kbs

आहा ! मेरो देश नेपाल
सुन्दर शान्त विशाल ।

लोकभन्दा ठूलो कोही गनिँदैन साथी
लोकैबाट निर्वाचित प्र.म. राष्ट्रपति

चन्द्रसूर्य अङ्कित यो झण्डा कति राम्रो
गर्व गरी नेपाली हुँ भन्दा कति राम्रो ।

वर्षाको बेला फुटेर मूल पानी नै पानी छ
खेतको आली खहरे खोला रमिता लाग्दछ ।

काग आफूलाई निकै चतुर र बुद्धिवान् पक्षी हुँ भन्ने घमण्ड गर्दथ्यो । आफूलाई मानिसले समेत पूजाआजा गरेकोमा ठूलै दम्भ कागको थियो ।
एउटै रूखमा गुँड लगाई बसेको कोइली चरालाई भने आफूले मीठो स्वरमा गाउन सके पनि कुनै दम्भ थिएन । कोइलीले सधैँ वसन्तयाममा मीठो स्वरले गाउनुपर्ने प्राकृतिक नियम थियो । वासन्ती पालुवामा लुकेर कोइली सधैँ कुहु-कुहु गर्दै कराउँदथ्यो ।

स्कुल छुट्छ । विद्यार्थीहरू घरतर्फ लाग्छन् । सौरभ र दीपा पनि घर र्फकँदै छन् । स्कुलमा सामुदायिक एकाइ खोलिएको छ । त्यहाँको अध्यक्ष, उपाध्यक्ष पनि यिनीहरू हुन् ।
मानिसहरूको हुलले यौटी अधबँैसे महिलालाई लखेटिरहेको उनीहरू देख्छन् । उनीहरू त्यहाँ गएर विस्तृत विवरण बुझ्छन् । सत्य कुरा थाहा पाउँछन् ।

बिहानको नौ बजेको थियो । म नागपोखरीको पार्कमा बसिरहेको थिएँ । त्यति नै बेला मैले दस-एघार वर्षको एकजना केटोलाई देखेँ । ऊ सबैसँग हात फैलाउँदै एक-दुई रुपियाँ मागिरहेको थियो तर कसैले पनि उसको पुकार सुनिरहेको थिएन ।
हात फैलाउँदै केटो मेरो नजिक आइपुग्यो । मैले ट्वाल्ल परेर उसको अनुहारमा हेरिरहेँ । एकछिन त ऊ मसँग डरायो पनि । मैले मुसुक्क हाँसेर उसको हातमा पचास रुपियाँको नोट राखिदिएँ । केटोले मलाई क्वारक्वार्ती हेर्न थाल्यो ।

स्थानः बाटोछेउको पोखरी
समयः शनिबार दिउँसो
पात्रहरूः राज, पप्पु र पेम्बा (आठ वर्षे बालकहरू)
काजी र लाक्टी (पाँच वर्षे बालबालिका)
(बाटोमा पुल छ । उत्तरतिरबाट सानो खोल्सो बग्दै आएको छ । पुलको तलतिर निकै ठूलो पोखरी बनेको छ । राज, पप्पु र पेम्बा त्यही पोखरी छेउको पुलमाथि उभिएका छन् । उनीहरू त्यस काठको पुलमाथि कपडा खोल्दै छन् । उनीहरूका साथमा भाइबहिनी पनि छन् ।)

नसोध मलाई मायाभित्र फूल हुन्छ कि भनेर
कलेजीमा फुल्यो फूल त्यो
कुन विधिले चुँडाइदियो

हाँसेर जाउँ घरकी चेली सम्झना राखौला
चाडलाई सम्झी फर्केर आउँ सँगसँगै हाँसौला

साथीहरू हो
दिने भए साथ देओ,
विश्वासघातको
पोल्टो नउघार

इमान जमान गुमाएर दाम रोज्ने मान्छे
सातपुस्ता जोड्ने ठाउँमा काम खोज्ने मान्छे

हिजो र आज
पग्लिँदै छ हिमाल
दिनानुदिन
अग्लिँदैछ महल

बल्लतल्ल मादल बज्यो घरको आँगनीमा
जाने मन छैन परदेश अब मगनीमा

मेरो मृत्युपश्चात्
बीचमै म भट्किरहेछु
कतिञ्जेल यो अवस्थामा म भइरहनेछु

ओखलढुङ्गाको पश्चिमी भागमा अवस्थित पोकली पर्यटकीय दृष्टिले महìवपूर्ण मानिन्छ । उसो त ओखलढुङ्गा सांस्कृतिक, साहित्यिक तथा प्राकृतिकरूपले धनी छ । जिल्लाका ५६ गाविसमध्ये पोकली प्राकृतिकरूपमा अत्यन्तै सुन्दर क्षेत्र हो । पोकली यहाँ रहेको १३० मिटर उचाइ भएको पोकली नामको झरनाबाट रहन गएको बताइन्छ ।

एक किंवदन्तीअनुसार प्राचीन समयमा नेपालका कुनै एक राजा नियमितरूपमा भगवान् बद्रीनाथ र केदारनाथको दर्शन गर्न उत्तराखण्ड जाने गर्थे । त्यसबेला यातायातको कठिनाइ थियो । त्यहाँ आवतजावत गर्न महिनौ लाग्दथ्यो । भगवान्ले राजाको अनन्य भक्तिनिष्ठाबाट प्रसन्न भएर ‘अब उप्रान्त तिमी यहाँ आइरहनु पर्दैन, मेरो समन्नित रूप त्यही नेपालमा नै दर्शन गर्न पाउने छौ भनेकाले बूढानीलकण्ठ प्रादुर्भाव भएका हुन् भन्ने मान्यता पाइन्छ ।

असाध्यै मन परेपछि
चुम्बन
चुचुरामा गरे पनि हुन्छ
खोंचमा गरे पनि हुन्छ ।

यो छातीभरि
तिम्रो सम्झनाले
घच्घच्याइरहेको बेला
कुन्नि किन हो ?

आकाङ्क्षाबाट ओर्लिएको सुनामीजस्तै
रहरबीच उच्छालिने
पीडाको प्रशव प्रहरमा
रातमा ब्यूँझन्छन् मेरा असहजहरू