Skip to content

विविध-विधा

रात, साँझ, दिन र बिहान दुख्यो

रात, साँझ, दिन र बिहान दुख्यो
उसको उपेक्षाले स्वाभिमान दुख्यो ।

नखेल्नु सम्वेदनशील दिलमा हजुर
अतित भक्कानियो, वर्तमान दुख्यो ।

गुनासो कसैसँग पनि कुनै छैन मेरो
तैपनि आज दिलको उडान दुख्यो ।

दोष लाउँछ्यौ तिमी

भुल्छु भन्छु किन फेरि, याद आउँछ्यौ तिमी
भीडभाड, एकान्तमा, तिमी छाउँछ्यौ तिमी

नजिस्काऊ, यति साह्रो, म मातेको बेला
बरु हेर प्याला भित्र, आफै पाउँछ्यौ तिमी

आफ्नैसँग

माया राज गर्ने मुटु, कहाँ धड्कन्छ सुन
मन चोर्ने मिठो धून, कहाँ गुञ्जन्छ सुन

कतै बिलौना गर्दै छ कोही पागल प्रेमी
पिरतीको ज्वालामा कसरी पग्लन्छ सुन

देखाउने दाँत

खाने पेटमा छन् हाँस्दा देखाउने दाँत न हुन्
औषधि छैन जसको उनले गरेका घात न हुन्

आश गरे भर परे सपना पनि उनकै देखें
हाँसी हाँसी सहें मैले उनले हानेका लात न हुन्

मैले सम्झिने केवल ती रंगीन रात न हुन्
हर कदममा डगमगाउने जवानीका मात न हुन्

मायाको आडमा मेरो आत्माको बलात्कार गरे
शरीरभरी सल्बलाउने उनका पवित्र हात न हुन्

खुकुरीले थाहा पायो न त्यो पीर अचानोले
टुक्रा भयो मेरो मुटु उनका हलुका बात न हुन्

बढार्नै नपर्ने वतासले उडाउने ती झारपात न हुन्
जरा गहिरै गडेछन् क्यारे यी त उनकै गात न हुन्

जय नेपाल

देशभक्त नेपालीले किन भनेनन् जय नेपाल ?
जय देश गरे किन गरेनन् जय नेपाल ?

गाह्रो गरी भन्छन् यहाँ जय मातृभूमि
जय राष्ट्र बोल्छन् किन बोलेनन् जय नेपाल ?

आघातहरू कति कति

आघातहरू कति कति, गन्न गाह्रो भो
को आफ्नो हो को पराया, भन्न गाह्रो भो

अतितको छुरी तिखो, रोपिएर होला
वर्तमान छिन्न भिन्न, चिन्न गार्हो भो

बेवारिसे वस्तु बने, टुक्रा ह्रदयका
धैर्यताको धागोले नि, तुन्न गाह्रो भो

20190921_SantoshiShrestha-Gazhal

देशमा संविधान

देशमा संविधान, आएरै मात्रै के भो ?
लोकतन्त्रको नारा, गाएरै मात्रै के भो ?

निमुखा जनता नै सधैं निमोठिने त हुन् नि
बेकारको गणतन्त्र, चाहेरै मात्र के भो ?

रात परेपछि आउनु

मन पैंचो दिउंला रात परेपछि आउनु
फाटेछ भने सिउंला रात परेपछि आउनु

अप्सरा हौ कि तिमि हौ कुनै मधुशाला
तिम्रै अधरले पिउंला रात परेपछि आउनु

रातमै खुल्छ क्यारे मीठो प्रेमको पाठशाला
अंगालोमा कसि दिउंला रात परेपछि आउनु

रित्ति सकेछ क्यारे हाम्रो प्रणयको भण्डार
बेसाहा गरेरै जिउंला रात परेपछि आउनु

प्रेमको अंगेनामा पकाई भावनाका परिकारहरु
प्रेमरसमा डुबाएर लिउंला रात परेपछि आउनु

बोल्न सकेन

बोल्न सकेन उसले मुख खोल्न सकेन
जिम्मा लियो तर कसैलाई पोल्न सकेन

लाला वाला अनि प्रेयसीलाई सम्झ्यो
राज सबै थाहा पाएपनि खोल्न सकेन

रानोको इशारामा झम्टिन (अरिंगाल) तयार थिए
थाहा पाएरै होला उसले विथोल्न सकेन

न आमा सुरक्षित यहां न त दिदीबहिनी
आफ्नै छोरी सम्झ्यो उसले गिजोल्न सकेन

शंख बजायो न उसले मशाल जलायो
सुनचाँदी संग ईमान पनि तोल्न सकेन

धूमकेतु

झरेको छ तारा कहिं धूमकेतु त होइन?
संसारै त्रस्त छ कहिं धूमकेतु त होइन?

देशभक्त त्यागी उनी ठूला नेता हुन रे
ज्यूंदो नक्षत्र भन्छन् कहिं राहु केतु त होइन?

भूंडी ठूलो छ तिनी बडा हाकिम हुन् रे
अड्डामै भनौंला कहिं घूसकेतु त होइन?

कुरा ठूला छन् दर्शन पनि ठूलो छ
तथास्तु भनेकाछन् कहिं फूसकेतु त होइन?

मीठो छ बोली रसिलो छ व्यवहार
तीरै नजरको छ कहिं रूपकेतु त होइन?

(पृथ्वी बाट चन्द्रमाको उत्पत्ति र तत्पश्चात डायनोसोरको
लोप जस्ता प्रलयंकारी घटनाहरु विशाल धूमकेतुहरु
पृथ्वीमा टक्रे पछि भएका हुन्)

जे गर्दा नि

जे गर्दा, नि उसको मनमा बस्नै सकिएन
मुल ढोका खोली भित्र, पस्नै सकिएन

भन्ने गर्थी तिमीलाई, दिल दिएकी छु
कतिवटा दिल रैछन्, बुझ्नै सकिएन

आजभोलि देखिंदै छ, पराईको पारा
यस्तो पनि होला भनी, सोच्नै सकिएन

चानो आफ्नो बन्छ

(सम्पूर्ण सैनिक/ सुरक्षाकर्मीहरु लाई समर्पित)

तानो मानो सरकारी चानो आफ्नो बन्छ
दु:ख जिलो गरे पछि दानो आफ्नो बन्छ

अनुशासन वफादारी देखाउँ देशभक्ति
उन्नति र प्रगतिको पानो आफ्नो बन्छ

ज्यानको बाजी लाउनु पर्छ धोका दिनु हुन्न
बूट जोडले बजारेछि रानो आफ्नो बन्छ

देश जनताको सुरक्षा नै एक मूल मन्त्र
त्यस पछि सुरक्षित घर सानो आफ्नो बन्छ

छानी छानी गिंड्नु पर्छ गोली ठोक्नु पर्छ
आफु सबल भए शत्रु कानो आफ्नो बन्छ

(तानो – कपडा, मानो – खाना, चानो – निधार,भाग्य,
दानो – पारिवारिक भरण, पोषण, पानो – अभिलेख,
रानो – नेतृत्व, कानो – काम नलाग्ने, कमजोर)

हतार नगर सानी

ढोका नलाई वत्ती निभाउन हतार नगर सानी
मात्तिएं म ओछ्यान मिलाउन हतार नगर सानी

बीसौं वर्ष लाग्न सक्छ दूध पानी छुट्टयाउन
पहिलो भेटमै धीत मराउन हतार नगर सानी

रस चाख्दै भुन भुनाउने जाली भमरा हो
लट्ठ परी मग मगाउन हतार नगर सानी

व्यापारी हो सपनाको ललाई फकाई गर्ला
सो-ह श्रृंगार सजाउन हतार नगर सानी

श्रृजनाको फूल फुल्ने रितु आ को छैन
छोरो पेटमै कन्दनी समाउन हतार नगर सानी

हुनु पर्छ

भाषण जस्तो भए पनि ताली दमदार हुनु पर्छ
उसलाई उसले गर्ने गाली दमदार हुनु पर्छ

उम्मेदवार तगड़ा छन् भीडन्त जोडदार हुनु पर्छ
आफ्नालाई मात्र छिराउने जाली दमदार हुनु पर्छ

सत्यको सिंगौरी होइन लडाई आरपार हुनु पर्छ
झूटकै खेती गरे पनि बाली दमदार हुनु पर्छ

दोष व्यर्थै नलाउ साथी तिमि ईमानदार हुनु पर्छ
व्यापार इमानकै भए पनि थाली दमदार हुनु पर्छ

गुदी जस्तो भए पनि बोक्रा चमकदार हुनु पर्छ
बोली वचन जे भए नि काली दमदार हुनु पर्छ

सिकाएनौ गुरू बा

छली ढाँटी चोरी गर्न सिकाएनौ गुरू बा
इमान जमान तल पर्न सिकाएनौ गुरू बा

जन सेवा देशभक्ति यही मूल मंत्र भन्यौ
आफ्नो लागि भाइ मार्न सिकाएनौ गुरू बा

एउटै गति

प्रकाश होस कि चञ्चल मनको एउटै गति
असी कटे पछि तन तनको एउटै गति

कोही रोडपति त कोही करोड़पति हुन्छन्
भुंइचालो झुल्के पछि जन जनको एउटै गति

कल कल झरना वग्ने हराभरा उपवन हुने
उजाड भए पछि वन वनको एउटै गति

मायामा उडीरहुं प्रेममा डुबीरहुं लाग्ने
विरक्त लागे पछि मन मनको एउटै गति

सात सुरको सुरीलो संगीत हुन्छ भन्छन्
बहिरो भए पछि सबै छम छमको एउटै गति