Skip to content

विविध-विधा

जब मान्छेले बोक्छ दाप

जब मान्छेले बोक्छ दाप तर तरबार बिर्सन्छ
तनावी गुलामी बने आफ्नै घरबार बिर्सन्छ

आखिर पलभर छैन खुसी– जीवन के जीवन
महल अँध्यारो सुनैको भै के भो– दरबार बिर्सन्छ

हिजोको दिन, दुखको छिन (झ्याउरे गजल)

हिजोको दिन, दुखको छिन, विर्सन्छन खै किन
के थियो हातमा, को थियो साथमा, ठान्दैनन् सम्झिन

चर्खा हो एउटा, मानिसको जीवन, सुख र दुखको
दुखमा साथी, योभन्दा माथि, मैले केही ठानिन

पत्तै भएन

कैले बालपन वित्यो जवानी कैले पत्तै भएन
आई सकेछ काल सिरानीमा कैले पत्तै भएन

गर्ने मन थियो उनीसंग पेटभरि मनका कुरा
उम्कि सकेछ राम्रो साइत उहिले पत्तै भएन

काम कति थिए शुरू गर्न कति पुरा गर्न
गोधूलि सांझ ढली सकेछ पैले पत्तै भएन

साहु जति सबै आए भेट्ने बहाना गरी
तिर्ने वचन दिएको रैछु मैले पत्तै भएन

कोशिश जति गयो खेर जोगाउन ज्युने दियो
रित्याइ सकेछ सबै तेल उसैले पत्तै भएन

दुई मुक्तक (तीज विशेष)

१)
तीज आयो एउटा महंगो साडी, किनिस्योस् न ए मेरो हजुर
जसरी नि यसपाली कानको वाली, किनिस्योस् न ए मेरो हजुर
हिंडेर जानै सकिन्न अलि टाढा छ, माइतीघर त्यसैले त
सरर जानलाई यसपाली त गाडी, किनिस्योस् न ए मेरो हजुर

म कविता लेख्छु

उनले आँखा फिराए म कविता लेख्छु
आँखा बाट गिराए म कविता लेख्छु

मायाको डोरी तान्ने वल गरेकै छु
असत्तीले पिराए म कविता लेख्छु

हरेक दिन सगरमाथा चढीरहेकै छु
चीसोले ठिराए म कविता लेख्छु

कुरूक्षेत्रमा गाण्डीव मैले तानेकै छु
कृष्णले विराए म कविता लेख्छु

राजा हुने दौडमा सामेल भएकै छु
सिंहासनले चिढाए म कविता लेख्छु

पर्खाई

सास रहुञ्जेल सम्म तिम्रो सन्देश पर्खें
चाँडै नउठाऊन भनी तिम्रो आदेश पर्खें

शोकमग्न मलामीहरु संग हार गुहार गर्दै
चाँडै नजलाऊन भनी तिम्रो समादेश पर्खें

कसैले हेर्दा पनि मेरो मुटु जल्छ भन्थ्यौ
खरानी हुँदा सम्म तिम्रो आवेश पर्खें

ज्वाला शान्त भयो मेरो चिता सेलायो
जलेको मुटु संगालून भनी परमादेश पर्खें

भरिएर घडामा शान्त छु कुनामा
लान्छौ कि घुमाउन भनी अनिमेष पर्खें

हिसाब किताब

दुईमा दुई जोडिए चार हुन्छ
दुईले दुई घटाए समाचार हुन्छ

दुईले दुई गुणन गरे चार हुन्छ
दुईले हात समाए घरबार हुन्छ

दुईले सताए अत्याचार हुन्छ
दुईले चिन्तन गरे बिचार हुन्छ

दुईले एकलाई कुटे अचार हुन्छ
दुईले दुईलाई सघाए लोकाचार हुन्छ

दुईले दुईलाई सुनाए प्रचार हुन्छ
दुईले दुईलाई जनाए सञ्चार हुन्छ

दुईले घमण्ड गरे मिथ्याचार हुन्छ
दुईले अपराध गरे व्यभिचार हुन्छ

दुईले सुटुक्क हेरे आँखाचार हुन्छ
दुईले मन नपराए तिरस्कार हुन्छ

दुईले आँखा चिम्ले अन्धकार हुन्छ
दुईले समर्थन गरे सरकार हुन्छ

दुईले टन्न खाए डकार हुन्छ
दुईले गाली खाए हकार हुन्छ

बाँकी छ

छोटो जिन्दगीको हर हिसाब बाँकि छ
तिम्रो मेरो पनि हर हिसाब बाँकि छ
.
तिमिलाई लाग्योहोला बादल फाटि सक्यो
मुटुको दरार हेर मनमुटाव बाँकि छ

जे भन्नु थियो तिमिले भनि सक्यौ होइन
मन थामेर सुन मेरो सुझाव बाँकि छ

न आत्तिनु जाबो बोतल रित्तियो भनेर
मधुशालामा हेर शराब बाँकि छ

धेरै भएको छैन तूफान शान्त भएको
बाहिर निस्केर हेर बहाव बाँकि छ

धेरै खुशी नहुनु नयाँ युग आयो भनी
आकाश तर्फ हेर टकराव बाँकि छ

घाँटी नहेरी तिमिले हाड मात्र निल्यौ
आफ्नै थालीमा हेर कबाब बाँकि छ

महाभारतको तयारी पुरा भयो भन्थ्यौ
भण्डारमा हेर असबाब बाँकि छ

तिमिले प्रेम प्रस्ताव पठाएर मात्र हुन्न
पर्खी हेर आउने जबाब बाँकि छ

कुन छ?

उसको खानामा पनि नून छ
त्यसको पसिनामा पनि नून छ

भन्सार बाट मात्र आउने होइन
उसको धनसारमा पनि सुन छ

उसको तेल मालिसमा मात्र होइन
त्यसको बूट पालिसमा पनि गुन छ

उसलाई बचाउदा मात्र चाहिने होइन
त्ससलाई मार्दा निस्कने पनि खून छ

आकाशमा मात्र उदाउने होइन
दुइ छाक टार्न चाहिने पनि जून छ

मान्छेमा हराउँदै गएको छ भन्छन्
आत्मा हराएको जन्तु पनि कुन छ?

थोरै माया

साँचो भए देउ न “सुवा” थोरै माया
मनकि रानी मलाई दिनु कोरै माया

देखाउन सकिन होला सपनाका महल हरु
छाती चिरी हेर्नु दिलको खोरै माया

दुख्यो होला तिम्रो मन मेरो बेहोशीले
योमन छामे हात लाग्ला अघोरै माया

पानी बिना माछा सरि तडपेको छ यो मन
हुन्थो होला शीतल तिमिले दिए थोरै माया

छिन छिनमै नमाग प्यारी प्रेमको प्रमाण
बसि सक्यो अटुट तिमिसंग पोरै माया

साँचो भए देउ न “सुवा” थोरै माया
मनकि रानी मलाई दिनु कोरै माया

दृश्य बदलिन्छ

दिन भरि डमडम डमडम रातमा ताल बदलिन्छ
छिन् छिन् मा मौषमको यहाँ हर हाल बदलिन्छ

खुशी थिए सबै त्यहाँ रंग विरंगी माहौल थियो
जब आए वहांहरु त्यहाँ सबको चाल बदलिन्छ

नियम न कानूनले हुन्छ भन्थे सबले त्यहाँ
क्षण भरमै हुने भयो जब सुनको थाल बदलिन्छ

पक्रिन सकेन उसले सुनौलो त्यो ठूलो माछा
गा-हो छ रे भन्छन् जबसम्म जाल बदलिन्छ

तँ पनि चनाखो नभई भएन “सुमन”
अचम्म छ यहाँ त इशारामा काल बदलिन्छ

द्यौता भन्दै खुसी पार्न (गजल)

द्यौता भन्दै खुसी पार्न धूप वत्ति बालेको छु
पाठपूजा धेरै गरेँ ध्यान समेत थालेको छु।

निदरीमा मीठा मीठा सपनीका हुल देख्थें
त्यै हुलको टालो टिपी फाटेको मन टालेंको छु।

गाजल

म पनि भय पगल ए पागल तेरो मायामा
मन उड्छ बनी बादल ए पागल तेरो मायामा

मन नाच्छ त्यसै त्यसै न गीत न संगीत
मनमा त्यसै बज्छ मादल ए पागल तेरो मायामा

हेरे पछीतैले मलाई कस्तो रहर जग्यो ममा
लाउन मन लाग्छ गाजल ए पगल तेरो मायामा

यो माया हो कि श्राप

यो पुन्य हो कि पाप बुझ्नै गाह्रो भो
यो माया हो कि श्राप बुझ्नै गाह्रो भो

वाहवाही पाय छ्याछ्या कमाया जोडिदा साथ तिम्रो
यो तारिफ हो कि उपहास बुझ्नै गाह्रो भो

छत्पतिन्छु डराउछु भागन खोज्छु आँफै सँग
कस्तो तडप कस्तो सन्ताप बुझ्नै गाह्रो भो

तिमी

तिम्रो प्यारो स्पर्सको याद गरी निदाइन म
तिमी आउने खुशीमा रातभरि निदाइन म

किन होल तिमी मलाई यती धेरै राम्रो लाको
मनमा यही सोच्दा सोच्दै घरीघरी निदाइन म