kbs

(१) माना पाथी
नेताहरू माथि छन
तिनका उडुस माझ्छड साथी छन
यिनकै राज छ गाउ अनि शहरमा

(२) उपहास
तिमी चुहिने गाग्रीमा पानी भर
तिमी बालुवालाई नदी सम्झेर तर
जति गरे नि म तिम्रो हुन सकिन
अब मलाई सधैं उपहास गर

आँखाले आँखा पो हेरेथेँ, मुटु पो दुख्न थालेछ ।
दुखाई भित्र ढुक्ढुकीमा, पिरती फुल्न थालेछ ॥

के माया बस्यो खै ! कुन्नि, सतायो मलाई अति नै
सम्झनामा तड्पिँदै, गाह्रो भो जिउन अति नै ।
आईदेऊ न लौन आजै नै, छाँया बनेर तनसँगै
छाईदेऊ न लौन सधैँ नै, माया बनेर मनसँगै ॥

आफ्ना पर गए भन्ने सुन्न सकिएन ‎
अर्कासँग साँचो माया बुन्न सकिएन ।
‎
काँपेका ओठहरू सहेका छन् चोटहरू ‎
‎रोए आँखा झरे आँसु थुन्न सकिएन ।

किन मानव दुर्जन भइ यहाँ कुरा अनेकौ गरी
हिड्छौ साँझ, बिहान नगरमा साँढे सरी झै चरी
मान्छे हो हुन त स्वभाव ननिको लिएर आयो यहाँ
भाइ भाइ बीच छ पानी बारबार शान्ति छ खोई कहाँ ।

उज्यालो नै देख्न नपाई रात हुन लाग्यो रे
भर थियो तिम्रो कुठारघात हुन लाग्यो रे

कलियुगको राम राज्य यस्तै हुँदो रैछ कि
सुन्छु चोरलाई चौतारीको बात हुन लाग्यो रे

हिडिरहेछु अँधेरी रातमा
दिएर तिमीलाई उजेली
बास तिम्रो पराई घरमा
भुलिदैन यो सास रहुञ्जेली ।

के के सुन्छु आजभोलि मनहरू चर्क्यो अरे
नेपालीका घाउमाथि नुनचुक छर्क्यो अरे

के नै थियो गल्ती मेरो यस्तो सुन्नु पर्‍यो मैले
तथानाम गाली गर्‍यौ कान थुन्नु पर्‍यो मैले

के भूल भयो साथी आज झर्किएर गैदियौ
बोल्न पनि छाड्यौ किन तर्किएर गैदियौ?

संसार यस्तै छ
साथी संसार यस्तै छ
कहि कतै हार छ
कहि कतै जित छ
कतै उठिबास छ
कतै मधुमास छ

हुन सकेनौ मिठो अनुराग तिमी
किन भएनौ वसन्तको बाग तिमी?

गर्छु अरु भन्दा फरक काम तिमी खुट्टा तान्दै गर
कमाउँछु यहाँ उचोँ नाम तिमी खुट्टा तान्दै गर

नानी तिमी पढी गुनी असल हुनुपर्छ
सगरमाथा लक्ष्य राखी शिखर छुनुपर्छ

आमा भन्छिन फर्किएर माटो सम्झी आइज बाबु
दुख गरी जोत खान गर्या पाटो सम्झी आइज बाबु

चौथो दिन अस्पतालमा मेरो । रात क्रमश छिप्पिदों छ । अँधेरीले ग्वाम्ल्याङ्ग प्रकृतिमाथि आफ्नो बर्को ओढाइसकिन । सायद त्यस्तै कालो बर्को भाग्यले मलाई पनि ओढाउँदैछिन् । कोरिडोरमा म एक्लै महशुस गर्दैछु यद्यपि बिरामीका आफन्तहरू यताउता गरिरहेकाछन् । त्यो भीडमा आफूलाई नितान्त एक्लो पाइरहेकोछु । थाहा छैन किन हो मनभित्र बेचैनीले बास गरिरहेको छ । कतिखेर यिनले छोड्लिन भनेर बडो ब्यग्रताका साथ म प्रतिक्षारत छु ।

चैते हुरी जस्तो बर्षमा एक पल्ट आउँछ दशैँ
नेपाली नेपाली बिच नौलो सदभाव ल्याउँछ दशैँ।

जीवनदेखि म त हारेको मान्छे
समयले चेपमा पारेको मान्छे

झुपडीमा ओत नपाएरै हो नि
सडकतिर बसाईँ सारेको मान्छे

घर अगाडिपछाडि ४-४ आना जत्ति चउर, तीन आना जत्तिमा माटोले लगाइको इँटको गारोमा ठडिएको ४ तले घर कर्कट पाताको छानामुनि महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको कर्मघर ओतिएको । त्यसको झ्यालढोकाहरू देख्दा हाम्रो गाँउको गढीगाउँका बस्नेत मुखियाहरूको घरको झल्को दिने । अनेक चासो उर्लिरहेको मनसँगै त्यो घरमा म पहिलो दफा भित्रिँदै थिएँ ।

त्यहाँ भएका लुम्रेझुम्रे मान्छेहरूलाई देवकोटाको सन्तान ठान्दै म खिन्न हुँदै थिएँ । तिनीहरू डेरावालाहरू भएको कुरा पछि थाहा भयो । देवकोटाको निजी कोठा, त्यहाँ भएको खाट, टेबल, कुर्सी, दराज, पुस्तकको चाङ, निजी सामान र लुगाफाटा हेर्ने कुतूहलसँगै काठको भर्याङ उक्लँदै थिएँ ।