kbs

मेरो छोरा !
एकदिन तैँले मसँग
वा मेरो मृत्यु भएमा
स्वयम्‌सँग
एक प्रश्‍न गर्ने छस् ।

कुनै पनि मुलुकको समग्र विकासका लागि विज्ञान प्रविधिले अहम् भूमिका निर्वाह गरेको हुन्छ । विज्ञान प्रविधिको समुचित विकास र प्रयोगले विश्वका धेरै मुलुक आज आˆनो प्राकृतिक र मानवीय स्रोतहरूको अधिकतम उपयोगद्वारा जनताको जीवनस्तर माथि उकास्दै उन्नतिको शिखरमा पुग्न सफल भएका छन् । संविधानसभाको निर्वाचनपछि नयाँ संविधान निर्माणसँगै नयाँ नेपाल निर्माणको प्रसड्ढ उठिरहेका बेला समयको माग र आवश्यकतासँगै विज्ञान र प्रविधिको पनि विकास गरी यसको समुचित प्रयोग गर्नसके नेपाल र नेपालीको जीवनस्तर उकास्ने कार्यमा महत्त्वपूर्ण टेवा पुग्नेछ ।

हिन्दुहरूका एउटा देवताको नाम इन्द्र हो । इन्द्रको सामान्य चिनारीमा उनी असुरपुत्री शचीका पति हुन् । शचीलाई पनि उनले अपहरण गरेरै ल्याएका होलान् । उनी असाध्यै स्त्रीलम्पट पनि छन् । स्वास्नीमान्छे देख्नै नहुने । उनी अत्यन्तै काँतर पनि देखिन्छन् हिन्दी टेलिशृङ्खलामा । जहिले पनि असुरहरूले अमरावतीमा आक्रमण गर्ने, इन्द्रलाई पराजित गरेर भगाउने र अमरावतीका अप्सराहरूको भोग गर्ने कथा हिन्दु समाजमा छ्यास्छ्यास्ती छरिएका छन् ।

भनिन्छ, काठमाडौँको नेवार समुदायमा हप्तै र महिनैपिच्छे एक न एक चाडपर्व पर्छ । ती पर्वहरूको सांस्कृतिक महìव पनि छ । त्यही पर्वमध्येको गाईजात्रा, इन्द्रजात्राको बेला टोल-टोलका डबलीहरूमा नाटक मञ्चन हुन्थे । इन्द्रजात्राकै बेला हुनुपर्छ, डबलीकै लागि २००४ सालतिर बाङ्गेमुढाका बालकहरूले ‘सत्तलसिंह’ नाटकको ‘रिहर्लसल’ गरिरहेका थिए । नाटक ‘रिहर्लसल’ गरिरहेकाहरू दुर्गालालका टोलछिमेकी दौँतरीहरू थिए ।

के सोचेर वाचा बाँध्यौ अनि छिट्टै भुली दियौ
आखिर सँगै हिँड्दाहिँड्दै भुमरीमा हुली दियौ ।

जुनै आए पनि कानै चिरेका जोगी
अहिंसाको खोल ओडी फिरेका जोगी ।

जून निदाएको रात
संसार नै अँध्यारो हुन्छ

बिहान उठ्ने बित्तिकै,
तलतल लाग्छ तिम्रो
जहाँतहीँ जताततै
चाहना हुन्छ तिम्रो ।

कसले झारी दियो मेरो मादलुको खरी आज
कसले मास्यो झ्याउरे भाका अनि लैवरी आज ।

भन्दे न साथी कुन देश जाऊँ
गएर साथी कुन काम पाऊँ
गएर साथी हतियार केको
मान्छे म ता ल्याउन त्यो बनाऊँ ।

लेखकहरूको एउटा कोणबाट निकै आलोचना हुँदोरहेछ । त्यसो त लेखक, साहित्यकारहरू समाजका लागि सम्मानित व्यक्तित्व हुन् ।

मिरमिरेमा तिमीलाई हेर्न मन लाग्छ
तिमी आउने बाटो हेर्दै कुर्न मन लाग्छ
यो मनले रोजेको छ मायालु साथ देऊ तिमी

शान्त्र्यै शिवजी हिमालयतिरै बस्थे नि कैलासमा
पत्नी थिन् पहिले प्रजापतिसुता बस्थिन् सती साथमा
के के कारणले यतातिर झरे श्रीशम्भु नेपालमा
दक्षैले अपमान धेर शिवको गर्दा भए यज्ञमा ।

आशाहरू बटुलेर
अधेरीमा ज्योतिहरू खोज्यौँ

मनदेखि मनसम्म एउटा पुल बाँध्न पाए
बत्तीदेखि बस्तीसम्म मितेरी धुन साँध्न पाए ।

निस्पट्ट अँध्यारो,
कहिल्यै उज्यालो नहुने
कहालीलाग्दो रात
जीर्ण, थोत्रो
धमिरा लागेको
भत्किन लागेको यो महललाई

माया कति सुन्दर हुन्छ गरेपछि थाहा होला
मृत्यु कति कुरूप हुन्छ भएपछि थाहा होला ।