बिडम्बना
खडेरीले नाङ्गिएको पाटो हेरेर

मुटुभित्र आधी हुरी चले झैं भको छ
उकुसमुकुस हृदय यो जले झैं भको छ

हिजोसम्म चल्दा चल्दै न थाक्ने पाउहरू
न जाने किन अब गले झैं भको छ

चादनी झैं सितल यो हृदयमा भित्र
धिपी धिपी आगो बले झैं भको छ

न साह्रो न त गिलो नै भाछु अचेल
सबैले निचोर्ने पिलो भाछु अचेल

चारैतिर निष्पट्ट अन्धकारको विचमा
लत्पतिदै मुछिएको हिलो भाछु अचेल

घाईते मुटु लिएर भाग्दा भाग्दै आजसम्म
जिन्दगीको उकालीमा ढिलो भाछु अचेल

खहरेको भेल-रहेछ यो जिन्दगी
नौटंकीको खेल-रहेछ यो जिन्दगी

बन्दी त्यो पिंजडाको चरी जस्तै
बाँच्नै पर्ने जेल-रहेछ यो जिन्दगी

सहारा खोज्दा पाए मात्र तिरस्कार
घृणा आँसुको मेल-रहेछ यो जिन्दगी

हिरामोती सिङ्गारिएको हात अब चाहिँदैन
पीडादायी अन्धकार रात अब चाहिँदैन

बाँच्न पक्कै सक्नेछु एक्लै यो संसारमा
जिउन मलाई तिम्रो कुनै सात अब चाहिँदैन