विविध-विधा
संविधान
आतङ्क बेइमानी यो संविधानमा छन्
संस्कारका अनेकौं ठेली चिहानमा छन् ।
तिर्खा छ भोग गर्ने उन्मत्त छन् हजारौं
हाम्रा दिदी र बैनी सर्वत्र घानमा छन् ।।
धारा दफाहरुमा भिन्नै छ लेखिएको
भित्री अदृश्य धारा यस्का विधानमा छन् ।।
सत्रौं हजार मार्दै ल्यायौं विधान किन्तु
सर्वत्र देश चुस्ने यस्कै मुहानमा छन् ।।
खोज्दै विधान जस्ले सर्वस्व नै गुमायो
त्यस्ता सिपाही आफ्ना थोत्रे मतानमा छन् ।।
उत्सर्ग जिन्दगानी गर्ने छ भोक भोकै
छट्टू रजाइँ गर्दै यो देश खानमा छन् ।।
ज्यामी मिली हजारौं दर्बार जो बनाए
त्यस्ता हजार ज्यामी त्यस्कै रछानमा छन् ।।
बहर बहारको अभ्यास
याद छ र?
उकाली कटे हुन् कति ओराली कति याद छ र?
चाल आज सम्म चाल्यौ कति याद छ र?
घायल भई तड्पिए कति हुन् मरे हुन् कति
झुटो कसम खान थाल्यौ कति याद छ र?
दाह्रा किटी पागल सबैले तिम्रो नाम लिन्छन्
मन कतिका मुटु जलाएर फाल्यौ कति याद छ र?
सुनैको छ महल तिम्रो मन मुटु पनि सुनैको
ढुकुटी क-कसको नियाल्यौ कति याद छ र?
जलेको मुटु बोकी ‘सुमन’ आएथ्यो याद छ र?
त्यही मुटु जोखेर मोल्यौ कति याद छ र?
अन्याय
भक्कानियो मुटु मेरो रक्ताँसु पिउनु पर्ने
चिरिएको कलेजोलाई लुकि लुकि सिउनु पर्ने
पूर्वकै हो दोष यो कि यो जन्म त याद छैन
आफ्नै मुटु तड्पिएको लुकाई पीडा जिउनु पर्ने
अन्जानमै गल्ती भए जस्तो सुकै सजाय पाउँ
आफ्नै मुटु टुक्र्याएको हेरी ओठ सिउनु पर्ने
तड्पिएको थाहा छैन टुक्रिएको थाहा छैन
निर्दोष मुटु खुशी हुँदा जलाई आत्मा रिउनु(रुनु) पर्ने
चाह भए तेरो मनमा न्याय भए तेरो घरमा
टुक्रिएको मेरो मुटु लगाई नौनी लिउनु पर्ने
अन्याय
भक्कानियो मुटु मेरो रक्ताँसु पिउनु पर्ने
चिरिएको कलेजोलाई लुकि लुकि सिउनु पर्ने
पूर्वकै हो दोष यो कि यो जन्म त याद छैन
आफ्नै मुटु तड्पिएको लुकाई पीडा जिउनु पर्ने
अन्जानमै गल्ती भए जस्तो सुकै सजाय पाउँ
आफ्नै मुटु टुक्र्याएको हेरी ओठ सिउनु पर्ने
तड्पिएको थाहा छैन टुक्रिएको थाहा छैन
निर्दोष मुटु खुशी हुँदा जलाई आत्मा रिउनु(रुनु) पर्ने
चाह भए तेरो मनमा न्याय भए तेरो घरमा
टुक्रिएको मेरो मुटु लगाई नौनी लिउनु पर्ने
बात लागेन
तिम्रै नजरको तीरले म मरें तिमिलाई कुनै बात लागेन
वैंशालु नशा भरपूर थियो तिमिलाई कुनै मात लागेन
तिम्रा खुशी खरीद गर्न सबै रहरहरु धितो राखें
चढाएं आफ्नै वली तिमिलाई कुनै सौगात लागेन
ज्वालामुखी विस्फोट भयो तहस नहस भयो ज़िन्दगी
चर्क्यो मेरै बिचरो मुटु तिमिलाई कुनै औकात लागेन
आंसुहरुको बाढी आयो प्यास बुझोस भनी मरुभूमिको
तड्पे कल्पे बरबाद भएं तिमिलाई फिका बरसात लागेन
आउने जाने सबले सोधे के भयो तिमिलाई “सुमन”
तिम्रै प्यारमा पागल भएं तिमिलाई सानो मुलाकात लागेन

(१)
तिमी मेरो सम्झनामा, आयौ सुस्त-सुस्त
भाइ कैले पूरा गर्लास् गन्न तेरै बाँकी रह्यो
एउटै गल्ती जोडेर, अनेक अर्थ नलाऊ प्रिय