kbs

युवक म हुँ छ युवा शक्ति यी मेरा काँधमा
युवती म हुँ छ युवा शक्ति यी मेरा हातमा

परेवा शान्तिका उडाउँदै हिँड्छ यो गजलकार
गोली शब्दका पड्काउँदै हिँड्छ यो गजलकार

हिमाल तराईका
पहाड फेदीका
यी हाम्रा अमूल्य
सम्पत्ति
महल मकान

मनभित्र थुप्रै कुरा मान्छेको अटेको हुन्छ
सेखी, दुर्भाव लोभ आदि खोटोझैँ जमेको हुन्छ ।।

उसले एक जना मारेथ्यो जेल गयो
कानुनले धावा बोल्यो
किनकि ज्यान मार्नु कानुनमा अपराध हो ।
तर एकदिन जेल तोड्यो, बाहिर आयो
उ विद्रोही बन्यो
विद्रोह उसको रगतमा थियो

आँसुले यो मन बहकिन्छ मातले पनि बहकिन्छ
रोकूँ भन्छु पीरहरू जलेर मन पग्लिदिन्छ

पला-पला जिन्दगीको पात खस्दै गयो
गोधूलिको संघारमा रात खस्दै गयो

सबै मान्छे बिक्री हुँदैनन्
व्यर्थै तिमी किन्न नखोज
भेटेजति, देखेजति
सबको मूल्य जान्न नखोज ।

कागजका सादा पानामा
आशाका रंगीन चित्रहरू कोर्दै
असंख्य उपेक्षित आँखा र प्रतिबद्ध मनहरूबाट
उद्देश्यको उकालो उक्लन
शब्दयात्रा आरम्भ हुने गर्छ
भावहरूको पवित्र यात्रामा

“यसपालि पनि मेरो प्रमोसन भएन । किन तिमी पुरुषहरू महिलाको कामको मूल्यांकन गर्दैनौ ? किन देख्दैनौ महिलाको कामलाई अनि उनीहरूको क्ष्ामतालाई ? के मैले काम गरेकी थिइनँ ? तिमी आफैँ भन न ! तिमीले कैयौँपल्ट चियाका लागि गरेको अनुरोधलाई मैले अस्वीकार गरेकी थिएँ । सायद त्यसैको प्रतिफल मैले के पाएँ त ?” आक्रोशित मुद्रामा मेरो कोठामा छिरी ऊ । उसको भावले बताउँथ्यो, उसले भनेको पात्र म नै हुँ ।

अहिले आएर पुराना कुराहरू सम्झँदा रमाइलो मात्र होइन, उत्सुकता र कौतूहल पनि जाग्छ । यी कुरा हाम्रो पुस्तालाई आफैँ भोगेकाले सामान्य लाग्न सक्छन् । तर, त्यसपछि र अहिलेको पुस्तालाई पुराना कुराहरू रमाइलै लाग्नुपर्छ । त्यति मात्र होइन, कतिपय सन्दर्भ र प्रसंग त उनीहरूका लागि शिक्षाप्रद र मार्गनिर्देशक पनि बन्न सक्छन् ।

तिमीसामु भर्खरै आइपुगेको छ
मेरीआमाको जुनी
आफूसँगै बोकेर-
अभावको आँधीले लछारेको घुम्रे कपाल

उल्टो वेगमा हुरी आयो एक्कासि
नाङ्गो नाचमै छुरी आयो एक्कासि ।

आँखाभित्र राख्यौ भने सबले देख्न सक्छन्
मुटुभित्र राखिदेऊ नदेखेरै भाग्छन्