नाटक/एकाङ्की

एकांकी ०७ – पीडा एक : भाका अनेक

(सुनसान सडक क्षणभरमै मान्छे नै मान्छेले भरिन्छ । कतै सडक रक्ताम्य छ, कतै सडक कालाम्मे छ । कतै सडक सुक्खा छ, कतै पानीले हिलाम्मे छ । एक्कासि सूत्रधारको प्रवेश हुन्छ । ऊ बोल्दै जान्छ । दर्शक बढ्दै जान्छन् । एकप्रकारले सडक जाम हुन्छ ।)

सूत्रधार : आदरणीय दर्शकवृन्द, सडकमा नै आज सबथोक हेरौँ । सडकमा नै सबथोक चिनौँ । सडकमा नै सबथोक देखाऔँ । सडकको व्यथा सडकमा नै बुझौँ । सडकको गीत सडकमा नै गाऔँ र मनमा सुन्दर आकाङ्क्षा भित्र्याऔँ । कर्ममा पारदर्शिता देखाऔँ । भोलिका पुस्ताका निम्ति यही सडकमा हिँड्ने पूर्वाधार आजै बनाऔँ ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

एकांकी ०६ – युग उचाल्ने अक्षरकर्मीको दुःखद अवसान

पुलिस क्लवको भीआइपी कोठा । डोरीले पछाडि दुबै हात बाँधेर बन्दी-१ लाई लडाइएको छ तर पनि उनी आत्तिएजस्ता देखिदैनन् । उनमा ढुक्क भएजस्तो मानसिकता देखिन्छ । उनी वरपर चार जना बर्दिधारीहरू उभिएका छन् । बन्दी-२ नजिकै उभिएर यताउती हेर्छिन् । कलम यताउती घुमाउँछिन् । केही लेख्न खोज्छिन् तर उनीसँग कागज हुन्न । बन्दी-१ यातना सहन नसकेर पानी मागिरहेका छन् । पानीको सट्टामा उनलाई अझ यातना दिइन्छ । बन्दीको चित्कार सुनेर बर्दिधारीहरू हाँसोको फोहोरा छुटाइरहेका छन् । हातखुट्टा सुनिएर बन्दी-१ विरुप देखिन्छन् । यी दृश्यहरू क्रमशः क्रमशः आइरहन्छन् आइरहन्छन् ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

एकांकी ०५ – जस्तो मति उस्तै गति

स्थान : पीपलको चौतारी
समय : दिनको नौ बजे

(हातमा घण्टी लिएको, निधारमा चन्दन घसेको, गेरुवस्त्र धारण गरेको प्रभु चौतारीमा बसेको छ । नजिकै कमण्डलु छ । छेउमै तुल टाँगिएको छ जसमा लेखिएको छ, पत्नी पीडित महासङ्घको दोबाटे कार्यालय)
पत्नी पीडितहरू — एक हौँ
पीडाको कहिरन — लेखौँ/लेखाऔँ
पीडाको पोखरी — ठूलो पारौँ ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

सम्वादः यथार्थ लघुनाटक

(ठट्टामै एकजनासँग आज बिहानै प्रातःभ्रमणमा कुरा भए ।)

मः यी शिवभक्तहरूलाई किन चाहिएको गाँजा ?

साथीः उनीहरूको इष्टदेवलाई नै चाहिएपछि किन नचाहियोस् त !

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

एकांकी ०३ – दर्द


पात्रहरू
मञ्जरी : अधबैँसे नारी, पतिले त्यागेकी, दुई सन्तानकी आमा, दु:खजिलो गरेर गुजारा चलाइरहेकी गृहिणी, आफ्ना दुई सन्तानको भविष्य उज्यालो बनाउने काममा कटिबद्ध ।
बबलध्वज : गाउँका एकजना सज्जन, आफ्नो सुखभन्दा अर्काको सुखमा आनन्द प्राप्त गर्ने स्वभाव, गाउँको हालखबर बुझ्दै हिँड्ने नि:स्वार्थी मान्छे, जसलाई कतिपयले नारदको संज्ञा पनि दिने गरेका छन् । उनलाई श्रीमतीले पनि अर्धपागल भनेर त्यागिदिएकी छिन् ।
प्रमोद : मञ्जरीको ८ बर्से छोरा ।
प्रमिला : मञ्जरीकी ११ वर्षकी छोरी ।
प्रकाश : बबलध्वजका छिमेकी र सहयोगी ।

स्थान : सामान्य भुइँतले घरको दलान र आँगन

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

एकांकी ०२ – करार–विवाह

(रङमा टाँगिएको ब्यानरमा ठूलो अक्षरमा ‘करार–विवाह’ लेखिएको छ । त्यहीँ कुर्सीटेबुल राखिएका छन् । त्यहीँ निम्न प्रकृतिका छजना नरनारीहरू बसेका छन् ।)

पुण्य : ३९ बर्से विवाहित युवक (शिक्षित–पठित, लेखन र शिक्षण पेसामा आबद्ध)
सृष्टि : २३ बर्से अविवाहित युवती (शिक्षित–पठित, अविवाहिता, संस्थामा जागिरका लागि विवाहदर्ता प्रमाणपत्रको खोजीमा भौतारिएकी)
अभित : ३२ बर्से अविवाहित युवक (शिक्षित–पठित, शिक्षण पेसामा आबद्ध)
लक्ष्मी : २७ बर्से विवाहित महिला (शिक्षित–पठित, शिक्षण पेसामा आबद्ध)
लक्ष्मीकान्त : ३५ बर्से अविवाहित युवक (शिक्षित–पठित, वकालत पेसामा आबद्ध)
कर्णकान्त : २५ बर्से अविवाहित युवक (शिक्षित–पठित, बेरोजगार, अर्धपागलजस्तो, बेला न कुबेला बोलिरहने, अर्काका कुरा त्यति ध्यान दिएर नसुन्ने तर आफ्ना कुराचाहिँ अरूले सुनून् भनी चाहने । आफूलाई प्रेम र विवाहसम्बन्धी विभिन्न विद्वान्हरूको दृष्टिकोणको ज्ञाता ठान्ने प्रकृतिको ।)

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

एकांकी ०१ – वादविवाद

पात्रहरू : श्रीमान्, श्रीमती, बहिनी र छोरी ।

(सुनसान रङ्गमञ्चमा घरको कोठाको झलक दिने वस्तुहरू यत्रतत्र छन् । सर्वप्रथम बहिनी रङ्गमञ्चमा आउँछे । ऊ बोल्न सुरु गर्दा नगर्दै क्षणभरमै अरू तीनजना पात्रहरू रङ्गमञ्चमा आउँछन् । एउटा कुनामा पाँच बर्से छोरी खेल्न थाल्छे । श्रीमान् श्रीमतीको ठाकठाकठुकठुक परेको आभास मिल्ने कुराहरू मनग्य छन् । रङ्गमञ्चको भित्ता कतै पानको रङले राताम्य छ भने कतै कालाम्य छ । कतै रङ्गमञ्च सुक्खा छ, कतै पानीले हिलाम्य छ । ऊ बोल्दै जान्छे, रङ्गमञ्चमा रौनक थपिँदै जान्छ । रङ्गमञ्चमा एकप्रकारको जिज्ञासा सर्वत्र छाउँछ ।)

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

पहिरो

उद्घोषक : (चट्याङ कराउदैछ……) वर्षात वर्षात निरन्तर वर्सिरहन्छ । आज ३ दिन भयो पानी निरन्तर परिरहेको । नजिकैको रानीखोला उर्लेर आएको छ । बर्षायामको लगि भनेर थापेको साँगो पनि बगाएर लगेछ । खोला नजिकै मोहन माझीको गाइगोठ थियो । पहिरोले बगाएर लगेछ । वर्षातको समयमा रुबिना घुम ओढेर प्रतिकको घरतिर उक्लिँदैछे ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

उज्यालो भएको छैन (लघु नाटक)

(विद्यालयको छेवैमा चौतारो छ । चौतारालाई चारैतिरबाट बाटाहरूले जोडेका छन् । चौतारामा बरपीपल भएकाले बटुवाहरू भारी बिसाउछन् । बजार जाने/आउने मान्छेहरू आक्कल झुक्कल चौतारामा बसेर गफ गर्छन् । कहिलेकाही बिद्यालयका बिद्यार्थीहरू पनि टीपीनमा त्यहाँ गएर कुरा गरिरहेका भेटिन्छन् । यस्तैमा गर्मीको एकदिन एउटा अधबैशे मान्छे कतैबाट त्यहाँ आइपुग्छ र उठेर एकोहोरो फत्फताउन थाल्छ ।)

अधबैशे मान्छे – हेरियो … सबै हेरियो, राणा सासन हेरियो, पंचायत हेरियो, बहुदल हेरियो, अब यो के रे … गणतन्त्र पनि हेरिदैछ । खै के पाइयो …? (हास्न थाल्छ एकोहोरो । अनि मन्द मन्द गतिमा भुइँ हेर्दै शितलमा बस्छ ।)

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

भत्किएको घर

दृश्यः पहिलो

(मञ्चः खरको छानो उडे जस्तो देखिने भित्तापनि भत्किन थालेजस्तो देखिन एक दुई तले कच्ची घर । अगाडितिर सानो बरण्डा)

(कोठाभित्र हर्के छ । साह्रै बेचैन देखिन्छ । यत्रतत्र छरिएका सरसमान छन् । केही झोलामा राख्दै छ ।)

(धनेको प्रवेश)

धनेः (उमेर साठी पैसठ्ठी, कपाल सेताम्य भइसकेको, अनुहारभरि मुजा नै मुजा छन् ।) (गहिरो स्वरमा) जाने नै भइस ?

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

अर्काको मुलुकमा टाङ् मुनि पनि छिरिन्छ

साइँलोः (पसलेसँग)वियर छ साहूजी ?
साहूः छ । कति बोतल चाहियो ?
अर्को पात्रः (पसलेसँग)पानी छ साहूजी ?
साहूः छैन । पानी सानी कस्ले राखोस् ह्याँ !
साइँलोः पाँच बोतल बियर देउ त साहूजी । अनिचुरोट छ कि छैन ?
साहूः चुरोट ता सकिएछ !
साइँलोः यत्रो दोकान अरे चुरोट पनि नराख्नी क्या झुर । ह्यवाँ कतारमा भनी जहाँ पनि जहिले पनि पाइन्थ्यो ।
साहुः माथिल्लो दोकानमा छ जानु उतै खानु तैबाट लानू है ।
साइँलोः माथिको दोकानेको पनि उही चुरोट देउ भनेर सेवा बिन्ती गर्नी ता होला ।
साहूः अर्काको मुलुकमा भए ता मालिकले टाङ् मुनि छिर् भने पनि मान्थ्यौ होला यहाँ आफ्नो मुलुकमा भने‍…..

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

यूगीन सपना

मनभित्रको माया मनमै राख्न नसकेपछि एक दिन राज आफ्ना मनका सबै कुरा अञ्जुलाई सुनाउछ र उनीसंग माया माग्छ

राजः
कोपिला हुँ म निश्चल स्वच्छ छ नि मेरो मन
सप्नामा तिम्रै डुबेको हुन्छ सध्इ मेरो मन
हराउँछु म हरेक दिन स्वप्नगग्नमा
कपटछल छैइन केही मेरो यो मनमा
क्या मीठा छन् सपना मेरा –यूगीन सपना
फूलझैं फुल्ने आँखामा खेल्ने यूगीन सपना

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

एकांकी १३ – दाइजो

  • by

(निजी विद्यालयका प्रिन्सिपलको कार्यकक्ष । प्रिन्सिपल आफ्नो कुर्सीमा विराजमान छन् । नयाँ नियुक्ति हुन लागेका विज्ञान शिक्षक दीपेश सोही कक्षाको एकापट्टि छन् । टेबलमा ठूलो ग्लोब छ । घरिघरि प्रिन्सिपल ग्लोब घुमाउँछन् ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

एकांकी १४ – देश हराएको सूचना

  • by

पात्रहरू:
सूत्रधार : ४० बर्से खाइलाग्दो अधबैंसे
युवक : ३० बर्से जवान युवक
युवती : २८ बर्से युवती
वृद्ध : उमेर ५०/५२ तर बुढ्यौली देखिने आकृति भएको

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

एकांकी १२ – छलछाम छात्ते छ पार्टी

  • by

घरधनीलाई जबरजस्ती भगाएको भव्य घरको सुन्दर कोठा छ । आधुनिक सजावटले सुसज्जित कोठाका वस्तुहरू यत्रतत्र छन् ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

एकांकी ११ – परिवर्तन

  • by

सामान्य घरको बैठककोठा । बस्ने प्रयोजनका लागि टेबल, कुर्सी, डेक्स र बेन्चहरू राखिएका छन् । भित्तामा विश्व प्रसिद्ध राजनीतिज्ञ, कलाकार, साहित्यकार, दार्शनिक एवं धार्मिक व्यक्तित्वका तस्बिरहरू झुन्ड्याइएका छन् ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

एकांकी १० – नाम तिम्रो काम हाम्रो

  • by

पात्रहरू
छात्रहरू : नवीन, नरेश र निमेष
छात्राहरू : आयुषी, आभा र प्रिन्सिपल

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

कुरूपता

  • by

पात्रहरू ः गधेपच्चीसी उमेरका रवेन्द्र, कामेश्वर, आनन्द, कुलानन्द र धनेश्वर ।

(तीन जना मानिसहरू छन् । एकअर्कालाई संकेत गर्दै कुराकानी गरिरहेको देखिन्छ ।)

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
GopiKrishnaDhunganaPathik

कारको कल्पना (बाल-एकांकी)

  • by

सबिन – (बुबालाई देख्नेबित्तिकै) बुबा…आज पनि कार ल्याउनु भएन ?

बुबा – यी ल्याएको छु त, हेर त (खेलाउने कार दिँदै) ।

सबिन – (रिसाएर खेलौना कार भूइँमा फाल्दै) चाहिँदैन यस्तो खेलाउने कार । अँ मलाई त बाटोमा कुदाउने ठूलो कार नै चाहिन्छ ।

बुबा – भन्नेबित्तिकै कसरी किन्नु कार ?

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •