kbs

यो दुई थोपा आँसु
मैले मेरै लागि साँचेको
भोलि रुनलाई कसैकोमा आँसु
होला कि नहोला

हजार जुनीसम्म
खोजिरहें तिमीलाई
माया मेरो युगयुगसम्म
तिमीलाई दिएँ तिमीलाई

वि.सं. २०६१ मा ‘मनाङ गन्तव्य अभियान’ सञ्चालन भएका बेला बाटोघाटो, खानेबस्ने तथा शान्ति सुव्यवस्थाको अभावका कारण मुश्किलले ७० जना पर्यटकहरू मनाङ पुगेका थिए । अनन्त प्राकृतिक छटालाई आकर्षणको प्रमुख माध्यमका रूपमा उपयोग गर्दै स्थानीय जीवनस्तर उकास्न र स्थानीय गन्तव्यको प्रवर्द्धन गर्न मनाङ युवा समाजले मनाङ गन्तव्य अभियान आयोजना गरेको थियो ।

यसपटक पनि नेताहरूले भनेको रोडम्याप अनुसार जनता लोकपथमा हि“डे । नेता अघिअघि, जनता पछिपछि । लोकपथ सीधै गएर सिंहदरबारमा टुङ्गियो । त्यहा“ त आमजनतालाई प्रवेश निषेध थियो । जनतालाई बाहिरै छाडेर नेताहरू स-सम्मान भित्र छिरे ।

म हिड्ने सडकमा
मान्छेको ट्राफिक आइल्यान्ड बनेको छ ।

गिरेको ऊ आफ्नै नजरमा रहेछ
बदनाम निकै यो सहरमा रहेछ

मेलजोलमा छैन रुचि पटक्कै
चाख धेरैलाई टक्करमा रहेछ

वनस्पतिसँग सोधेँ, “के चाहन्छौ  ?”
वनस्पतिले भने, “न्याय ।”
“त्यो भनेको के  ?”
वनस्पतिले भने, “अरूको अधिकार हनन नगरीकन धरतीमा हामीले पाउने न्यायोचित भाग ।”

गणतान्त्रिक नयाँ नेपालको थाप्लोमाथि पुरानो साबिक सूर्य उदायो ।
वाग्मती भनिने ढलमतीको एउटा किनारमा पौराणिक भए पनि उत्तरआधुनिक देब्रे ढल्किएको शिवलिङ्ग पूजा प्राप्त गर्न ठडिएको छ ।
साबिक सूर्यको धूमिल गुलाफी प्रकाशमा कतैबाट एउटा भुस्याहा र लुत्याहा कुकुर प्रकट हुन्छ ।

मैले आमाको प्रेरणाबाट नौ वर्षो उमेरदेखि कनीकुथी गीत कथ्न थालेको हु“ । ११ वर्षो उमेरमा त मञ्चमा उभिएर गाउन सक्ने भइसकेको थिए“ । हिन्दी गीत मात्र गाउने प्रचलन रहेको ठाउ“मा एउटा ठिटोले आफ्नै लयमा नेपाली गीत कथेर गाउनु त्यसबेला ठूलै कुरा थियो । गीतका हरफ केही यस्ता थिए ः नरोउ रातको शशि उषा ती पर्खंदैछिन डा“डापार िए आमा ए आमा विश्वको लडाइ“मा जान भन्दिने भए भर्ती खुल्यो रे, गाइदे गाइदे गाइदे नीर लुकाइ गाइदे इत्यादि ।

आखिरमा मैले चोरसित दर्शन सिके । ठूला-ठूला महापण्डितहरू, मीठो खाएर रातापिरा र मोटाघाटा भएका अनि राम्रा लाएर चिटिक्क परेका सभ्य मान्छेहरू कसैले बुझाउन नसकेको दर्शन एउटा अपठित व्यक्तिले बुझाइदियो ।

मात्तिनु राम्रो हो वा होइन यो अनुसन्धानकै विषय हो । कसैले मात्तिनुलाई राम्रो कुराको रूपमा पनि लिएका छन् । एकछिन हल्का मात्तिएर आफैभित्र हराउदा मान्छेले संसारिक दुःख भुल्छ रे तर सगसगै आˆनो दुःख भुल्ने बहानामा परिवार वा समाजलाई दुःख दिनु भनेको चाहि झन् दुःखको भारी बोक्नु हो भन्ने कुरा पनि आउछ ।

भरतराज पन्त शास्त्रीय छन्दका सिद्धहस्त कवि हुन् । उनले वाणिर्क वृत्तमा आधारित दर्जनौ सुन्दर काव्यकृति नेपाली रसिक पाठक समाजलाई दिएका छन् । अनुवाददेखि लिएर मौलिक, फुटकरदेखि लिएर काव्य-महाकाव्यसम्मका रमणीय रचनाले नेपाली काव्य-जगत्लाई साधु-अवदान दिने कवि पन्तको रचना-कौशलले आˆनो दीर्घयात्रा तय गरेको छ ।