kbs
अन्तिम नायक
पर्दा खुलेपछि रङ्मञ्चको मध्यखण्डमा एउटा ठूलो पिँजडा देखिन्छ । मञ्चको दायाँभागमा ठूलो सेतो स्त्रिmन देखिन्छ । जहाँ ब्रम्हान्डका विभिन्न दृश्यचित्रहरू चलिरहेको हुन्छ । बाँयाखण्डमा टुटेफुटेका शालिक, कङ्काल र प्रयोशालामा सामग्रीहरू छरिएका देखिन्छन् । अनौठो आवान सहितम मञ्चमा रङ्गिन धुँवा मडारिन थाल्छ । मञ्चको स्त्रिmनमा एउटा यान उड्दै गरेको दृश्य देखिन्छ । भयानक आवाजसहित त्यो यान नजिक देखिन्छ । एक्कासी अलोक हराउँछ ।
बायाँटारीमा एक सुनौलो साँझ
वालिङ नाघेर हामी अघि बढयौँ । पहाडका थुम्काहरू, डाँडाहरू, छिनछिनमा आउने घुम्ती र कुइनेटाहरू । एउटा दृश्य हेरौँ भन्दाभन्दै अर्कोले छोप्तछ । तल गहिरोमा आँधीखोला बगिरहेको छ । कतै बगरहरू छोडेर कतै पहाडहरूमा ठोकिँदै । निकैबेरपछि एउटा ससानो बजार आयो- बायाँटारी । कति अनौठो लाग्यो यो नाम । अलि अघि हामीले काटेर गएका थियौँ मायाटारी । ध्वन्यात्मक साम्यताले उत्पन्न श्रुतिमधुरता ।
अनेक आयाम छन् किराँत चाडका
अढाइसय वर्ष लामो सामन्ती एकात्मक शासन ढलेर मुलुक सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषणा भएको तीन वर्षपछि किरात जातिले धूमधामसँग मनाउँदै आएको किरात चाडले पहिलो पटक उमुक्ति पाएको छ राष्ट्रिय चाडको रूपमा । नेपालको एकीकरणको महान् यज्ञमा तत्कालीन समयका विभिन्न जातजातिले आफ्नो राज्यसँगै आˆनो भूमि, शासन व्यवस्था, सभ्यता र संस्कृति पनि चढाए ।
देवत्व
हाँसेको प्रकृतिमा देवत्व हुन्छ । सुन्दर प्रकृति, सुकोमल हृदय मानवीय चेत प्रष्ट पारेर देखाउने देवत्वका प्रमाण हुन् । देवत्व मुस्कुराउँछ विशेष गरी बाल मुस्कानबाट । बाल मुस्कानमा सहज, सहृदयी भाव हुन्छ किनकि ऊ मुस्कानमा मात्र हुन्छ । कपट हुँदैन, उसले झापट पनि दिँदैन । कपट बोकेको कालो अनुहार भित्र राक्षस हुन्छ । राक्षसी प्रकृतिको राजकाजले देवत्व मुस्कान दिन सक्ला तर त्यसभित्र देवत्व हुँदै हुँदैन । हुने, छुने सहज प्रकृतिमा हुन्छन् ।
बा
दाइको बैठकमा तास जमिरहेको छ । रातो, सेतो, कालो र खैरो रङ्गका सन्तुलित बुट्टाहरू केन्द्रबाट चारै कोणसम्म समान पाराले छरिएको ठूलो नेपाली गलैंचाको वरिपरि सेता मुजादार झल्लर भएका खोल हालेका चकटीहरू माथि कोही उपरखुट्टी लगाएर, कोही पलेंटी मारेर, कोही यौटा घुँडा उचालेर हातमा जापानी पंखा जस्तो गरेर तास फिंजाएर एकोहोरिएका छन् सवै जना त्यसमै ।
ओ! अपराजिता!
तिमीले फेरि हराएकी छौ मलाई । म तिमीलाई जित्न चाहन्थें । तिम्रो खोट देखाएर तिम्रा सिद्धान्तहरूलाई पछार्न चाहन्थें । तिम्रो कमजोरी औंल्याएर तिमीलाई नैतिक रूपले गिराउन चाहन्थें । तर तिम्रो आदर्श बोली र सहृदयी भावयुक्त मृदुलवचनले म मर्माहत भएको छु । मेरो रिस र आवेशलाई कसरी आगोको अगाडि नौनी गलाएझैं गलाएकी छौ । जब म तिमीलाई पराजित गर्न हर सम्भावनाका ढोकाहरू उघार्छु तब म आफैं पराजित हुन पुग्छु ।
श्रीमान्, यो प्रश्न बाँच्नुसँग सम्बन्धित छ
म श्रीमान्ले भनेजस्तै गरी बाँच्ने प्रयासमा रत छु ।
___
मैले साँच्चै जीवनमा गल्ती र चासोहीन भएर बाँच्ने क्रममा धेरै समयको निर्मम हत्या गरेको छु । मलाई लाग्थ्यो, यो बाँच्नु मेरो आफ्नो स्वत्व हो र हो भने मैले आफ्नो बाँच्नु आफ्नै ढङ्गले अधिकारसम्मत ममै निहितार्थ प्रवेश गराउनुपर्छ । यो सोचेर बाँचेको हुँ, श्रीमान्!