एकादेशमा एउटा गाउँ थियो । त्यो गाउँमा सडक पुगिसकेको थिएन । त्यहाँका मानिसहरु सहरसम्म जानलाई ४ घण्टाको बाटो हिँडेर जानुपथर्यो । त्यहाँ स्वास्थ्य चौकि पनि थिएन गाउँमा निकै बाक्लो बस्ती थियो । गाउँको एउटा कुनामा सानो झुपडी थियो जहाँ एउटा रामु भन्ने केटो र उसकी आमा मनमाया बस्दथे । रामु एक गरिब परिवारको भएपनि पढ्नमा निकै अगाडि नै आउँथ्यो । त्यसैले उसलाई गाउँका सबैले माया गर्थे । तर दुःखको कुरा रामुले एउटा खुट्टा गुमाएको थियो ।
कुनै एउटा गाउँमा जीवन नाम गरेको केटो बस्दथ्यो । ऊ कक्षा ६ मा अध्ययनरत असल, इमानदार र मिहिनेती छात्र थियो । उसको बुबा कार्यालयमा काम गर्नुहुन्थ्यो । उसकी आमा सफल गृहिणी हुनुहन्थ्यो । उनीहरुको परिवार सुखी एवम् सम्पन्न थियो ।
एकदिनको कुरा हो, जीवको विद्यालय बिदा थियो । त्यसैले ऊ घरमै बसिरहेको थियो । उसकी आमाले हिन्दूहरुको धार्मिक ग्रन्थ, श्रीमदभागवत गीता पढेर अरु मानिसहरुलाई सुनाउँदै हुनुहन्थ्यो । यसै क्रममा उहाँले भन्नुभयो – “हामीले गरिब, दुःखी, अशक्त र असहायलाई दया गर्नुपर्छ र हामीले उनीहरुलाई सहयोग गर्नुपर्छ।”
चारैतिर हरियाली वातावरण, ठूलाठूला पहाड वरिपरि डाँडाले घेरिएको बीचमा एउटा सानो गाँउ छ । सबै जातजातिको बसोबास भएको धेरैजसो घरहरु बाहुन र क्षेत्री अनि एकदुइ घरलाइ सानो जात भनेर हेप्ने गरिएको छ । त्यस परिवारमा तीनजना सदस्यहरु छन् । बाबाको नाम सुनिल, आमाको नाम सुनिता र एउटा भर्खर डेढ वर्ष पुगेको सानू बालक उसको नाम चै सागर । जातिको आधारमा सानो भएता पनि उनीहरुको हृदय सफा र ठूलो छ । आफ्नो गाउँ, समाज र देश परिवेशलाई औधी माया गर्छन् । त्यही समाजमा एक घर अलि धनि थियो । गाउँलेहरु उक्त घरलाई मुखिया बा को घर भनेर चिन्दछन् । मुखिया बाहुन जातिको ब्यक्ति थिए । उनले घरमा एकजना भान्छे बाहुन राखेका थिए ऊ बाहेक अरुले पकाएको खाना उनि खादैनथे । उसको पनि एउटी छोरी थिई, उनको नाम पूजा थियो ।
द्वितीय विश्वयुद्धका बेला यहुदीहरूको व्यापक जनसंहारको त्रासदी स्मरण गर्दा मानव इतिहास नै कलङ्कति हुनजान्छ । यहुदीमाथि भएको क्रूर अमानवीय यातनाको अर्को उदाहरण विश्वमा पाउनसकिंदैन । इजरायलको हालोकास्ट म्युजियम
-सर्वनाशको सङग्रहालय) ले केही अघि पूर्व पोल्याण्डी एउटी यहुदी महिला रुटका लस्कीवरको डायरीका केही पाना विश्वसामु उद्घाटन गरेको छ । ६० पृष्ठको नोटबुकमा नाजीहरूद्वारा यहुदीहरूमाथि गरिएको क्रूर अत्याचारका केही झलक त्यसमा पाइन्छ ।
ठूलो खोला थियो । खोलाको वारिपारि घरहरू थिए । खोला ज्यादै ठूलो भएकोले साँघु हाल्न मिल्ने कुरै भएन । त्यस जमानामा उड्ने बायुपङ्खी घोडा पाइँन्थे, तर ती साह्रै महँगा थिए । हुने-खानेहरू त सजिलै त्यस्ता घोडा चढ्थे र वारिपारि आउने-जाने गर्थे । तर नहुने भने आकाशमा हेरेरै चित्त बुझाउँथे । कोही-कोही भने घर खेत बेचेर भएपनि बायुपङ्खी घोडा चढ्ने रहर पुर्याउँथे । हो, यिनै खोला वारी र पारिपट्टिका दुइ गाउँका एक-एकवटा घरको कथा हो यो ।
समयको चक्र घुम्दै जाँदा मानवीय जीवन जिउने क्रममा कति दिन हाँसेर, कति दिन रोएर बिताइयो होला ,त्यसको कुनै लेखाजोखा छैन। जुवाडेको हिसाबकिताबजस्तै। बालापनको सखीहरु एकादेशको राजकुमारजस्तै भइसक्यो। को कहाँ के गर्दैछन्, कस्ता भए अत्तोपत्तो छैन। म सम्झन्थेँ समयलाई मान्छेले पछि लगाउनु पर्छ न कि मान्छेलाई समयले। तर, मैले सोचेजस्तो हुँदोरहेनछ। समय मान्छेको माउते नै रहेछ। करै लाग्दो रहेछ समयको बन्धनभित्र बाधिनको लागि मान्छेले।
केही वर्षपहिले भारतीय सिनेतारिका माधुरी दीक्षित काठमाडौँ आएकी थिइन्। उनले नेपाललाई भारतकै प्रान्त भनेर कतै प्रतिक्रिया दिएपछि नेपालमा ठूलै होहल्ला मच्चिएको थियो। माधुरी दीक्षितले खेलेका फिल्महरू बहिष्कार गर्नेसम्मको आन्दोलनको धम्की गयो। माधुरी दीक्षितले सायद कुनै सञ्चारमाध्यममार्फत माफी मागेर समस्यालाई सामसुम पारेकी थिइन्।
श्री सम्पादकजी,
कहानी पठाउनु भनी तपाईँको आदेश पाएँ । तर, आज केही दिनदेखि मनस्थिति बिग्रिरहेको छ । यसको कारण हो, मेरो एक मित्रको चिठी जो मैले अस्ति पाएँ । हामी सँगै पढ्यौँ, सँगै खेल्यौँ । तर राजु हामीभन्दा पहिले पनि भिन्न देखिन्थ्यो । उसको पिताजी दरबारी थिए । तेस्रो बाजी बिहा गरेर जन्मेको राजुले आफ्नो बाल्यावस्था पिताजीको काखमा बिताउन पाएन । आमा उसलाई जन्म दिएको केही समयमा नै परलोक भइन् । र ऊ पालियो पिताको एक साथीकहाँ । परदेशमा । काकाले उसलाई मित्रको हैसियतबाट पाले । र राज जहिले पनि थियो । उसले चाहेको पुग्न गाहारो थिएन – धनको विषयमा । तर प्यार उसले पाएन ।
